Ουκρανία και Μολδαβία: η ΕΕ αλλάζει σχέδια λόγω Ουγγαρίας, ξεμπλοκάρει δύο αντί για πέντε ενταξιακά κεφάλαια πριν τις θερινές διακοπές.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει περιορίσει τις φιλοδοξίες της για τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Ουκρανίας και πλέον στοχεύει στο άνοιγμα μόνο δύο διαπραγματευτικών κεφαλαίων τον Ιούλιο, αντί για πέντε.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Το αναθεωρημένο χρονοδιάγραμμα στις Βρυξέλλες αποσκοπεί στο άνοιγμα του κεφαλαίου 6 (εξωτερικές σχέσεις) και του κεφαλαίου 2 (εσωτερική αγορά) πριν από τις θερινές διακοπές, όπως δήλωσαν στην Euronews αρκετοί αξιωματούχοι και διπλωμάτες, ενώ τα τρία υπόλοιπα θα εξεταστούν σταδιακά στη συνέχεια.
Η Ουκρανία και η Μολδαβία, που είναι ανεπίσημα «ζευγοποιημένες», άνοιξαν το Cluster 1 (θεμελιώδη) στις αρχές του μήνα, μετά από διετή αναμονή υπό το βέτο της Ουγγαρίας.
Η αλλαγή των σχεδίων έρχεται καθώς η νέα κυβέρνηση στη Βουδαπέστη έχει επανειλημμένα, δημόσια και κατ’ ιδίαν, εκφράσει την αντίθεσή της στην επίσπευση της ενταξιακής πορείας της Ουκρανίας.
Η Ουγγαρία δεν έχει ακόμη υπογράψει τις κοινές επιστολές που είναι απαραίτητες για την αποδέσμευση των διαφορετικών κεφαλαίων. Η άρνηση επιβεβαιώθηκε την Τρίτη, κατά τη διάρκεια συνεδρίασης ομάδας εργασίας μεταξύ των κρατών-μελών, αφήνοντας προς το παρόν τη διαδικασία σε εκκρεμότητα.
Παρότι σε μεγάλο βαθμό διαδικαστικό, το αδιέξοδο αναδεικνύει τις διαρκείς επιφυλάξεις της Ουγγαρίας για την πορεία της Ουκρανίας προς την ένταξη στην ΕΕ.
Για τη Βουδαπέστη, το άνοιγμα και των έξι κεφάλαια σε σύντομο χρονικό διάστημα ισοδυναμεί με επιταχυνόμενη προσχώρηση. Αυτός ο χαρακτηρισμός απορρίπτεται από την πλειονότητα των κρατών-μελών, τα οποία βλέπουν τα κεφάλαια ως απλώς την απαρχή μιας δύσκολης και σύνθετης διαδικασίας.
«Υπάρχουν σίγουρα ζητήματα, αλλά αναμένουμε να επιλυθούν εγκαίρως ώστε τουλάχιστον δύο κεφάλαια να ανοίξουν τον Ιούλιο», δήλωσε στην Euronews αξιωματούχος της ΕΕ με συνολική εικόνα του φακέλου.
Ωστόσο, αυτή η αναδίπλωση συνιστά σημαντική υποχώρηση για τις Βρυξέλλες.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει σταθερά επισημάνει ότι η Ουκρανία είναι τεχνικά έτοιμη να διαπραγματευτεί τα έξι θεματικά κεφάλαια, τα οποία συνολικά καλύπτουν 33 κεφάλαια.
Τον περασμένο μήνα, η επίτροπος Διεύρυνσης Μάρτα Κος ανέβασε τον πήχη και όρισε τον Ιούλιο ως προθεσμία για το άνοιγμα όλων των κεφαλαίων, στόχος που υιοθετήθηκε από το Κίεβο.
«Όλα είναι έτοιμα», είπε η Κος.
Όμως, αντιμέτωπες με την αναζωπύρωση της ουγγρικής αντίστασης – και πιθανόν άλλων κρατών-μελών που θεωρείται ότι είχαν χρησιμοποιήσει το προηγούμενο βέτο για να κρατήσουν κρυφές τις δικές τους ανησυχίες – οι Βρυξέλλες αναγκάστηκαν να κατεβάσουν τον πήχη.
Η πρόεδρος της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, κράτησε αισιόδοξο τόνο μετά τη σύνοδο κορυφής των ηγετών της ΕΕ την περασμένη εβδομάδα, αλλά απέφυγε να επαναλάβει τον φιλόδοξο στόχο της Κος.
«Στόχος μας είναι να ανοίξουμε περισσότερα κεφάλαια πριν από το καλοκαίρι», είπε η φον ντερ Λάιεν.
Αντίθετα, ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, που συμμετείχε αυτοπροσώπως στη σύνοδο κορυφής, επέμεινε στον αρχικό στόχο.
«Είμαστε έτοιμοι να προχωρήσουμε παραπέρα», είπε στους ηγέτες. «Μπορούμε να ανοίξουμε και τα άλλα πέντε κεφάλαια. Όλα είναι ήδη προετοιμασμένα και αυτό μπορεί να γίνει τις επόμενες εβδομάδες».
