100 χρόνια Route 66: το απόλυτο οδικό ταξίδι στη «Μητέρα Οδό» της Αμερικής

Η Route 66 στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο θρυλικός αυτοκινητόδρομος που εκτείνεται σε περίπου 3.940 χιλιόμετρα από το Σικάγο, Ιλινόι, έως τη Σάντα Μόνικα, Καλιφόρνια, κλείνει φέτος 100 χρόνια, σηματοδοτώντας ένα ορόσημο για ό,τι παραμένει ένα από τα πιο εμβληματικά οδικά ταξίδια στον κόσμο.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Συχνά αποκαλούμενη «Μητέρα των Δρόμων» από τον συγγραφέα Τζον Στάινμπεκ, η διαδρομή εξελίχθηκε από σανίδα σωτηρίας για τους μετανάστες της Dust Bowl τη δεκαετία του 1930 σε την κατεξοχήν αμερικανική οδική διαδρομή.

Παρότι ταχύτεροι αυτοκινητόδρομοι συνδέουν πλέον τις μεγάλες πόλεις της χώρας, η Route 66 εξακολουθεί να προσελκύει ταξιδιώτες με τις φωτεινές νέον επιγραφές της, τα ρετρό diner και τα ανακαινισμένα μοτέλ.

Κάθε στάση κατά μήκος της διαδρομής ανοίγει ένα παράθυρο στις κοινότητες που τη διαμόρφωσαν και στη διαχρονική γοητεία ενός πιο αργού, νοσταλγικού τρόπου ταξιδιού.

Ιλινόι

Το Σικάγο υπήρξε για δεκαετίες μία από τις ατμομηχανές της αμερικανικής οικονομίας, με πρόσβαση σε διεθνή ύδατα και σιδηροδρομικές γραμμές που συνέδεαν κάθε γωνιά της χώρας. Στη δεκαετία του 1920, ο επιχειρηματίας από την Οκλαχόμα Σάιρους Έιβερι, γνωστός ως ο «Πατέρας της Route 66», έβλεπε ότι δεν θα αργούσε η στιγμή που τα αυτοκίνητα θα κυριαρχούσαν στις μεταφορές και ότι η Πόλη των Ανέμων ήταν το ιδανικό σημείο για να ξεκινά η διαδρομή που οραματιζόταν.

Ως μέλος της ομοσπονδιακής επιτροπής αυτοκινητόδρομων που είχε αναλάβει τη χαρτογράφηση του εθνικού δικτύου, ο Έιβερι επέλεξε τον αριθμό 66. Γνώριζε ότι τα διπλά ψηφία προσφέρονταν για μάρκετινγκ και ότι θα χαράσσονταν εύκολα στη μνήμη των οδηγών.

Για ορισμένους ταξιδιώτες, το ταξίδι τροφοδοτείται περισσότερο από το φαγητό παρά από το τοπίο, και οι επιλογές είναι αμέτρητες: κομμάτια σπιτικής πίτας, πυκνά milkshake, cheeseburger και κάθε λογής τηγανητές λιχουδιές.

Το Cozy Dog Drive In στο Σπρίνγκφιλντ, την πρωτεύουσα του Ιλινόι, είναι ένα από τα πολλά diner που ξεφύτρωσαν κατά μήκος της Route 66, και τα πανερισμένα λουκάνικα σε ξυλάκι έχουν αντέξει στον χρόνο. Ο ιδιοκτήτης τρίτης γενιάς, Τζος Γουόλντμαϊρ, λέει ότι η συνταγή παραμένει μυστική.

Ο παππούς του, Εντ Γουόλντμαϊρ, διέβλεψε τις δυνατότητες αυτού του πιάτου ως γρήγορης και πρακτικής τροφής για τον δρόμο και ανέπτυξε ένα σύστημα για να τηγανίζει τα λουκάνικα σε κάθετη θέση.

Μιζούρι

Η Route 66 έχει το μερίδιό της σε στροφές και παρακάμψεις, και δεν προκαλεί έκπληξη ότι ένας δρόμος διάσημος για τις εκκεντρικές του στάσεις στην άκρη του δρόμου διασχίζει τον πιο γνωστό ποταμό της χώρας πάνω από μία από τις πιο ιδιαίτερες γέφυρες της σύγχρονης μηχανικής.

Καθώς ο δρόμος πλησιάζει στο Σεντ Λούις, η γέφυρα Chain of Rocks, μήκους 1,6 χιλιομέτρων, υψώνεται σε περισσότερα από 18 μέτρα πάνω από τον ποταμό Μισισιπή.

Οι μηχανικοί κατασκεύασαν τελικά μία πιο ευθεία, ταχύτερη διαδρομή, και η έλλειψη ενδιαφέροντος μεταπώλησης γλίτωσε την αρχική γέφυρα από τα παλιοσίδερα. Σήμερα προορίζεται αποκλειστικά για πεζούς και ποδηλάτες.

