Ουκρανικές εταιρείες αναβαθμίζουν drones και στρατιωτικά οχήματα μέσα σε ημέρες ή ακόμη και λεπτά, αξιοποιώντας εμπειρίες από το μέτωπο. Στη Γερμανία, η πρόκληση δεν είναι μόνο η παραγωγή, αλλά και οι προμήθειες, η εκπαίδευση και η αλλαγή στρατιωτικής νοοτροπίας.
Η Ουκρανία φέρεται να κατασκευάζει πλέον περίπου 500.000 drones τον μήνα για να αμυνθεί απέναντι στη ρωσική επίθεση. Αυτό τουλάχιστον αναφέρουν ουκρανικά μέσα ενημέρωσης, σύμφωνα με τα οποία η παραγωγή έχει σχεδόν διπλασιαστεί μέσα σε έναν χρόνο.
Ωστόσο, για τον ουκρανικό στρατό δεν έχει σημασία μόνο ο αριθμός των drones. Τα μη επανδρωμένα συστήματα βελτιώνονται και προσαρμόζονται σχεδόν σε εβδομαδιαία βάση.
Μία από τις εταιρείες που συμβάλλουν σε αυτή τη συνεχή επανάσταση — και εξέλιξη — των drones είναι η ουκρανική Buntar Aerospace. Η εταιρεία πρόσθεσε στο λογισμικό Buntar Copilot μια νέα λειτουργία που επιτρέπει τον πλήρη απομακρυσμένο έλεγχο αναγνωριστικών drones.
Αυτό σημαίνει ότι στο σημείο απογείωσης χρειάζεται να παραμένει μόνο μια μικρή ομάδα, ενώ οι χειριστές μπορούν να διεξάγουν την επιχείρηση από απόσταση εκατοντάδων ή ακόμη και χιλιάδων χιλιομέτρων.
«Ο βασικός στόχος είναι να διασφαλίζεται η ασφάλεια των έμπειρων πληρωμάτων. Μετά την απογείωση, ο χειριστής μπορεί να εκτελέσει την αποστολή από ασφαλή τοποθεσία, ενώ η ομάδα απογείωσης απομακρύνεται γρήγορα από την περιοχή», δήλωσε στο Euronews ο Μπόχνταν Σας, ένας από τους ιδρυτές της Buntar.
Σε αντίθεση με άλλες εταιρείες, η Buntar δεν χρησιμοποιεί εξωτερικό λογισμικό απομακρυσμένης πρόσβασης σε υπολογιστή, αλλά έχει ενσωματώσει τη δυνατότητα αυτή απευθείας στη δική της πλατφόρμα σχεδιασμού αποστολών.
Ο λόγος, όπως εξηγεί ο Σας, είναι ότι «ο τρόπος διεξαγωγής του πολέμου έχει αλλάξει και ο απομακρυσμένος έλεγχος αποτελεί πλέον απαραίτητο πρότυπο».
Πόσο γρήγορα μπορεί να λειτουργήσει η καινοτομία στον πόλεμο
Δεν είναι μόνο οι στρατιώτες που πρέπει να προσαρμόζονται στην πραγματικότητα του πολέμου, αλλά και τα ίδια τα συστήματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Kaban.
Η ουκρανική εταιρεία Kaban Robotics μετατρέπει ήδη υπάρχοντα οχήματα, όπως το αμερικανικό HMMWV — High Mobility Multipurpose Wheeled Vehicle, ευρύτερα γνωστό ως Humvee — ώστε να μπορούν να ελέγχονται εξ αποστάσεως από ασφαλή τοποθεσία.
Το πλεονέκτημα είναι ότι, αντί να σχεδιάζεται εξαρχής ένα εντελώς νέο μη επανδρωμένο όχημα, μπορεί να προσαρμοστεί σχετικά γρήγορα υπάρχων εξοπλισμός για νέες αποστολές.
