Η ψηφοφορία σε έκθεση για την ΕΚΤ θα αποτυπώσει τους συσχετισμούς γύρω από το ψηφιακό ευρώ, σε μια περίοδο όπου το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εμφανίζεται διχασμένο. Η πρόταση συνδέεται με τη στρατηγική αυτονομία της ΕΕ στις πληρωμές και τις εντάσεις με τις ΗΠΑ.
Σαράντα οκτώ ευρωβουλευτές πρόσθεσαν παράγραφο υπέρ του ψηφιακού ευρώ σε ετήσια έκθεση για την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), η οποία αναμένεται να τεθεί σε ψηφοφορία την Τρίτη.
Παρότι το έγγραφο δεν έχει νομοθετική ισχύ, η ψηφοφορία επί της τροπολογίας θα δείξει δημόσια ποιο είναι το επίπεδο στήριξης του ψηφιακού ευρώ.
Το ψηφιακό ευρώ θα αποτελούσε μια ηλεκτρονική μορφή μετρητών που θα εκδίδεται από την ΕΚΤ και θα λειτουργεί ως πρόσθετο μέσο πληρωμής, συμπληρωματικό προς τα μετρητά και τις κάρτες που εκδίδουν οι εμπορικές τράπεζες.
Σε αντίθεση με τις καθημερινές πληρωμές με κάρτα, όπου οι συναλλαγές είναι «ιδιωτικές», το ψηφιακό ευρώ θα επέτρεπε στους πολίτες την άμεση χρήση ψηφιακού «δημόσιου» χρήματος, το οποίο σήμερα διατίθεται κυρίως υπό τη μορφή μετρητών.
Σύμφωνα με την πρόταση της Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το ψηφιακό ευρώ θα περιλαμβάνει ένα ψηφιακό πορτοφόλι που θα μπορεί να χρησιμοποιείται τόσο online όσο και offline, με πληρωμές που δεν θα είναι ανιχνεύσιμες.
Η πρόταση για το ψηφιακό ευρώ έχει αποκτήσει αυξημένη σημασία λόγω των οικονομικών εντάσεων μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ, καθώς προσφέρει μια εναλλακτική λύση απέναντι στη Visa και τη Mastercard, τα δύο αμερικανικά συστήματα πληρωμών που χρησιμοποιεί καθημερινά η πλειονότητα των Ευρωπαίων.
Η νομοθετική πολιτική της ΕΕ
Η πρόταση έχει ήδη λάβει τη στήριξη των κρατών-μελών στο Συμβούλιο, αφήνοντας το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ως τον τελευταίο συννομοθέτη που καλείται να τοποθετηθεί επί του φακέλου.
Ωστόσο, στο Κοινοβούλιο επικρατεί πολιτικό αδιέξοδο, καθώς οι ευρωβουλευτές που επεξεργάζονται την πρόταση δυσκολεύονται να καταλήξουν σε κοινό όραμα για τον σχεδιασμό του ψηφιακού ευρώ.
Ειδικότερα, ο βασικός εισηγητής του φακέλου, ο κεντροδεξιός Ισπανός ευρωβουλευτής Φερνάντο Ναβαρέτε, προτείνει τη συρρίκνωση του πεδίου εφαρμογής του ψηφιακού ευρώ, για παράδειγμα με σχεδιασμό αποκλειστικά για offline χρήση. Σε αυτό το σενάριο, το ψηφιακό ευρώ δεν θα αποτελούσε εναλλακτικό μέσο πληρωμής έναντι της Visa και της Mastercard.
Ενώ το κεντροδεξιό Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα εμφανίζεται διχασμένο ενόψει της ψηφοφορίας, πολλά κόμματα της άκρας δεξιάς έχουν εκφράσει έντονη αντίθεση στην πρόταση. Την περασμένη εβδομάδα, το ισπανικό ακροδεξιό κόμμα Vox ζήτησε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή την πλήρη απόσυρσή της.
Στην παράγραφο που θα τεθεί σε ψηφοφορία την Τρίτη και την οποία είδε το Euronews, οι υπογράφοντες ζητούν στήριξη για «ένα ψηφιακό ευρώ online και offline» που «θα πρέπει να συμβάλλει στη διασφάλιση καθολικής πρόσβασης στις πληρωμές» και να μη βασίζεται αποκλειστικά σε ιδιωτικούς και μη ευρωπαϊκούς παρόχους.
Οι υπογράφοντες περιγράφουν τον σχεδιασμό και το εύρος του ψηφιακού ευρώ όπως στην πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής: «ως συμπλήρωμα των μετρητών και των ιδιωτικών τραπεζικών υπηρεσιών […] για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής νομισματικής κυριαρχίας, τη μείωση του κατακερματισμού στις λιανικές πληρωμές και τη στήριξη της ακεραιότητας και της ανθεκτικότητας της ενιαίας αγοράς».
Οι υποστηρικτές της τροπολογίας
Η παράγραφος της έκθεσης, που στηρίζει την αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με ευρύτερο πεδίο εφαρμογής για το ψηφιακό ευρώ, κατατέθηκε από τον Ιταλό ευρωβουλευτή Πασκουάλε Τρίντικο του Κίνημα Πέντε Αστέρων, το οποίο ανήκει στην πολιτική ομάδα Η Αριστερά στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
«Σήμερα είμαστε πλήρως εξαρτημένοι από τους μεγάλους αμερικανικούς παίκτες, τη Visa και τη Mastercard, και αυτό καθιστά την ΕΕ αδύναμη και εξαρτημένη από τις αποφάσεις του Τραμπ», δήλωσε ο Τρίντικο στο Euronews, προσθέτοντας ότι οι καθυστερήσεις και τα μπλόκα από μειοψηφίες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι «αντιπαραγωγικά».
«Αν ο Αμερικανός πρόεδρος ξυπνούσε ένα πρωί και αποφάσιζε να αποκλείσει τους Ευρωπαίους από τα ψηφιακά κυκλώματα πληρωμών, οι πολίτες της Ευρώπης δεν θα μπορούσαν πλέον να πραγματοποιούν αγορές με πιστωτικές κάρτες, που είναι μακράν το πιο διαδεδομένο μέσο πληρωμής σήμερα».
Η τροπολογία υπέρ του ψηφιακού ευρώ έχει συγκεντρώσει τη στήριξη ευρωβουλευτών από πολλές πολιτικές ομάδες, μεταξύ των οποίων το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, οι Σοσιαλιστές και Δημοκράτες, το Renew Europe, οι Πράσινοι και Η Αριστερά.
Το κόμμα Αδέλφια της Ιταλίας, της Ιταλίδας πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι, που ανήκει στην ομάδα Ευρωπαίοι Συντηρητικοί και Μεταρρυθμιστές, αναμένεται να ψηφίσει υπέρ της τροπολογίας, σύμφωνα με αξιωματούχο του Κοινοβουλίου που μίλησε στο Euronews υπό τον όρο της ανωνυμίας.
Κατά τον χρόνο δημοσίευσης, κανένας άλλος ευρωβουλευτής από τις ομάδες Patriots for Europe ή Europe of Sovereign Nations δεν είχε εκφράσει στήριξη.