Σε μια νησίδα διαχωρισμού δρόμου στο Μιζούρι βρίσκεται το St. Robert Route 66 Neon Park, όπου εκτίθενται «ορφανά» νέον σήματα που κάποτε καλούσαν τους ταξιδιώτες να σταματήσουν σε συγκεκριμένα σημεία και επιχειρήσεις κατά μήκος του αυτοκινητόδρομου. Συχνά φτιαγμένες στο χέρι, οι επιγραφές αυτές δεν ήταν μόνο δείκτες για μοτέλ, καφέ και βενζινάδικα, αλλά και λαϊκή τέχνη και σύμβολα της τοπικής κουλτούρας.

Κάνσας

Η Πολιτεία του Ηλίανθου, όπως αποκαλείται το Κάνσας, φιλοξενεί μόνο ένα μικρό τμήμα της Route 66, αλλά ξεχωρίζει χάρη στο πρατήριο Kan-O-Tex στη Γκαλίνα. Κλασικό παράδειγμα στάσης στην άκρη του δρόμου, το πρατήριο αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για την ταινία κινουμένων σχεδίων της Pixar του 2006 «Cars».

Ο σκηνοθέτης Τζον Λάσιτερ και η ομάδα του έκαναν οδικά ταξίδια κατά μήκος της διαδρομής, ερευνώντας την ιστορία και αναζητώντας στοιχεία που θα έδιναν ζωή στο πρότζεκτ. Στη Γκαλίνα εντόπισαν το παλιό φορτηγό-γερανό που αποτέλεσε τη βάση για τον χαρακτήρα Tow Mater. Η πλοκή δεν απέχει πολύ από την πραγματικότητα, καθώς πολλές κάποτε πολυσύχναστες κωμοπόλεις – όπως η φανταστική Radiator Springs – μαράζωσαν όταν παρακάμφθηκαν από έναν διαπολιτειακό αυτοκινητόδρομο.

Στο Κάνσας βρίσκεται επίσης η γέφυρα Brush Creek, γνωστή και ως Rainbow Bridge. Είναι ενταγμένη στο Εθνικό Μητρώο Ιστορικών Τόπων και αποτελεί ένα από τα ελάχιστα σωζόμενα δείγματα των τσιμεντένιων τοξωτών γεφυρών που σχεδίασε ο Τζέιμς Μπάρνεϊ Μαρς.

Οκλαχόμα

Για ορισμένους που ταξίδευαν στον δρόμο υπήρχε πραγματικός κίνδυνος, ιδίως για τους μαύρους οδηγούς που διέσχιζαν αφιλόξενες και φυλετικά διαχωρισμένες περιοχές στην εποχή των νόμων Τζιμ Κρόου. Το Green Book, ένας οδηγός που εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1936 από τον Βίκτορ Χιούγκο Γκριν, κατέγραφε ξενοδοχεία, εστιατόρια και βενζινάδικα που δέχονταν μαύρους πελάτες.

Το πρατήριο Threatt, κοντά στην πόλη Λούθερ, δεν αναφερόταν στο Green Book, αποτελούσε όμως ασφαλές καταφύγιο – όχι μόνο για ανεφοδιασμό, αλλά και για μπάρμπεκιου και μπέιζμπολ. Είναι καταχωρισμένο στο Εθνικό Μητρώο Ιστορικών Τόπων και ήταν το μοναδικό γνωστό βενζινάδικο κατά μήκος της Route 66 που ανήκε και λειτουργούσε από μαύρους ιδιοκτήτες.

Η Route 66 είναι γεμάτη εγκαταλελειμμένα κτίρια και ξεθωριασμένες πινακίδες, όμως ένα ζωντανό παράδειγμα της ανθεκτικής της ψυχής ξεχωρίζει στη Σαπούλπα, κοντά στην Τάλσα. Το ανακαινισμένο Tee Pee Drive-In Theater μεταφέρει τους επισκέπτες πίσω στη δεκαετία του 1950, όταν η άνθηση της αυτοκινητιστικής κουλτούρας γέννησε χιλιάδες drive-in σινεμά σε όλη τη χώρα.

Χτισμένο το 1949, το drive-in άνοιξε επίσημα την άνοιξη του 1950 με την προβολή της ταινίας «Tycoon» με τον Τζον Γουέιν. Ήταν από τα ελάχιστα drive-in της εποχής με ασφαλτοστρωμένες διαδρομές. Στη διάρκεια των χρόνων άντεξε έναν ανεμοστρόβιλο, μια πυρκαγιά που κατέστρεψε το κυλικείο και διαρρήξεις, προτού κλείσει για περισσότερα από 20 χρόνια. Ξανάνοιξε το 2023.

Τέξας

Αν ανοιγοκλείσετε τα μάτια σας, μπορεί να το προσπεράσετε, όμως μια στάση στο Cadillac Ranch στο Αμαρίλο είναι απαραίτητη σε κάθε ταξίδι στη Route 66. Εδώ και δεκαετίες, επισκέπτες βάφουν με σπρέι τις δέκα κλασικές Cadillac του χώρου και συλλογίζονται τη φευγαλέα φύση του χρόνου, όπως έκανε και ο Μπρους Σπρίνγκστιν στο ομώνυμο τραγούδι του το 1980.

Δεν πρόκειται για ράντσο, αλλά για δημόσιο έργο τέχνης που δημιουργήθηκε το 1974 από το καλλιτεχνικό και αρχιτεκτονικό κολεκτίβο Ant Farm. Αρχικά, τα αυτοκίνητα – μισοθαμμένα με το ρύγχος στο έδαφος υπό γωνία 60 μοιρών – χρησιμοποιούνταν για σκοποβολή. Άλλοι χάραζαν τα αρχικά τους στο μέταλλο. Οι ζωγραφιές με σπρέι ήρθαν αργότερα.

Όταν φτάσετε στην πόλη Έιντριαν, έχετε διανύσει τη μισή διαδρομή. Λίγα βήματα από τη λευκή γραμμή που σηματοδοτεί το μέσο της Route 66 βρίσκεται το Midway Cafe, όπου οι «άσχημες πίτες» μόνο άσχημες δεν είναι.

Αν εξακολουθείτε να πεινάτε, επιστρέψτε στο Αμαρίλο για μια μπριζόλα 2 κιλών με όλα τα συνοδευτικά στο The Big Texan. Αν καταφέρετε να τελειώσετε το γεύμα σε μία ώρα ή λιγότερο, δεν το πληρώνετε.

Νέο Μεξικό

Πάνω από το μισό μήκος της Route 66 διασχίζει εδάφη κυρίαρχων φυλών αυτοχθόνων Αμερικανών, ακολουθώντας συχνά διαδρομές που χρησιμοποιούσαν οι φυλές πολύ πριν την άφιξη των εποίκων. Όπως και ο σιδηρόδρομος τον 19ο αιώνα, ο αυτοκινητόδρομος άνοιξε την πόρτα σε μια νέα εποχή εμπορίου, αλλά τροφοδότησε και στερεότυπα για τους πολιτισμούς κατά μήκος του.

Σε ορισμένες στάσεις κατά μήκος του ιστορικού δρόμου υπάρχουν ακόμη ξεθωριασμένες, ετοιμόρροπες αναφορές σε τύπι και φτερωτές ινδιάνικες κεφαλόδεσμες. Τα σύμβολα αυτά υιοθετήθηκαν εύκολα για σκοπούς προβολής από τους πωλητές στην άκρη του δρόμου, δεν αντανακλούσαν όμως τις ξεχωριστές και διακριτές κουλτούρες των αυτοχθόνων της περιοχής.

Σήμερα, οι ίδιες οι φυλές αφηγούνται τις ιστορίες τους και παρουσιάζουν τις δημιουργίες τους, είτε πρόκειται για κεραμικά, φρουτόπιτες είτε για ποιήματα.

Το Αλμπουκέρκη διαθέτει το μεγαλύτερο συνεχόμενο αστικό τμήμα της Route 66. Αυτά τα 29 χιλιόμετρα διασχίζουν πολλές γειτονιές και εμπορικές ζώνες, από την ιστορική Παλιά Πόλη μέχρι το Nob Hill.

Μερικά από τα παλιά μοτέλ για αυτοκινητιστές και τις νέον επιγραφές κατά μήκος της σημερινής Central Avenue έχουν ανακαινιστεί. Άλλες πινακίδες επανασχεδιάζονται, με τάσια τροχών, περίτεχνες βαφές εμπνευσμένες από lowrider και τις κλασικές κίτρινες και κόκκινες πινακίδες κυκλοφορίας του Νέου Μεξικού, ως φόρο τιμής στην κουλτούρα του αυτοκινήτου που παραμένει ζωντανή στην πόλη.

Αριζόνα

Ο μουσικός Τζάκσον Μπράουν έκανε το δικό του οδικό ταξίδι στις αρχές της δεκαετίας του 1970, όταν το αυτοκίνητό του τον άφησε στη μέση του πουθενά στο Γουίνσλοου. Η εμπειρία αυτή ενέπνευσε τους στίχους της επιτυχίας των Eagles «Take It Easy». Δεν είναι όμως το μοναδικό τραγούδι που θεωρείται απαραίτητο σε μια playlist για τη Route 66.

