Η ουκρανική υπηρεσία αντιμετώπισης της παραπληροφόρησης αποδίδει τους ισχυρισμούς για υποχρεωτική επιστράτευση των γυναικών στην Ουκρανία σε ρωσική προπαγάνδα
Απαιτεί η ΕΕ από την Ουκρανία να επιστρατεύσει τις γυναίκες για να ενισχύσει τις δυνάμεις της απέναντι στη ρωσική εισβολή;
Αυτό είναι το ερώτημα που συζητούν πολλοί χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, μετά τους ισχυρισμούς που τις τελευταίες εβδομάδες εμφανίστηκαν στο X και σε ρωσόφωνα κανάλια στο Telegram.
Η απάντηση, όμως, είναι αρνητική. Το Κέντρο για την Αντιμετώπιση της Παραπληροφόρησης της Ουκρανίας, όργανο του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας και Άμυνας της Ουκρανίας, ανέφερε ότι ο ισχυρισμός προήλθε από την Υπηρεσία Εξωτερικών Πληροφοριών (SVR) της Ρωσίας, η οποία, χωρίς να παρουσιάσει στοιχεία, υποστήριξε ότι οι Βρυξέλλες πιέζουν το Κίεβο να επιστρατεύσει γυναίκες υποχρεωτικά.
Η Ρωσία ισχυρίστηκε, επίσης λανθασμένα, ότι η επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, Κάγια Κάλας, χαρακτήρισε την κίνηση «ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση», σύμφωνα με την υπηρεσία αντιμετώπισης της παραπληροφόρησης.
Ωστόσο, δεν υπάρχουν στοιχεία ότι κάποιος Ευρωπαίος πολιτικός έχει διατυπώσει κάποιο τέτοιο αίτημα, ούτε κάποιο σοβαρό μέσο ενημέρωσης έχει μεταδώσει ότι οι Βρυξέλλες πιέζουν το Κίεβο να επιστρατεύσει γυναίκες.
Οι γυναίκες μπορούν να ενταχθούν εθελοντικά στις ένοπλες δυνάμεις της Ουκρανίας, αλλά προς το παρόν δεν υπάρχουν σχέδια για υποχρεωτική κινητοποίησή τους· ούτε προωθείται στη Βουλή κάποια σχετική νομοθετική ρύθμιση.
Το Κέντρο για την Αντιμετώπιση της Παραπληροφόρησης της Ουκρανίας είχε αναφέρει στο παρελθόν (πηγή στα Αγγλικά) ότι φιλορώσοι προπαγανδιστές διέδωσαν τον ψευδή ισχυρισμό πως τα δυτικά μέσα ενημέρωσης ξεκίνησαν εκστρατεία υπέρ της κινητοποίησης των γυναικών στην Ουκρανία.
Σύμφωνα με την υπηρεσία, ο ισχυρισμός βασίζεται σε άρθρο της εφημερίδας The Telegraph (πηγή στα Αγγλικά) για τις εμπειρίες γυναικών που υπηρετούν στον στρατό. Ωστόσο, το άρθρο αναφέρεται στην επιστράτευση των γυναικών μόνο μία φορά, στο πλαίσιο έκφρασης προσωπικών απόψεων μιας χειρίστριας drone.
Η χειρίστρια, που στο άρθρο αναφέρεται με το όνομα Katya, φέρεται να είπε ότι θεωρεί «έμπνευση» την υποχρεωτική θητεία και για τα δύο φύλα στο Ισραήλ και ότι θα ήθελε να δει κάτι αντίστοιχο να εφαρμόζεται και στην Ουκρανία. Το ίδιο το άρθρο δεν τάσσεται υπέρ αυτής της άποψης.
Ο Άντριους Κουμπίλιους, Επίτροπος για την Άμυνα και το Διάστημα, έχει επίσης απορρίψει τους ισχυρισμούς ότι η ΕΕ απαιτεί από την Ουκρανία να υποχρεώσει τις γυναίκες να ενταχθούν στον στρατό.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους στις 11 Σεπτεμβρίου (πηγή στα Αγγλικά), μετά την πρώτη συνεδρίαση του διοικητικού συμβουλίου της Συμμαχίας ΕΕ-Ουκρανίας για τα drone, τόνισε ότι δεν είχε «καμία ενημέρωση» για κάποιο τέτοιο μέτρο.
«Θα έλεγα ότι θα ήταν παράξενο αν η Ευρώπη προσπαθούσε να πείσει τους Ουκρανούς πώς να κάνουν την επιστράτευση, συμπεριλαμβανομένης της επιστράτευσης γυναικών», δήλωσε ο Άντριους Κουμπίλιους. «Δεν με εκπλήσσει που αυτό προέρχεται από το Κρεμλίνο».
Το ζήτημα της υποχρεωτικής θητείας για τις γυναίκες έχει πάντως τραβήξει την προσοχή και σε άλλα μέρη της Ευρώπης. Η Δανία επέκτεινε την υποχρεωτική στρατιωτική θητεία στις γυναίκες από τον Ιούλιο του 2025, με τις πρώτες γυναίκες να εισέρχονται στο σύστημα υπό τους νέους κανόνες το 2026, μέσω συστήματος κλήρωσης. Έτσι προστίθεται στη Νορβηγία και τη Σουηδία, που εφαρμόζουν ενεργό, καθολικό σύστημα υποχρεωτικής θητείας.
Στα τέλη του 2025, η γερμανική κυβέρνηση αποφάσισε να εισαγάγει ένα εθελοντικό μοντέλο στρατιωτικής θητείας για τους άνδρες, προκαλώντας συζήτηση και για τον ρόλο των γυναικών στις ένοπλες δυνάμεις.
Ωστόσο, η Γερμανία δεν αποτελεί εξαίρεση στην Ευρώπη: στις χώρες όπου η στρατιωτική θητεία είναι υποχρεωτική, η κατάταξη των γυναικών είναι στη μεγάλη πλειονότητά τους εθελοντική.