Η ταχύτητα της εξέλιξης γίνεται ακόμη πιο εμφανής στις συνεχείς αναβαθμίσεις των συστημάτων. Σύμφωνα με τον επικεφαλής ανάπτυξης του συστήματος, Ντέιβιντ, νέες λειτουργίες δημιουργούνται απευθείας με βάση τα σχόλια των Ουκρανών στρατιωτών.
Σε μία περίπτωση, κατά την παράδοση ενός οχήματος, στρατιώτες πρότειναν να σβήνουν αυτόματα τα εξωτερικά φώτα σε περίπτωση απώλειας της επικοινωνίας. Η αλλαγή υλοποιήθηκε μέσα σε περίπου 15 λεπτά.
Άμεσες τροποποιήσεις έγιναν και στις κάμερες, με βάση την εμπειρία από το πεδίο. Επειδή τα φώτα οχημάτων που κινούνταν από την αντίθετη κατεύθυνση μπορούσαν να τυφλώσουν την κύρια κάμερα τη νύχτα, προστέθηκε δυνατότητα ώστε ο οδηγός να μεταβαίνει με το πάτημα ενός κουμπιού στη θερμική κάμερα.
«Μερικές φορές, ο χρόνος από τη στιγμή που ένας στρατιωτικός προτείνει κάτι έως την ενσωμάτωση μιας νέας λειτουργίας δεν μετριέται σε μήνες ή εβδομάδες, αλλά κυριολεκτικά σε λεπτά», δήλωσε ο Ντέιβιντ της Kaban στο Euronews.
Προσαρμόζεται η Bundeswehr στη νέα μορφή πολέμου;
Τα drones διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο και στις γερμανικές ένοπλες δυνάμεις. Η Γερμανία επιχειρεί πλέον να αυξήσει σημαντικά τη βιομηχανική παραγωγή τους.
Πριν από λίγους μήνες, η Επιτροπή Προϋπολογισμού ενέκρινε, υπό προϋποθέσεις, την προμήθεια χιλιάδων αποκαλούμενων drones «καμικάζι» για την Bundeswehr.
Πρόκειται για σχετικά οικονομικά συστήματα που επιτρέπουν την ακριβή προσβολή μεμονωμένων εχθρικών στόχων από μεγάλη απόσταση, σύμφωνα με την Bundeswehr. Στρατιωτικά, τα συστήματα αυτά είναι γνωστά ως περιφερόμενα πυρομαχικά (loitering munitions).
Η Γερμανία δεν παράγει ακόμη drones στους αριθμούς της Ουκρανίας, όμως η παραγωγή έχει αυξηθεί σημαντικά.
Ιδιαίτερα η Βαυαρία έχει εξελιχθεί σε σημαντικό κόμβο για κατασκευαστές drones, μεταξύ των οποίων οι Quantum Systems, Helsing, ARX και Airlogix. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, οι εταιρείες αυτές έχουν ξεκινήσει τη μαζική παραγωγή περισσότερων από 5.000 drones μάχης μεγάλου βεληνεκούς για την Ουκρανία.
Η παραγωγή, ωστόσο, δεν αναμένεται να περιοριστεί στη Βαυαρία. Σύμφωνα με δημοσίευμα της Welt, σχεδιάζεται ήδη μία ακόμη μονάδα παραγωγής στην ανατολική Γερμανία.
Σε έκθεση του Επιτρόπου της Bundestag για τις Ένοπλες Δυνάμεις, Χένινγκ Ότε, αναφερόταν ότι «οι ένοπλες δυνάμεις εξακολουθούν να υστερούν σημαντικά ως προς τον εξοπλισμό τους με σύγχρονα μη επανδρωμένα συστήματα».
Κατά τη διάρκεια επίσκεψης σε στρατιωτική μονάδα, σύμφωνα με την έκθεση, διατυπώθηκε η κριτική ότι τα drones KZO και LUNA ήταν ήδη ξεπερασμένα όταν εντάχθηκαν σε υπηρεσία. Το ζητούμενο πλέον είναι τα νέα συστήματα να μπουν «γρήγορα σε μαζική παραγωγή» και να παραδοθούν στις μονάδες σε μεγάλους αριθμούς.
Το πρόβλημα, όμως, δεν περιορίζεται στην παραγωγή.
