Οι αρχές συνιστούν στους πολίτες να έχουν ένα κιτ έκτακτης ανάγκης σε περίπτωση που επαναληφθεί παρόμοιο συμβάν
Πριν από έναν χρόνο, στις 11:33 το πρωί (ώρα Πορτογαλίας), η καθημερινότητα εκατομμυρίων πολιτών διακόπηκε απότομα. Μια ηλεκτρική βλάβη, που ξεκίνησε από τη γειτονική Ισπανία, βύθισε στο σκοτάδι την Ιβηρική Χερσόνησο για αρκετές ώρες.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Το περιστατικό κινητοποίησε τις Βρυξέλλες, οι οποίες ενεργοποίησαν τη στρατηγική ανθεκτικότητας, προτείνοντας στους πολίτες να διαθέτουν κιτ έκτακτης ανάγκης για τουλάχιστον 72 ώρες. Στη λίστα περιλαμβάνονται πόσιμο νερό, τρόφιμα μακράς διάρκειας, φαρμακείο πρώτων βοηθειών, φακός ή ραδιόφωνο με μπαταρίες.
Θα ήμασταν έτοιμοι σήμερα;
Έναν χρόνο μετά, το ερώτημα παραμένει: αν επαναληφθεί ένα παρόμοιο μπλακάουτ, είναι οι πολίτες καλύτερα προετοιμασμένοι;
Η Euronews μίλησε με κατοίκους για το κατά πόσο έλαβαν μέτρα μετά το περιστατικό.
Η 20χρονη Μαριάνα δηλώνει ότι ήταν ήδη έτοιμη: «Πρέπει πάντα να είμαστε προετοιμασμένοι και να ξέρουμε πώς να ζούμε χωρίς τεχνολογία και χωρίς συνεχή σύνδεση στο διαδίκτυο». Ως προσκοπίνα, είχε ήδη στο σπίτι της βασικά στοιχεία, όπως ραδιόφωνο και μπαταρίες.
Ο 77χρονος Μανουέλ Ολιβέιρα θυμάται την ημέρα με ψυχραιμία: «Έχω πάντα κεριά, ραδιόφωνο με μπαταρίες και κονσέρβες». Εκτιμά ότι θα μπορούσε να αντεπεξέλθει ξανά, αλλά «όχι για περισσότερο από μία εβδομάδα», επισημαίνοντας ότι «πολλοί άνθρωποι είναι απροετοίμαστοι και πανικοβάλλονται».
Άλλοι παραδέχονται ότι, αν και δεν έχουν συγκροτήσει πλήρες κιτ, διαθέτουν κάποια βασικά. Η Σόνια, καταστηματάρχης, λέει: «Έχω κονσέρβες και μετρητά στο σπίτι, αλλά δεν θα είχα ενημέρωση, γιατί δεν έχω ραδιόφωνο».
Η συνταξιούχος Φιλομένα Νόμπρε αποφάσισε να οργανωθεί μετά το μπλακάουτ: «Αγόρασα ραδιόφωνο με μπαταρίες και έχω πάντα εφεδρικές. Ετοίμασα και ένα σακίδιο για πιθανό σεισμό, με κουβέρτα, σφυρίχτρα και άλλα απαραίτητα».
Ένα από τα ζητήματα που προέκυψαν ήταν και η συντήρηση τροφίμων. Πλέον, αρκετοί δηλώνουν ότι αποφεύγουν να αποθηκεύουν μεγάλες ποσότητες στην κατάψυξη.
Ο Λουίς Λάτας θυμάται τον πανικό της στιγμής: «Ο κόσμος έτρεχε να αγοράσει χαρτί υγείας και νερό. Έμοιαζε σαν να τελείωνε ο κόσμος. Χωρίς κινητά, χωρίς τίποτα, οι άνθρωποι πανικοβάλλονται». Παράλληλα, τονίζει την ανάγκη για κρατική προετοιμασία, με γεννήτριες σε κρίσιμες υποδομές.
Πολιτικές παρεμβάσεις και πορίσματα
Το μπλακάουτ της 28ης Απριλίου 2025 οδήγησε όχι μόνο σε αλλαγές συμπεριφοράς, αλλά και σε κυβερνητικές πρωτοβουλίες.
Δημιουργήθηκε το Κέντρο Επιχειρήσεων της Κυβέρνησης (CORGOV), ενώ συγκροτήθηκε και κοινοβουλευτική ομάδα εργασίας. Ο υπουργός Προεδρίας, Αντόνιο Λεϊτάο Αμάρο, παραδέχθηκε αδυναμίες, τονίζοντας ότι «η χώρα πρέπει να κάνει περισσότερα».
Στο πλαίσιο νέου προγράμματος ανθεκτικότητας, προβλέπονται μέτρα για την ενίσχυση υποδομών και υπηρεσιών σε περιπτώσεις ακραίων καταστάσεων.
Η κοινοβουλευτική ομάδα, μετά από ακροάσεις φορέων όπως το σύστημα υγείας και υπηρεσίες ενέργειας, καταθέτει σήμερα το τελικό της πόρισμα.
Μεταξύ των βασικών προτάσεων:
- Καθιέρωση ελάχιστης ενεργειακής αυτονομίας για κρίσιμες υποδομές (τουλάχιστον 72 ώρες για νοσοκομεία και βασικές υπηρεσίες)
- Αναθεώρηση των ορίων αποθήκευσης καυσίμων
- Ένταξη σούπερ μάρκετ και φαρμακείων στις κρίσιμες υποδομές
- Αναβάθμιση του δικτύου επικοινωνιών έκτακτης ανάγκης
- Ταχύτερη λήψη αποφάσεων σε περιπτώσεις γενικευμένων διακοπών
Παράλληλα, εξετάζεται η ενίσχυση της προστασίας των καταναλωτών και η αναθεώρηση του πλαισίου αποζημιώσεων.
Τι προκάλεσε το μπλακάουτ
Σύμφωνα με τεχνική έκθεση που δημοσιεύθηκε τον Μάρτιο, το μπλακάουτ δεν οφειλόταν σε μία μόνο αιτία, αλλά σε αλληλουχία βλαβών που εξελίχθηκαν σε λιγότερο από 90 δευτερόλεπτα.
Καταγράφηκαν:
- αύξηση της τάσης σε κόμβους του ισπανικού δικτύου
- ταυτόχρονη πτώση παραγωγής από μονάδες ανανεώσιμης ενέργειας
- ενεργοποίηση προστασίας υπέρτασης σε υποσταθμό στη Γρανάδα
Η πορτογαλική κυβέρνηση παρέπεμψε την υπόθεση στη ρυθμιστική αρχή ενέργειας για την αξιολόγηση πιθανών αποζημιώσεων, επισημαίνοντας τον «εξαιρετικό χαρακτήρα» του γεγονότος.
Ένα μάθημα που δεν ξεχνιέται εύκολα
Έναν χρόνο μετά, το μπλακάουτ μπορεί να φαίνεται μακρινό, αλλά άφησε πίσω του ένα σαφές μήνυμα: η προετοιμασία για κρίσεις δεν είναι επιλογή, αλλά ανάγκη.