Οι αρχές λένε ότι πρώην αεροσυνοδός εκμεταλλευόταν για χρόνια τα προνόμια της αεροπορικής εταιρείας, προκαλώντας ερωτήματα για τους ελέγχους ασφαλείας.
Ένας πρώην αεροσυνοδός, ο οποίος κατηγορείται ότι προσποιούνταν τον πιλότο και τον εν ενεργεία υπάλληλο αεροπορικής εταιρείας, κατάφερε, σύμφωνα με τις ομοσπονδιακές αρχές, να ξεγελάσει τρεις αμερικανικές αεροπορικές ώστε να του χορηγήσουν εκατοντάδες δωρεάν εισιτήρια μέσα σε τέσσερα χρόνια. Όμως το πώς ακριβώς φέρεται ότι το έκανε και γιατί οι αεροπορικές δεν το αντιλήφθηκαν νωρίτερα, έχει προκαλέσει απορίες στους γνώστες του κλάδου.
Ο Ντάλας Ποκόρνικ, 33 ετών, από το Τορόντο, συνελήφθη στον Παναμά αφού κατηγορήθηκε για απάτη μέσω ηλεκτρονικών δικτύων σε ομοσπονδιακό δικαστήριο στη Χαβάη τον περασμένο Οκτώβριο. Δήλωσε αθώος στις 20 Ιανουαρίου, μετά την έκδοσή του στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο ομοσπονδιακός διορισμένος συνήγορός του αρνήθηκε να σχολιάσει την υπόθεση.
Σύμφωνα με τα δικαστικά έγγραφα, ο Ποκόρνικ ήταν αεροσυνοδός σε αεροπορική εταιρεία με έδρα το Τορόντο από το 2017 έως το 2019 και στη συνέχεια χρησιμοποίησε πλαστή υπηρεσιακή ταυτότητα της εταιρείας για να εξασφαλίσει εισιτήρια που προορίζονται για πιλότους και αεροσυνοδούς σε τρεις άλλες αεροπορικές. Τα έγγραφα δεν περιείχαν καμία εξήγηση για το γιατί, σε έναν κλάδο που εστιάζει στην ασφάλεια πτήσεων και αεροδρομίων, οι αεροπορικές δεν αναγνώρισαν ότι τα διαπιστευτήρια ήταν άκυρα.
Το κατηγορητήριο δεν κατονόμασε καμία από τις εμπλεκόμενες αεροπορικές, αλλά ανέφερε ότι οι αμερικανικές εταιρείες έχουν έδρα στη Χονολουλού, το Σικάγο και το Φορτ Γουόρθ του Τέξας. Εκπρόσωπος της Hawaiian Airlines είπε στις 21 Ιανουαρίου ότι η εταιρεία δεν σχολιάζει δικαστικές υποθέσεις. Εκπρόσωποι της United Airlines και της American Airlines δεν ανταποκρίθηκαν άμεσα σε μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου του ειδησεογραφικού πρακτορείου Associated Press.
Μία καναδική αεροπορική με έδρα το Τορόντο, η Porter Airlines, ανέφερε σε δήλωση μέσω email ότι «δεν ήταν σε θέση να επαληθεύσει οποιαδήποτε πληροφορία σχετική με το θέμα». Η Air Canada, με έδρα το Μόντρεαλ αλλά με μεγάλο κόμβο στο Τορόντο, είπε ότι δεν έχει κανένα στοιχείο πως ο Ποκόρνικ εργάστηκε εκεί.
Οι καταγγελίες εκπλήσσουν τους ειδικούς του κλάδου
Ο Τζον Κοξ, συνταξιούχος πιλότος που διευθύνει εταιρεία ασφάλειας αεροπορίας στο Σεντ Πίτερσμπεργκ της Φλόριντα, χαρακτήρισε τις καταγγελίες έκπληξη, δεδομένων των διασταυρώσεων που μπορούν να κάνουν οι αεροπορικές προκειμένου να επαληθεύσουν ότι ένα μέλος πληρώματος που επιδιώκει να πετάξει με άλλη εταιρεία είναι πράγματι εργαζόμενος.
Οι αεροπορικές βασίζονται γενικά σε βάσεις δεδομένων ενεργών εργαζομένων της αεροπορίας, που διατηρούνται σε ιστότοπους τρίτων, για να ελέγχουν αν κάποιος είναι πράγματι υπάλληλος.
«Το μόνο που μπορώ να σκεφτώ είναι ότι δεν τον εμφάνιζαν ως μη εργαζόμενο πλέον στην εταιρεία», είπε ο Κοξ σε τηλεφωνική συνέντευξη. «Κατά συνέπεια, όταν γίνονταν οι έλεγχοι στην πύλη, εμφανιζόταν ως έγκυρος υπάλληλος».
Οι αεροπορικές εταιρείες επιβατών προσφέρουν συνήθως τέτοιες δωρεάν ή πολύ μειωμένες θέσεις σε αναμονή, όταν υπάρχουν διαθέσιμες, στα δικά τους μέλη πληρώματος ή σε εκείνα άλλων εταιρειών, μια διευκόλυνση που βοηθά ολόκληρο τον κλάδο να λειτουργεί καλύτερα, μεταφέροντας τα μέλη του πληρώματος εκεί όπου χρειάζεται να πάνε.