Ο Ότε επικρίνει επίσης ως υπερβολικά γραφειοκρατικές τις διαδικασίες προμηθειών της Bundeswehr. Κατά την άποψή του, ούτε η αύξηση της χρηματοδότησης αρκεί από μόνη της.
Όπως γράφει, η «γενική επίκληση της υποχρηματοδότησης της Bundeswehr» δεν μπορεί πλέον να χρησιμοποιείται ως δικαιολογία. Αντίθετα, οι διαδικασίες προμηθειών πρέπει να επιταχυνθούν και οι ένοπλες δυνάμεις να απαλλαγούν από «γραφειοκρατία που δεν σχετίζεται με το στρατιωτικό τους έργο».
Σε ό,τι αφορά τα drones, πάντως, για τον ειδικό σε θέματα ασφάλειας δρα Φρανκ Ζάουερ η ίδια η τεχνολογία αποτελεί μικρότερο πρόβλημα.
«Εδώ είναι απολύτως δυνατό να καλυφθεί η απόσταση και να φτάσουμε στο ίδιο επίπεδο — και αυτό ήδη συμβαίνει. Ωστόσο, με πολύ υψηλότερο κόστος ανά drone, γι’ αυτό και τα γερμανικά προϊόντα δεν είναι ιδιαίτερα δημοφιλή στην Ουκρανία», εξηγεί στο Euronews.
«Το μεγαλύτερο ζήτημα είναι ο τρόπος με τον οποίο χρησιμοποιούνται τα νέα συστήματα, η κατανόηση της νέας γεωμετρίας του πεδίου μάχης, η ανάπτυξη νέων τακτικών και διαδικασιών, καθώς και των αντίστοιχων οργανωτικών “μυών” που απαιτούνται. Φοβάμαι ότι σε αυτό το σημείο παραμένουμε ακόμη υπερβολικά προσκολλημένοι στις παλιές αντιλήψεις και δεν μαθαίνουμε αρκετά γρήγορα».
Φρόιντινγκ: «Όλοι πρέπει να το μάθουν, όλοι πρέπει να μπορούν να το κάνουν»
Ο αντιστράτηγος δρ Κρίστιαν Φρόιντινγκ δήλωσε σχετικά, σε συνέντευξή του στο RND, ότι η βασική εκπαίδευση περιλαμβάνει ήδη εισαγωγικό πρόγραμμα χειρισμού drones.
«Όλοι πρέπει να το μάθουν, όλοι πρέπει να μπορούν να το κάνουν», δήλωσε ο Φρόιντινγκ, τονίζοντας ότι κάθε στρατιώτης θα πρέπει να μπορεί να λειτουργεί είτε ως χειριστής drone αναγνώρισης είτε ως μέλος ομάδας αντιμετώπισης drones.
Για τις γερμανικές ένοπλες δυνάμεις, επομένως, η πρόκληση δεν περιορίζεται στις προμήθειες. Αφορά επίσης την ικανότητα προσαρμογής και άντλησης διδαγμάτων από τις σημερινές συγκρούσεις.
Το κατά πόσο η Bundeswehr προσαρμόζεται στη νέα μορφή πολέμου φάνηκε και στη φετινή άσκηση «Freedom Shield I» στη Λιθουανία. Εκεί, οι στρατιώτες κλήθηκαν να χειριστούν οι ίδιοι drones και ταυτόχρονα να προστατευθούν από αυτά με αυτοσχέδιους προστατευτικούς κλωβούς που είχαν σχεδιάσει οι ίδιοι.
Ο Κέβιν, διοικητής άρματος από το 203ο Τάγμα Αρμάτων του Άουγκουστντορφ, δήλωσε στο Euronews μετά την άσκηση ότι ήταν η πρώτη φορά που χειρίστηκε drone.
Όπως είπε, χρειάστηκε μόλις τρία λεπτά για να μάθει πώς λειτουργεί.
Ολόκληρο το ρεπορτάζ για την ταξιαρχία στη Λιθουανία μπορείτε να το δείτε εδώ: