Λιθουανία: Άμυνα και ανθεκτικότητα στο επίκεντρο της νέας κυβέρνησης

Ο νέος πρωθυπουργός της Λιθουανίας, Μιντάουγκας Σινκεβίτσιους, παρουσίασε την κυβερνητική του ατζέντα πολιτικής στο κοινοβούλιο της Λιθουανίας την Τρίτη, σκιαγραφώντας ένα πρόγραμμα με επίκεντρο την άμυνα, την ανθεκτικότητα της κοινωνίας και την αναπροσαρμογή της εξωτερικής πολιτικής απέναντι στην Κίνα, με ταυτόχρονη διατήρηση σκληρής γραμμής έναντι της Ρωσίας, καθώς η χώρα αναζητεί τρόπους να απαντήσει στη χειροτέρευση του περιβάλλοντος ασφάλειας στο ανατολικό άκρο του ΝΑΤΟ.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Συνορεύοντας με τη Ρωσία και τη Λευκορωσία, η βαλτική χώρα με πληθυσμό κάτω των τριών εκατομμυρίων κατοίκων αντιμετωπίζει τα τελευταία χρόνια ολοένα περισσότερες υβριδικές απειλές, όπως εισβολές μη επανδρωμένων αεροσκαφών, παραβιάσεις εναέριου χώρου, κυβερνοεπιθέσεις και διασυνοριακό λαθρεμπόριο. Αυτό έχει αναγκάσει τη χώρα να επιταχύνει με πλήρη ταχύτητα τις προετοιμασίες της στον τομέα της άμυνας.

Κάτι που αποτυπώνεται και στο πρόγραμμα πολιτικής της νέας κυβέρνησης.

Για την ενίσχυση της εθνικής ασφάλειας, δεσμεύεται να δαπανήσει τουλάχιστον το 5% του ΑΕΠ για την άμυνα, επιταχύνοντας τις επενδύσεις στην αντιαεροπορική άμυνα και στις δυνατότητες αντιμετώπισης μη επανδρωμένων συστημάτων, ενισχύοντας την κυβερνοασφάλεια και διευρύνοντας τη βιομηχανία άμυνας της χώρας.

Στην ομιλία του στο κοινοβούλιο, ο Σινκεβίτσιους υποστήριξε ότι η τεχνολογική προσαρμογή, και όχι μόνο η συμβατική στρατιωτική υπεροχή, θα καθορίσει την έκβαση των μελλοντικών συγκρούσεων.

«Οι μελλοντικές συγκρούσεις θα κερδηθούν από τις χώρες που εντάσσουν την καινοτομία στο στρατιωτικό τους δόγμα με τον ταχύτερο τρόπο και μπορούν να αντλήσουν διδάγματα από τον σύγχρονο πόλεμο», είπε, επισημαίνοντας τα drones, την τεχνητή νοημοσύνη και τα αυτόνομα συστήματα ως παράγοντες με ολοένα μεγαλύτερη βαρύτητα στο πεδίο της μάχης.

Η ατζέντα δεσμεύεται επίσης να ολοκληρωθούν έως το 2027 οι προετοιμασίες για τη μόνιμη στάθμευση γερμανικής ταξιαρχίας και να εξασφαλιστεί ότι η εθνική μεραρχία της Λιθουανίας θα έχει πλήρη επιχειρησιακή ικανότητα μέχρι το 2030.

Για να επιτύχει «πραγματική» ετοιμότητα, η επερχόμενη κυβέρνηση στρέφει το βλέμμα της σε χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση, δηλώνοντας έτοιμη να διεκδικήσει επιπλέον πόρους για την ενίσχυση της ασφάλειας στο βορειοανατολικό άκρο του ΝΑΤΟ στο πλαίσιο του μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της ΕΕ για την περίοδο 2028–2034 (ΠΔΠ).

Επανεκκίνηση σχέσεων με την Κίνα

Η πιο εμφανής μεταβολή στην εξωτερική πολιτική αφορά την Κίνα.

Το πρόγραμμα αναφέρει ότι η Λιθουανία θα «εξομαλύνει τις διπλωματικές σχέσεις με την Κίνα στο επίπεδο που διατηρούν τα άλλα κράτη μέλη της ΕΕ», σηματοδοτώντας πιο πραγματιστική προσέγγιση έπειτα από αρκετά χρόνια έντασης.

Η αλλαγή σε σχέση με την προηγούμενη θητεία, όταν την κυβερνητική συμμαχία ηγούνταν οι Συντηρητικοί, είναι σαφής. Τότε, το 2021, το Βίλνιους επέτρεψε στην Ταϊβάν να ανοίξει αντιπροσωπευτικό γραφείο, με αποτέλεσμα η Κίνα να υποβαθμίσει τις διπλωματικές σχέσεις και να επιβάλει οικονομικούς περιορισμούς.

Ο συντηρητικός Ζιγκίμαтας Παβιλιόνις ρώτησε τον πρωθυπουργό, κατά την παρουσίαση της ατζέντας, γιατί «δεν βλέπουμε την απειλή της Κίνας» και γιατί «αγαπάτε τόσο πολύ την Κίνα».

«Δεν αισθάνομαι ούτε αγάπη ούτε αντιπάθεια προς την Κίνα», είπε ο Σινκεβίτσιους, προσθέτοντας ότι έχει δύο προτεραιότητες στην εξωτερική πολιτική. «Η πρώτη είναι η ασφάλεια· η δεύτερη, χωρίς να επισκιάζει την πρώτη, είναι η οικονομική συνεργασία – όλα όσα σχετίζονται με τις διμερείς σχέσεις και το εμπόριο».

Η μεταστροφή της πολιτικής απέναντι στην Κίνα φάνηκε και τον περασμένο μήνα, όταν η Λιθουανία «πάγωσε» τις διαπραγματεύσεις με την Ταϊβάν για ένα σχέδιο δράσης οικονομικής συνεργασίας λόγω «αλλαγών στο εγχώριο πολιτικό περιβάλλον», όπως ανέφερε το υπουργείο Εξωτερικών, σύμφωνα με το LRT .

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Λιθουανία ευθυγραμμίζεται με τη Γαλλία, την Ιταλία, την Ισπανία και τις Κάτω Χώρες – χώρες που στο πρόσφατο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζήτησαν ευρύτερη χρήση δασμών και άλλων αμυντικών εμπορικών εργαλείων για την αντιμετώπιση των αθέμιτων εμπορικών πρακτικών της Κίνας.

«Οι μελλοντικές συγκρούσεις θα κερδηθούν από τις χώρες που εντάσσουν την καινοτομία στο στρατιωτικό τους δόγμα με τον ταχύτερο τρόπο και μπορούν να μάθουν από τον σύγχρονο πόλεμο», δήλωσε ο Σινκεβίτσιους.«Οι μελλοντικές συγκρούσεις θα κερδηθούν από τις χώρες που εντάσσουν την καινοτομία στο στρατιωτικό τους δόγμα με τον ταχύτερο τρόπο και μπορούν να μάθουν από τον σύγχρονο πόλεμο», δήλωσε ο Σινκεβίτσιους.

Θέση απέναντι στη Ρωσία

Την ώρα που η κυβέρνηση επανεξετάζει την προσέγγισή της απέναντι στην Κίνα, η πολιτική της έναντι της Ρωσίας παραμένει αμετάβλητη.

Το πρόγραμμα δεσμεύει τη Λιθουανία να λάβει «ενεργητικά μέτρα» για τη διατήρηση της διεθνούς απομόνωσης της Ρωσίας και να συνεχίσει τον συντονισμό με τους συμμάχους για τη διατήρηση της πίεσης στη Μόσχα μέσω κυρώσεων και άλλων μέτρων.

Το κείμενο αναφέρει ότι το Βίλνιους δεν βλέπει προοπτική ομαλών σχέσεων με τη Ρωσία όσο συνεχίζεται ο πόλεμος κατά της Ουκρανίας, και σημειώνει ότι η κυβέρνηση θα επιδιώξει να διασφαλίσει πως τα παγωμένα ρωσικά κρατικά περιουσιακά στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν για την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας, σύμφωνα με το δίκαιο της ΕΕ και το διεθνές δίκαιο.

Η νέα κυβέρνηση επαναβεβαιώνει επίσης την αταλάντευτη στήριξη της Λιθουανίας προς την Ουκρανία, υποστηρίζοντας ότι «ο μόνος δρόμος για την αποκατάσταση σταθερής και δίκαιης ειρήνης στην Ευρώπη» είναι η νίκη της Ουκρανίας και η αποκατάσταση της εδαφικής της ακεραιότητας. Δεσμεύεται ακόμη να στηρίξει την ανοικοδόμηση της χώρας και τη μακροπρόθεσμη οικονομική της ανάκαμψη.

Η Λευκορωσία περιγράφεται ως ακόμη μία κρίσιμη πρόκληση ασφάλειας. Παρότι το πρόγραμμα θέτει μια δημοκρατική Λευκορωσία ως μακροπρόθεσμο στόχο της εξωτερικής πολιτικής, δεσμεύεται να αυξήσει την πίεση στο Μινσκ εφόσον συνεχίσει να στηρίζει τον πόλεμο της Ρωσίας ή να διεξάγει υβριδικές επιθέσεις κατά της ΕΕ.

Επικείμενη προεδρία της ΕΕ

Καθώς η Λιθουανία θα αναλάβει την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ από τον Ιανουάριο του 2027, η κυβέρνηση δηλώνει ότι επιδιώκει να διαμορφώσει τις συζητήσεις για την ανταγωνιστικότητα, την άμυνα και την ασφάλεια, τη θωράκιση της δημοκρατίας, την επισιτιστική ασφάλεια και τον παγκόσμιο ρόλο της Ευρώπης.

Το Βίλνιους σχεδιάζει επίσης να αξιοποιήσει τις διαπραγματεύσεις για τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ, ώστε να πιέσει για μεγαλύτερες δαπάνες στην άμυνα, αυξημένες επενδύσεις σε στρατιωτικές υποδομές και ισχυρότερη στήριξη της αμυντικής βιομηχανίας της Ένωσης, προστατεύοντας παράλληλα τα κονδύλια συνοχής και τις αγροτικές ενισχύσεις.

Το πρόγραμμα επαναλαμβάνει επίσης τη στήριξη στην ένταξη της Ουκρανίας και της Μολδαβίας στην ΕΕ και ζητεί μια πιο ισχυρή Κοινή Πολιτική Ασφάλειας και Άμυνας.

Η ατζέντα πρέπει ακόμη να εγκριθεί από το κοινοβούλιο, με την ψηφοφορία να έχει οριστεί για τις 14 Ιουλίου.