Η βρετανική κυβέρνηση δηλώνει στο Euronews Green ότι «εκσυγχρονίζει» την προσέγγισή της στη διεθνή χρηματοδότηση για το κλίμα, αλλά αρνήθηκε να σχολιάσει τις καταγγελλόμενες περικοπές.
Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει προειδοποιηθεί ότι τυχόν περικοπές στη χρηματοδότηση για το κλίμα προς φτωχότερες χώρες θα συνιστούσαν «πράξη αυτοτραυματισμού», που θα υπονόμευε την παγκόσμια επιρροή του και θα έπληττε την επισιτιστική ασφάλεια.
Σύμφωνα με τη βρετανική εφημερίδα The Guardian, οι υπουργοί σχεδιάζουν να μειώσουν τη χρηματοδότηση για το κλίμα προς τον «αναπτυσσόμενο κόσμο» από 11,6 δισ. λίρες (περίπου 13,37 δισ. ευρώ) την περασμένη πενταετία σε 9 δισ. λίρες (10,37 δισ. ευρώ) την επόμενη πενταετία. Λαμβάνοντας υπόψη τον πληθωρισμό, αυτό θα σήμαινε προτεινόμενη μείωση περίπου 40% στην πραγματική αξία των δαπανών από το 2021.
Στη σύνοδο COP29 του ΟΗΕ το 2024, σχεδόν 200 χώρες – μεταξύ των οποίων και το Ηνωμένο Βασίλειο – συμφώνησαν να τριπλασιάσουν τη χρηματοδότηση προς τις αναπτυσσόμενες χώρες στα 300 δισ. δολάρια (περίπου 254,5 δισ. ευρώ) ετησίως έως το 2035.
Έναν χρόνο αργότερα, στη COP30 στο Μπελέμ, οι αναπτυσσόμενες χώρες ζήτησαν περισσότερη στήριξη για την προσαρμογή, προκειμένου να προστατευθούν οι πληθυσμοί από την κλιματική αλλαγή με έργα υποδομής όπως αντιπλημμυρικά και ανθεκτικά στην ξηρασία υδροδοτικά συστήματα. Ωστόσο, τα μέρη συμφώνησαν μόνο να καλέσουν σε προσπάθειες για τουλάχιστον τριπλασιασμό της χρηματοδότησης για την προσαρμογή έως το 2035, επαναλαμβάνοντας μια προηγούμενη δέσμευση χωρίς ουσιαστική πρόοδο.
Οδεύει το Ηνωμένο Βασίλειο προς περικοπές στη χρηματοδότηση για το κλίμα;
Κυβερνητικός εκπρόσωπος δηλώνει στο Euronews Green ότι η κυβέρνηση «εκσυγχρονίζει» την προσέγγισή της στη διεθνή χρηματοδότηση για το κλίμα, ώστε να επικεντρωθεί σε «μεγαλύτερο αντίκτυπο» – διασφαλίζοντας ότι κάθε λίρα αποδίδει τόσο για τον Βρετανό φορολογούμενο όσο και για τους ανθρώπους που στηρίζει.
«Το Ηνωμένο Βασίλειο παραμένει δεσμευμένο να παρέχει διεθνή χρηματοδότηση για το κλίμα, συμβάλλοντας, μαζί με τις άλλες ανεπτυγμένες χώρες και τους φορείς χρηματοδότησης, στην τήρηση των διεθνών μας δεσμεύσεων», προσθέτει. «Το Ηνωμένο Βασίλειο βρίσκεται σε τροχιά να διαθέσει 11,6 δισ. λίρες σε διεθνή χρηματοδότηση για το κλίμα έως το τέλος του τρέχοντος οικονομικού έτους».
Το Υπουργείο Εξωτερικών, Κοινοπολιτείας και Ανάπτυξης (FCDO), το οποίο παραδοσιακά δεν σχολιάζει διαρροές, δεν επιβεβαίωσε εάν οι επίμαχες περικοπές θα προχωρήσουν ούτε απάντησε στην κριτική που έχει ήδη προκληθεί.
«Πλήγμα στην εμπιστοσύνη» προς το Ηνωμένο Βασίλειο
Ο Γκάρεθ Ρέντμοντ-Κινγκ, από τη δεξαμενή σκέψης Energy and Climate Intelligence Unit (ECIU), χαρακτηρίζει μια τέτοια κίνηση «πράξη αυτοτραυματισμού» για το Ηνωμένο Βασίλειο – εφόσον τελικά υλοποιηθεί.
«Εισάγουμε τα δύο πέμπτα των τροφίμων μας από το εξωτερικό, μεγάλο μέρος των οποίων παράγεται σε χώρες που πλήττονται περισσότερο από τα ακραία φαινόμενα καύσωνα και πλημμυρών», σημειώνει.
