Οι Ευρωπαίοι ηγέτες επισημαίνουν την υποτίμηση του γουάν ως βασικό παράγοντα για το ιστορικό εμπορικό έλλειμμα ΕΕ–Κίνας, που η ΕΕ προσπαθεί να μειώσει.
Καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση προσπαθεί να αντιμετωπίσει το ιστορικά υψηλό έλλειμμα του 1 δισ. ευρώ την ημέρα στο εμπόριο με την Κίνα, οι ηγέτες της ΕΕ επισημαίνουν όλο και περισσότερο το πρόβλημα της χειραγώγησης του νομίσματος, την οποία, όπως λένε, το Πεκίνο χρησιμοποιεί για να κάνει τα προϊόντα του ακόμη φθηνότερα στην ευρωπαϊκή αγορά, η οποία ήδη κατακλύζεται από κινεζικές εισαγωγές.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
«Ένα τεχνητά υποτιμημένο νόμισμα αποτελεί πλεονέκτημα για όσους θέλουν να ενισχύσουν τη θέση τους στον οικονομικό ανταγωνισμό», δήλωσε ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς μετά τη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 19 Ιουνίου.
Το ζήτημα του κινεζικού νομίσματος και της διαχείρισής του βρέθηκε επίσης ψηλά στην ατζέντα της συνόδου της G7 την περασμένη εβδομάδα στη Γαλλία.
Όλα δείχνουν ότι πρόκειται για ένα νέο μέτωπο στη εμπορική αντιπαράθεση της Ευρώπης με το Πεκίνο. Για να γίνει σαφές γιατί έχει σημασία η υποτίμηση του γουάν (ή ρενμίνμπι), ακολουθούν τρία βασικά σημεία.
Τι συμβαίνει με το κινεζικό νόμισμα;
Σύμφωνα με έκθεση του Haut Commissariat à la Stratégie au Plan, συμβουλευτικού οργάνου της γαλλικής κυβέρνησης, η υποτίμηση του γουάν εκτιμάται ότι κυμαίνεται γύρω στο 20-25%.
«Αν και δεν υπάρχει μια παγκοσμίως αναγνωρισμένη μέθοδος για τον αδιαμφισβήτητο προσδιορισμό του κατά πόσον ένα νόμισμα είναι σημαντικά υπερτιμημένο ή υποτιμημένο, η εκτίμηση ότι το ρενμίνμπι (RMB) είναι σαφώς υποτιμημένο είναι πλέον ευρέως κοινή, συμπεριλαμβανομένων και των διεθνών θεσμών», αναφέρει η έκθεση.
Θεωρητικά, τα εμπορικά πλεονάσματα της Κίνας θα έπρεπε να δημιουργούν φυσικά ζήτηση για το γουάν, οδηγώντας σε ανατίμηση του νομίσματος, όμως αυτό δεν συμβαίνει.
Ωστόσο, η υποτίμηση του γουάν μπορεί να μην είναι άμεσο αποτέλεσμα παρέμβασης της κεντρικής τράπεζας. Η Αλίθια Γκαρσία-Ερέρο, ειδική στο think tank Bruegel με έδρα τις Βρυξέλλες, δήλωσε στο Euronews ότι η Κίνα εμποδίζει το νόμισμά της να ανατιμηθεί πιο γρήγορα, επειδή δεν επαναπατρίζει όλα τα έσοδα από τις εξαγωγές της.
«Μένουν στο Χονγκ Κονγκ και δεν μετατρέπονται σε RMB», είπε.
Πώς επηρεάζει το εμπόριο μεταξύ Κίνας και ΕΕ;
Το εμπορικό έλλειμμα της ΕΕ με την Κίνα έφτασε σε ιστορικό ρεκόρ τα 359,9 δισ. ευρώ το 2025. Το ίδιο έτος ήταν η πρώτη φορά που όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ κατέγραψαν εμπορικό έλλειμμα έναντι του Πεκίνου, συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας, της μεγαλύτερης οικονομίας της Ένωσης.
«Αυτό απλώς δεν είναι βιώσιμο», δήλωσε την περασμένη Παρασκευή η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Σύμφωνα με την έκθεση του Haut Commissariat au Plan, η υποτίμηση του γουάν παίζει σημαντικό ρόλο στο να παραμένουν ανταγωνιστικά τα κινεζικά προϊόντα· με τα σημερινά δεδομένα, η ευρωπαϊκή βιομηχανία εκτιμά ότι είναι περίπου 30-40% φθηνότερα από τα αντίστοιχα ευρωπαϊκά.
Ωστόσο, η Γκαρσία-Ερέρο υπογράμμισε ότι μεγάλη σημασία έχει επίσης η διαφορά στον πληθωρισμό.
«Η εκτίμησή μου είναι ότι η διαφορά πληθωρισμού και η συσσώρευσή της στην Ευρώπη μετά την εισβολή στην Ουκρανία εξηγούν περίπου τα τρία τέταρτα της απώλειας εξωτερικής ανταγωνιστικότητας», είπε.
Τι μπορεί να κάνει η ΕΕ;
Στις δηλώσεις του την περασμένη Παρασκευή, ο Μερτς πρότεινε η ΕΕ να ξεκινήσει διάλογο με την Κίνα για το ζήτημα του νομίσματος.
«Πρέπει να συζητήσουμε αυτό το θέμα μεταξύ μας», είπε. «Είναι προς το συμφέρον και των δύο πλευρών».
Ο Γερμανός καγκελάριος επικαλέστηκε τη Συμφωνία Plaza του 1985, με την οποία οι ΗΠΑ, η Ιαπωνία, η Δυτική Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία συμφώνησαν να υποτιμήσουν το δολάριο ΗΠΑ έναντι του ιαπωνικού γιεν και του γερμανικού μάρκου. Στόχος ήταν να αποτραπεί μια στροφή των ΗΠΑ προς τον προστατευτισμό, καθώς το εμπορικό τους έλλειμμα διογκωνόταν.
Ο Μερτς αναφέρθηκε επίσης στο Ευρωπαϊκό Νομισματικό Σύστημα, το οποίο πριν από την υιοθέτηση του ευρώ στηριζόταν σε περιθώρια συναλλαγματικών ισοτιμιών για τον περιορισμό των διακυμάνσεων των νομισμάτων.
«Ήταν ένα σύστημα μέσω του οποίου τα κράτη μπορούσαν να συντονίζονται με διαδρόμους συναλλαγματικών ισοτιμιών», σημείωσε.
Αντίθετα, η Γκαρσία-Ερέρο επισημαίνει ότι οι ΗΠΑ δεν πίεσαν για κάποια τέτοια διαπραγμάτευση όταν οι οικονομικές ανισορροπίες συζητήθηκαν στη σύνοδο της G7 την περασμένη εβδομάδα.
Κατά την άποψή της, η Ευρώπη θα πρέπει να παρακολουθεί τις τιμές των κινεζικών εξαγωγών για μεγάλες αποκλίσεις ανά κλάδο, καθώς πρόκειται για σημαντική ένδειξη υπερβάλλουσας παραγωγικής ικανότητας, αφού η πτώση των τιμών εμφανίζεται όταν τα προϊόντα δεν μπορούν να απορροφηθούν από την αγορά.