Η αλλαγή στο χρώμα εντάσσεται σε ένα σχέδιο περιορισμού των επιπτώσεων της φωτορύπανσης, ιδίως στην άγρια ζωή που δραστηριοποιείται τη νύχτα.
Στην Κοπεγχάγη, ο φωτισμός κατά μήκος ενός κεντρικού οδικού άξονα είναι κόκκινος και όχι λευκός.
Η αλλαγή στο χρώμα εντάσσεται σε ένα σχέδιο μείωσης των επιπτώσεων της φωτορύπανσης, ιδίως στα νυκτόβια ζώα.
Έρευνες έχουν δείξει ότι η δραστηριότητα των νυχτερίδων περιορίζεται από το λευκό φως τη νύχτα, ενώ το κόκκινο φαίνεται να έχει ελάχιστη επίδραση, σχεδόν σαν το σκοτάδι.
Ευρωπαϊκές πόλεις εγκαθιστούν κόκκινο φωτισμό φιλικό προς τις νυχτερίδες
Στη Γκλαντσάξε, βρίσκεται σε εξέλιξη ένα έργο της AFRY Architects που επιχειρεί να συμφιλιώσει την αστική ανάπτυξη με τους περιβαλλοντικούς στόχους.
Κόκκινα φωτιστικά LED τοποθετήθηκαν κατά μήκος ενός κεντρικού δρόμου και μιας «υπερλεωφόρου» ποδηλάτων, ώστε να περιοριστεί η επίδραση στις συνθήκες διαβίωσης των νυχτερίδων σε μια κοντινή αποικία.
Τριάντα κολόνες ύψους ενός μέτρου κατά μήκος του δρόμου εκπέμπουν πλέον κόκκινο φως.
Οι κολόνες έχουν τοποθετηθεί σε τέτοιες αποστάσεις ώστε τα είδη που αποφεύγουν το φως να μπορούν να διασχίζουν την περιοχή χωρίς να εκτίθενται ως πιθανή λεία, ενώ ταυτόχρονα επιτρέπεται στα οχήματα και τους ποδηλάτες να κινούνται με ασφάλεια.
Παρόμοια έργα έχουν ξεκινήσει σε όλη την Ευρώπη. Το 2018, η ολλανδική κωμόπολη Zuidhoek-Nieuwkoop έγινε η πρώτη στον κόσμο που εγκατέστησε κόκκινο φωτισμό φιλικό προς την πανίδα.
Το Ηνωμένο Βασίλειο δημιούργησε την πρώτη του «διάβαση για νυχτερίδες» το 2019, με 60 μέτρα κόκκινου φωτισμού κατά μήκος του μεγάλου αυτοκινητόδρομου A4440, κοντά στο φυσικό καταφύγιο Warndon Woodlands στο Γουόρτσεστερ.
Ο κόκκινος φωτισμός δεν έχει αρνητική επίδραση στη δραστηριότητα των νυχτερίδων
Το 2017, ερευνητές κατάφεραν για πρώτη φορά να μετρήσουν τις επιδράσεις του φωτός σε διαφορετικά είδη νυχτερίδων.
Η ομάδα του Ολλανδικού Ινστιτούτου Οικολογίας διαπίστωσε ότι τα διαφορετικά φάσματα φωτός επηρεάζουν με διαφορετικό τρόπο τη δραστηριότητα αργοκίνητων νυχτερίδων που αποφεύγουν το φως, στον χώρο όπου αναζητούν τροφή.
Το πείραμα πραγματοποιήθηκε σε διάστημα πέντε ετών, σε οκτώ σημεία μελέτης στις παρυφές δασών σε σκοτεινές περιοχές της Ολλανδίας.
«Διαπιστώσαμε ότι αυτές οι νυχτερίδες είναι εξίσου δραστήριες υπό κόκκινο φως και στο σκοτάδι», ανέφερε τότε σε δελτίο Τύπου ο επικεφαλής ερευνητής Καμίελ Σπούλστρα. «Το λευκό και το πράσινο φως, αντίθετα, μειώνουν σημαντικά το επίπεδο δραστηριότητάς τους».
Οι νυχτερίδες κυνηγούν έντομα τη νύχτα, επειδή δεν υπάρχει μεγάλος ανταγωνισμός από άλλα ζώα και οι θηρευτές δεν μπορούν να τις δουν, καθώς επικρατεί σκοτάδι.
Το λευκό τεχνητό φως μπορεί να προκαλέσει σοβαρή διατάραξη σε είδη όπως η νυχτερίδα του Natterer ή η καφέ νυχτερίδα με μεγάλα αυτιά, που ενδέχεται να αισθάνονται πιο εκτεθειμένες σε θηρευτές που βασίζονται στην όραση, όπως οι κουκουβάγιες.
Αντίθετα, ευέλικτα είδη, όπως η πιπιστρέλλα, δεν ενοχλούνται από το επιπλέον φως, σύμφωνα με τη μελέτη. Μάλιστα, τα φώτα του δρόμου τις βοηθούν να συλλαμβάνουν περισσότερα έντομα, προσελκύοντάς τα σε ένα περιορισμένο σημείο.
Μεγαλύτερα είδη νυχτερίδων, όπως η σειρότινη νυχτερίδα και η μικρή νυχτοκουρούνα, πετούν αρκετά ψηλά ώστε να μην επηρεάζονται από τον φωτισμό των δρόμων, κατέληξαν οι ερευνητές.
Ο κόκκινος φωτισμός είναι μια πρακτική λύση για την προστασία του περιβάλλοντος
Τα αποτελέσματα της έρευνας κρίθηκαν ιδιαίτερα ενθαρρυντικά, καθώς τα πειράματα με κόκκινο φωτισμό «αντέχουν» και σε πραγματικές συνθήκες. «Είναι απολύτως κατάλληλος για χρήση σε επαρχιακούς δρόμους», σημείωσε ο Σπούλστρα.
«Αυτό ανοίγει δυνατότητες για να περιοριστεί η διατάραξη που προκαλεί ο εξωτερικός, τεχνητός φωτισμός σε φυσικές περιοχές, σε περιπτώσεις όπου η ύπαρξη φωτός θεωρείται επιθυμητή».
Τα φωτιστικά LED μειώνουν επίσης την κατανάλωση ενέργειας και απαιτούν λιγότερη συντήρηση.