Αρμενία, Αυστρία, Αζερμπαϊτζάν, Ισπανία, Ηνωμένο Βασίλειο και Ουζμπεκιστάν δεν αναγνωρίζονται πλέον ως ελεύθερες από ιλαρά, μετά την έξαρση κρουσμάτων το 2024.
Η ιλαρά κάθε άλλο παρά νόσος του παρελθόντος είναι, με τα κρούσματα να αυξάνονται σε όλη την Ευρώπη καθώς οι χώρες δεν πετυχαίνουν τους στόχους εμβολιασμού.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) ανακοίνωσε τη Δευτέρα ότι στην Αρμενία, την Αυστρία, το Αζερμπαϊτζάν, την Ισπανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και το Ουζμπεκιστάν έχει επανέλθει η ενδημική μετάδοση της ιλαράς, με βάση τον αριθμό των κρουσμάτων το 2024.
Μια χώρα χάνει το καθεστώς εξάλειψης της ιλαράς αν ο ιός επανεμφανιστεί και η μετάδοση διατηρηθεί συνεχώς για πάνω από έναν χρόνο.
«Με ενισχυμένη επιτήρηση, καλύτερη αντιμετώπιση των εξάρσεων και στοχευμένες προσπάθειες προσέγγισης των υποεμβολιασμένων κοινοτήτων, όλες οι χώρες μπορούν να επιτύχουν και να διατηρήσουν την εξάλειψη», δήλωσε στο Euronews Health ο εκπρόσωπος του ΠΟΥ για την Ευρώπη, Bhanu Bhatnagar.
Η διεθνής υπηρεσία προειδοποιεί ότι η ιλαρά είναι συχνά η πρώτη νόσος που επανεμφανίζεται όταν μειώνονται τα ποσοστά εμβολιασμού, καταδεικνύοντας την επιτακτική ανάγκη για αυξημένη πολιτική και χρηματοδοτική δέσμευση από τις χώρες και τους διεθνείς οργανισμούς.
Νέες χώρες καταγράφουν εξάρσεις
Το 2024, η Αγγλία κατέγραψε 2.911 εργαστηριακά επιβεβαιωμένα κρούσματα ιλαράς, τον υψηλότερο ετήσιο αριθμό από το 2012.
Στα πιο πρόσφατα στοιχεία για το 2025 αναφέρονται 957 κρούσματα, με τα περισσότερα σε παιδιά έως 10 ετών.
«Τα διαρκή κενά στην ανοσία οδήγησαν σε αναζωπύρωση της ιλαράς και άλλων νοσημάτων που προλαμβάνονται με εμβόλια σε όλη την περιοχή το 2024, και σε μείωση του αριθμού των χωρών που έχουν επιτύχει ή διατηρήσει το καθεστώς εξάλειψης της ιλαράς», είπε ο Bhatnagar.
Στην Ισπανία, τα κρούσματα αυξάνονται χρόνο με τον χρόνο. Σύμφωνα με κυβερνητικά στοιχεία, το 2025 καταγράφηκαν περίπου 400 κρούσματα, διπλάσια σε σχέση με το 2024 και απότομη αύξηση από τα 11 του 2023.
Άνοδο κατέγραψε και η Αυστρία στην ιλαρά το 2024. Οι υγειονομικές αρχές ανέφεραν 542 κρούσματα, σημαντική αύξηση σε σχέση με τα 186 της προηγούμενης χρονιάς.
Ενδημική στην Ευρώπη
Η κατάσταση δεν είναι καλύτερη σε άλλα μέρη της Ευρώπης.
Το 2024, καταγράφηκαν συνολικά 35.212 κρούσματα ιλαράς στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δηλαδή δεκαπλάσια αύξηση σε σχέση με το προηγούμενο έτος, σύμφωνα με τα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων.
Τα βρέφη κάτω του ενός έτους ήταν η ομάδα που επλήγη περισσότερο, ακολουθούμενα από παιδιά ηλικίας 1 έως 4 ετών.
Η ιλαρά είναι ενδημική σε δώδεκα χώρες: Βοσνία και Ερζεγοβίνη, Γαλλία, Γεωργία, Γερμανία, Ιταλία, Καζακστάν, Κιργιστάν, Πολωνία, Ρουμανία, Ρωσία, Τουρκία και Ουκρανία.
Η Ρουμανία ανέφερε τα περισσότερα κρούσματα, με τον αριθμό να φτάνει τα 30.692 το 2024, έναντι 3.371 το 2023.
Με τη συντριπτική πλειονότητα των κρουσμάτων σε ανεμβολίαστους, ο ΠΟΥ σημειώνει την ανάγκη να διατηρείται τουλάχιστον 95% κάλυψη με δύο δόσεις του εμβολίου κατά της ιλαράς.
Τι είναι η ιλαρά και πώς αντιμετωπίζεται;
Η ιλαρά είναι εξαιρετικά μεταδοτική και εκτιμάται ότι το 90% των μη ανοσοποιημένων που εκτίθενται σε άτομο με τη λοίμωξη θα προσβληθεί από τη νόσο.
Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως 10 έως 12 ημέρες μετά τη μόλυνση και ποικίλλουν από σημάδια τύπου κρυολογήματος, όπως καταρροή, βήχας και χαμηλός πυρετός, έως φωτοευαισθησία, υψηλό πυρετό και κόκκινο εξάνθημα που εξαπλώνεται σε όλο το σώμα.
Ο ιός μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσω σταγονιδίων του αναπνευστικού που παράγονται όταν οι μολυσμένοι βήχουν και φτερνίζονται.
Δεν υπάρχει ίαση ούτε ειδική θεραπεία για την ιλαρά. Συνήθως διαρκεί περίπου δύο εβδομάδες χωρίς επιπλοκές και προλαμβάνεται αποτελεσματικά με δύο δόσεις εμβολιασμού.