«Η κλιματική χρηματοδότηση του Ηνωμένου Βασιλείου βοηθά τους αγρότες σε αυτές τις χώρες να προσαρμόσουν την παραγωγή τους, ώστε να διατηρήσουν τόσο τα προς το ζην τους όσο και τη δική μας επισιτιστική ασφάλεια».
Ο Ρέντμοντ-Κινγκ υποστηρίζει ότι η υπαναχώρηση από τις κλιματικές δεσμεύσεις θα έπληττε επίσης την εμπιστοσύνη στη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου, σε μια στιγμή που έχει σημειώσει πραγματική πρόοδο στη μείωση των εκπομπών και στην πορεία προς τους στόχους της κλιματικής ουδετερότητας.
«Με την Κίνα να εξετάζει το ενδεχόμενο να προσφέρει μορφές κλιματικής χρηματοδότησης σε φτωχότερα έθνη που τη χρειάζονται, ο μακροπρόθεσμος κίνδυνος αφορά τη σχετική ισχύ και επιρροή του Ηνωμένου Βασιλείου σε παγκόσμιο επίπεδο».
Κίνδυνος για την «εθνική ασφάλεια»
Η έκθεση βλέπει το φως της δημοσιότητας λίγες μόλις εβδομάδες μετά τη δημοσίευση από το Υπουργείο Περιβάλλοντος, Τροφίμων και Αγροτικών Υποθέσεων (DEFRA) ενός 14σέλιδου εγγράφου, το οποίο προειδοποιεί ότι η κατάρρευση των παγκόσμιων οικοσυστημάτων αποτελεί άμεση απειλή για την εθνική ασφάλεια και την ευημερία της χώρας.
Με φερόμενη συμμετοχή των υπηρεσιών MI5 και MI6, η έκθεση διαπιστώνει ότι ο κόσμος βιώνει ήδη τις συνέπειες της απώλειας βιοποικιλότητας, όπως καταστροφές καλλιεργειών, εντονότερες φυσικές καταστροφές και ξεσπάσματα μολυσματικών ασθενειών.
Ωστόσο, χωρίς «μεγάλης κλίμακας παρέμβαση», προειδοποιεί ότι αυτές οι απειλές θα ενταθούν παράλληλα με την περιβαλλοντική υποβάθμιση.
Αξιωματούχοι επισήμαναν την εξάρτηση του Ηνωμένου Βασιλείου από τις διεθνείς αγορές για τρόφιμα και λιπάσματα, με περίπου το 40% των τροφίμων του – όπως τα λαχανικά, η ζάχαρη και η σόγια για ζωοτροφές – να προέρχεται από το εξωτερικό.
«Η απώλεια βιοποικιλότητας, μαζί με την κλιματική αλλαγή, συγκαταλέγεται στις μεγαλύτερες μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες απειλές για την εγχώρια αγροτική παραγωγή – μέσω εξάντλησης των εδαφών, απώλειας επικονιαστών, ξηρασίας και πλημμυρικών φαινομένων», αναφέρει η έκθεση.
«Η κατάρρευση των οικοσυστημάτων θα έθετε το αγροτικό σύστημα του Ηνωμένου Βασιλείου υπό τεράστια πίεση, αφήνοντάς το να δυσκολεύεται να στραφεί σε νέες μεθόδους και τεχνολογίες που θα απαιτούνταν για τη διασφάλιση της επισιτιστικής επάρκειας».
Οι αναταράξεις στις διεθνείς αγορές λόγω της κατάρρευσης των οικοσυστημάτων θα έθεταν σε κίνδυνο την επισιτιστική ασφάλεια του Ηνωμένου Βασιλείου. Αυτό ανοίγει τον δρόμο στο οργανωμένο έγκλημα να «εκμεταλλευτεί» τους σπάνιους πόρους και θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη περισσότερους ανθρώπους στη φτώχεια, προειδοποιεί η έκθεση.
Καθώς όλο και περισσότεροι άνθρωποι περνούν το κατώφλι της διατροφικής ανασφάλειας, η μετανάστευση θα αυξάνεται. Σύμφωνα με μια εμβληματική έκθεση του 2021 από το Council on Strategic Risks, ακόμη και μια αύξηση 1% στη διατροφική ανασφάλεια ενός πληθυσμού ωθεί 1,9% περισσότερους ανθρώπους να μεταναστεύσουν.
Η έκθεση επισημαίνει επίσης την αυξανόμενη πολιτική πόλωση και αστάθεια σε περιοχές με έλλειψη τροφίμων και νερού, η οποία μπορεί να πυροδοτήσει έξαρση της παραπληροφόρησης.
«Η σύγκρουση και η στρατιωτική κλιμάκωση θα γίνονται πιο πιθανές, τόσο στο εσωτερικό όσο και μεταξύ κρατών, καθώς ομάδες ανταγωνίζονται για καλλιεργήσιμη γη, τρόφιμα και υδάτινους πόρους», προσθέτει. «Οι υφιστάμενες συγκρούσεις θα οξυνθούν».