Οι εργαζόμενοι μπορούν επίσης να χρησιμοποιούν το προνόμιο για τα στενά μέλη της οικογένειάς τους όταν ταξιδεύουν για αναψυχή. Μερικές φορές οι εργαζόμενοι μπορεί να καθίσουν σε μία από τις «πτυσσόμενες θέσεις» (jump seats) με ζώνες ώμου στο πιλοτήριο ή στην καμπίνα, αλλά οι ομοσπονδιακοί κανόνες απαγορεύουν τη χρήση των πτυσσόμενων θέσεων στο πιλοτήριο για ταξίδια αναψυχής.
Πώς γίνεται συνήθως ο έλεγχος
Μέλη πληρώματος που πρέπει να ταξιδέψουν σε άλλη πόλη για δουλειά περνούν από τον έλεγχο ασφαλείας του αεροδρομίου σκανάροντας μια κάρτα «Known Crew Member» συνδεδεμένη με βάση δεδομένων που περιέχει τη φωτογραφία τους, είπε ο Μπρους Ρόντζερ, πιλότος αεροπορικής που έχει δική του εταιρεία συμβούλων αεροπορίας. Παρουσιάζουν επίσης υπηρεσιακό πάσο και κρατική ταυτοποίηση.
Η χρήση της διαδικασίας Known Crew Member για ταξίδια αναψυχής δεν επιτρέπεται, είπε.
Για ταξίδια αναψυχής, τα μέλη πληρώματος μπορούν να αγοράσουν μειωμένα εισιτήρια αναμονής ή να ζητήσουν πτυσσόμενη θέση. Με εισιτήριο αναμονής, ένα μέλος πληρώματος φτάνει στις πύλες μέσω του συνήθους ελέγχου ασφαλείας του αεροδρομίου. Είναι δυνατόν να έχει κανείς εισιτήριο αναμονής αλλά να ζητήσει πτυσσόμενη θέση, κάτι που επιτρέπει στον εργαζόμενο να πετάξει δωρεάν.
Ο κυβερνήτης του αεροσκάφους πρέπει να εγκρίνει ποιος θα καθίσει στις πτυσσόμενες θέσεις του πιλοτηρίου. Συχνά πρόκειται για αδειοδοτημένο πιλότο, αλλά οι κανονισμοί της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Αεροπορίας (Federal Aviation Administration, FAA) επιτρέπουν επίσης την παρουσία άλλων για επίσημους λόγους, όπως αξιολογητή του Υπουργείου Άμυνας, ελεγκτή εναέριας κυκλοφορίας που παρατηρεί, μέλος του πληρώματος ή εκπρόσωπο του κατασκευαστή.
Το 2023, ένας πιλότος αεροπορικής εκτός υπηρεσίας που βρισκόταν στο πιλοτήριο πτήσης της Horizon Air είπε «Δεν είμαι καλά» λίγο πριν επιχειρήσει να κόψει τους κινητήρες εν πτήσει. Ο πιλότος, Τζόζεφ Έμερσον, είπε αργότερα στην αστυνομία ότι αντιμετώπιζε κατάθλιψη. Ένας ομοσπονδιακός δικαστής του επέβαλε ποινή ίση με τον χρόνο που είχε ήδη εκτίσει τον περασμένο Νοέμβριο.
Οι εισαγγελείς λένε ότι ο Ποκόρνικ ζήτησε να καθίσει στο πιλοτήριο
Οι εισαγγελείς των ΗΠΑ ανέφεραν στις 20 Ιανουαρίου ότι ο Ποκόρνικ ζήτησε να καθίσει στην πτυσσόμενη θέση του πιλοτηρίου, που συνήθως προορίζεται για πιλότους εκτός υπηρεσίας. Από τα δικαστικά έγγραφα δεν προκύπτει αν κάθισε ποτέ πραγματικά στο πιλοτήριο αεροσκάφους, και η Εισαγγελία των ΗΠΑ στη Χονολουλού αρνήθηκε να απαντήσει.
Πριν από χρόνια, ο κλάδος της αεροπορίας αυστηροποίησε τα κριτήρια για τα προνόμια πτήσεων που λαμβάνουν οι εργαζόμενοι, μετά την περίφημη υπόθεση του Φρανκ Αμπανέιλ, του οποίου τα υπερβολικά απομνημονεύματα του 1980, «Πιάσε με αν μπορείς», περιέγραφαν ότι προσποιούνταν τον πιλότο για να πετάει δωρεάν, μεταξύ άλλων απατών. Η ιστορία του απέκτησε ακόμη μεγαλύτερη φήμη όταν ο Στίβεν Σπίλμπεργκ τη μετέφερε στον κινηματογράφο σε ταινία με πρωταγωνιστή τον Λεονάρντο Ντι Κάπριο το 2002.
Επιπλέον περιορισμοί στο ποιος μπορεί να επιβιβαστεί σε αεροσκάφος και να μπει στο πιλοτήριο επιβλήθηκαν από τις αεροπορικές εταιρείες και την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Αεροπορίας (FAA) μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001.