Η Διακυβερνητική Επιτροπή της UNESCO υιοθέτησε νέα σύσταση, με την οποία αναγνωρίζεται για πρώτη φορά ότι τα Γλυπτά του Παρθενώνα αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς και συνδέονται άρρηκτα με την ελληνική πολιτιστική ταυτότητα
Στο επίκεντρο της 25ης Συνόδου της Διακυβερνητικής Επιτροπής της UNESCO για την Επιστροφή Πολιτιστικών Αγαθών βρέθηκε για ακόμη μία φορά το ζήτημα της οριστικής επιστροφής και επανένωσης των Γλυπτών του Παρθενώνα.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Οι θέσεις της ελληνικής πλευράς
Σύμφωνα με ανακοίνωση του Υπουργείο Πολιτισμού, η ελληνική αντιπροσωπεία παρουσίασε αναλυτικά τις πάγιες θέσεις της Αθήνας, υπογραμμίζοντας ότι τα Γλυπτά αφαιρέθηκαν παράνομα από τον Λόρδο Έλγιν πριν καταλήξουν στο Βρετανικό Μουσείο.
Η ελληνική πλευρά στάθηκε ιδιαίτερα στην απουσία επίσημου οθωμανικού φιρμανιού που να νομιμοποιεί την απομάκρυνση των Γλυπτών, αλλά και στις φθορές που υπέστησαν τόσο κατά την απόσπασή τους όσο και εξαιτίας μεταγενέστερων επεμβάσεων συντήρησης.
Παράλληλα, η Αθήνα ενημέρωσε τα μέλη της επιτροπής για τις συνεχείς προσπάθειες εξεύρεσης κοινά αποδεκτής λύσης, σημειώνοντας ωστόσο ότι μέχρι σήμερα δεν έχει υπάρξει ουσιαστική πρόοδος, καθώς το Ηνωμένο Βασίλειο επιμένει στη συζήτηση περί «δανεισμού» των Γλυπτών.
Οι αιχμές για τη βρετανική στάση
Η ελληνική αντιπροσωπεία αναφέρθηκε επίσης στις πρόσφατες κινήσεις της βρετανικής κυβέρνησης σχετικά με τον νόμο περί ιδρυμάτων (Charities Act 2022), υποστηρίζοντας ότι επιχειρήθηκε να εξαιρεθούν μεγάλα εθνικά μουσεία — μεταξύ αυτών και το Βρετανικό Μουσείο — από διατάξεις που θα μπορούσαν να επιτρέψουν επιστροφές πολιτιστικών αγαθών για ηθικούς λόγους.
Από την πλευρά του, το Ηνωμένο Βασίλειο επανέλαβε τις πάγιες θέσεις του, υποστηρίζοντας ότι τα Γλυπτά αποκτήθηκαν νόμιμα και ότι το ισχύον νομικό πλαίσιο δεν επιτρέπει την επιστροφή τους στην Ελλάδα. Παράλληλα, υποστήριξε ότι η έκθεσή τους στο Βρετανικό Μουσείο τα καθιστά προσβάσιμα σε εκατομμύρια επισκέπτες κάθε χρόνο.
Στήριξη από κράτη-μέλη και παρέμβαση της Τουρκίας
Σημαντική ήταν η στήριξη που έλαβε η ελληνική θέση από την πλειονότητα των κρατών-μελών της επιτροπής, μεταξύ των οποίων η Ιταλία, η Κίνα, η Αίγυπτος και η Βραζιλία, αλλά και από χώρες-παρατηρητές όπως η Κύπρος, η Τουρκία και το Μεξικό.
Η Τουρκία επανέλαβε ότι δεν υπάρχει κανένα οθωμανικό έγγραφο ή φιρμάνι που να αποδεικνύει τη νομιμότητα της αφαίρεσης των Γλυπτών από τον Λόρδο Έλγιν, καλώντας μάλιστα το Λονδίνο να σταματήσει να επικαλείται το συγκεκριμένο επιχείρημα στα διεθνή fora.
Η νέα σύσταση της UNESCO
Η Διακυβερνητική Επιτροπή της UNESCO υιοθέτησε νέα σύσταση, με την οποία αναγνωρίζεται για πρώτη φορά ότι τα Γλυπτά του Παρθενώνα αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς και συνδέονται άρρηκτα με την ελληνική πολιτιστική ταυτότητα.
Η επιτροπή εξέφρασε παράλληλα ανησυχία για τη μακροχρόνια εκκρεμότητα της υπόθεσης και κάλεσε Ελλάδα και Ηνωμένο Βασίλειο να εντείνουν τις διαπραγματεύσεις για την εξεύρεση κοινά αποδεκτής λύσης, με τη συνδρομή της UNESCO.
Το ζήτημα των Γλυπτών του Παρθενώνα θα παραμείνει στην ατζέντα και της επόμενης, 26ης Συνόδου της επιτροπής.