Εφόσον υπάρξει ομοφωνία, το επόμενο κεφάλαιο θα μπορούσε να ανοίξει επίσημα στις 14 Ιουλίου, κατά τη συνεδρίαση των υπουργών Ευρωπαϊκών Υποθέσεων στις Βρυξέλλες.
Ο Μαγιάρ σκληραίνει τη στάση του
Η δυναμική πίσω από τη διεύρυνση ενισχύθηκε μετά τις εκλογές στην Ουγγαρία τον Απρίλιο και το αιφνίδιο τέλος της 16ετούς διακυβέρνησης του Βίκτορ Όρμπαν.
Ο νεοεκλεγείς πρωθυπουργός, Πέτερ Μαγιάρ, έκανε μια χειρονομία καλής θέλησης, αίροντας στις αρχές Ιουνίου το μακροχρόνιο βέτο της χώρας στο πρώτο κεφάλαιο.
Έκτοτε, όμως, ο Μαγιάρ έχει καταστήσει σαφές ότι δεν προτίθεται να στηρίξει ταχύτερο ρυθμό διαπραγματεύσεων.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους μετά τη σύνοδο κορυφής της περασμένης εβδομάδας, ο Μαγιάρ είπε ότι τμήμα των κοινών συμπερασμάτων, στο οποίο γινόταν λόγος για άνοιγμα όλων των υπόλοιπων κεφαλαίων με την Ουκρανία «το συντομότερο δυνατόν», διαγράφηκε κατόπιν δικού του αιτήματος. (Τα συμπεράσματα απαιτούν συναίνεση.)
«Αφαιρέσαμε πολλά από το κείμενο για να αποφύγουμε οποιαδήποτε σαφή υπόνοια ότι, τώρα που άνοιξε το πρώτο κεφάλαιο, θα ανοίξουν ξαφνικά και όλα τα υπόλοιπα. Δεν θεωρούμε ότι αυτό θα ήταν καλή ιδέα», είπε στους δημοσιογράφους.
Ο Μαγιάρ παρουσίασε εν μέρει τη θέση του ως υπεράσπιση των υποψήφιων χωρών των Δυτικών Βαλκανίων – του Μαυροβουνίου, της Αλβανίας, της Βόρειας Μακεδονίας και της Σερβίας – που εργάζονται επί χρόνια, και σε ορισμένες περιπτώσεις επί δεκαετίες, για την ένταξή τους.
«Το πρώτο κεφάλαιο μόλις άνοιξε – το μελάνι στην απόφαση δεν έχει ακόμη στεγνώσει», είπε ο πρωθυπουργός. «Στέλνει επίσης το λάθος μήνυμα προς τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων που εργάζονται εδώ και χρόνια για την ένταξή τους στην ΕΕ. Κάποιες έχουν αλλάξει ακόμη και το όνομά τους, άλλες έχουν ξαναγράψει μεγάλα τμήματα των συνταγμάτων τους».
Αργότερα, ο Μαγιάρ είπε ότι η Ουγγαρία δεν ήταν «η μόνη» που αντιτάχθηκε στην αποδέσμευση όλων των κεφαλαίων με την Ουκρανία τον Ιούλιο. Δεν αποκάλυψε ποιες άλλες χώρες αντιστάθηκαν.
Παράλληλα, ο Μάρτον Χάιντου, πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων του ουγγρικού κοινοβουλίου, δήλωσε στην Euronews ότι το Κίεβο πρέπει πρώτα να εργαστεί για τα δικαιώματα της ουγγρικής μειονότητας στην Ουκρανία, ένα επαναλαμβανόμενο σημείο τριβής μεταξύ των δύο γειτόνων.
«Δεν υπάρχει νέα ουγγρική θέση σε αυτό», είπε ο Χάιντου.
«Η Ουγγαρία στήριξε το άνοιγμα του πρώτου διαπραγματευτικού κεφαλαίου με την Ουκρανία και τη Μολδαβία και τώρα πρέπει να εργαστούμε πάνω στις μεταρρυθμίσεις που έχουν αναληφθεί σε αυτό, συμπεριλαμβανομένης της συμφωνίας για τα δικαιώματα της ουγγρικής κοινότητας στην Υπερκαρπάθια».
Ο Χάιντου είπε ότι η διεύρυνση δεν είναι αγώνας ταχύτητας, αλλά μια διαδικασία βήμα προς βήμα, βασισμένη σε επιδόσεις, που πρέπει να παραμείνει αξιόπιστη και για τα Δυτικά Βαλκάνια.
«Πρόκειται πραγματικά για ένα περίπλοκο ταγκό: θα προχωράμε μόνο αν όλοι κρατούν τον ρυθμό και κανείς δεν πατάει τα πόδια του άλλου», πρόσθεσε.
Ο Μαγιάρ έχει επαναλάβει ότι η Ουγγαρία σκοπεύει να διοργανώσει δεσμευτικό νομικά δημοψήφισμα για την ένταξη της Ουκρανίας, μόλις ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις.
Ο πρωθυπουργός έχει αφήσει να εννοηθεί ότι η διαδικασία θα μπορούσε να διαρκέσει 10 έως 15 χρόνια – ένα χρονοδιάγραμμα που δύσκολα θα ήταν αποδεκτό για την Ουκρανία.