Ο Μπόμπι Τρουπ έγραψε τη δεκαετία του 1940 έναν κλασικό αμερικανικό ύμνο του δρόμου με το «(Get Your Kicks on) Route 66». Ο Νατ Κινγκ Κολ, ο Τσακ Μπέρι, οι Rolling Stones και οι Depeche Mode το κράτησαν ζωντανό στις δεκαετίες που ακολούθησαν, διασκευάζοντάς το ο καθένας με το δικό του ύφος.

Καθώς στέκεστε στη διάσημη γωνία στο Γουίνσλοου, μην εκπλαγείτε αν κάποιος πλησιάσει με μια κιθάρα και αρχίσει να παίζει αγαπημένα τραγούδια από τη δική του λίστα για το ταξίδι.

Πριν φύγετε από την πολιτεία, αξίζει μια στάση στην παλιά κωμόπολη εξόρυξης χρυσού Oatman, με την ατμόσφαιρα Άγριας Δύσης, τις καθημερινές σκηνοθετημένες «μονομαχίες» και τα αγαπημένα γαϊδουράκια που κυκλοφορούν στους δρόμους. Το Oatman βρισκόταν σε μία από τις αρχικές χαράξεις της Route 66, σε μια δύσβατη διαδρομή μέσα από τα Black Mountains, αλλά αργότερα παρακάμφθηκε στο πλαίσιο των βελτιώσεων της δεκαετίας του 1950.

Καλιφόρνια

Κάποτε όαση στην έρημο, το Roy’s Motel & Café στο Άμποϊ είναι ένα από τα κλασικά ορόσημα της Route 66. Η ψηλή νέον επιγραφή του είναι από τα πιο πολυφωτογραφημένα σημεία του δρόμου. Στο εσωτερικό, ένας τοίχος είναι καλυμμένος με ξένα χαρτονομίσματα που έχουν αφήσει επισκέπτες από όλο τον κόσμο. Απέναντι, ένας «ιστός ρούχων» στολισμένος με παπούτσια, πουκάμισα και άλλα αντικείμενα ξεπροβάλλει από την έρημο.

Αυτό το τμήμα του δρόμου μέσα από την έρημο Μοχάβε προσφέρει μια ιδιαίτερη αίσθηση απομόνωσης. Η άσφαλτος σε σημεία είναι ταλαιπωρημένη και το τοπίο κυριαρχεί, με δέντρα Joshua, ανοιχτούς ορίζοντες και ίχνη αρχαίας ηφαιστειακής δραστηριότητας.

Μεγάλο μέρος της περιοχής παραμένει αδόμητο, γεγονός που σημαίνει ότι μοιάζει πολύ με αυτό που θα έβλεπε κανείς όταν η Route 66 εγκαινιάστηκε, το 1926.

Αφού διασχίσετε το συχνά μποτιλιαρισμένο Λος Άντζελες, η εμβληματική αποβάθρα της Σάντα Μόνικα σηματοδοτεί το τέλος της διαδρομής και θυμίζει μόνιμη γιορτή, με αδιάκοπη ροή επισκεπτών και καλλιτεχνών του δρόμου.

Παρότι πολλά τμήματα της Route 66 έχουν εγκαταλειφθεί στη φθορά, η θέα του Ειρηνικού Ωκεανού κόβει την ανάσα και θυμίζει τις διαδρομές και τα όνειρα που έκανε δυνατός αυτός ο δρόμος τον τελευταίο αιώνα.

Κύριες στάσεις στη Route 66

• Σικάγο, Ιλινόι: Αφετηρία της Route 66· το όραμα του Σάιρους Έιβερι
• Σπρίνγκφιλντ, Ιλινόι: Έδρα του εμβληματικού Cozy Dog Drive In
• Σεντ Λούις, Μιζούρι: Η γέφυρα Chain of Rocks που διασχίζει τον ποταμό Μισισιπή
• Σεντ Ρόμπερτ, Μιζούρι: Το Route 66 Neon Park με ανακαινισμένες ρετρό επιγραφές νέον
• Γκαλίνα, Κάνσας: Το πρατήριο Kan-O-Tex· πηγή έμπνευσης για την ταινία της Pixar «Cars»
• Brush Creek, Κάνσας: Η ιστορική Rainbow Bridge, ενταγμένη στο Εθνικό Μητρώο
• Λούθερ, Οκλαχόμα: Το πρατήριο Threatt· ιστορική στάση που ανήκε σε μαύρους ιδιοκτήτες
• Σαπούλπα, Οκλαχόμα: Το Tee Pee Drive-In Theater προσφέρει ταξίδι πίσω στη δεκαετία του 1950
• Αμαρίλο, Τέξας: Το δημόσιο έργο τέχνης Cadillac Ranch
• Έιντριαν, Τέξας: Το μέσο της Route 66· έδρα του Midway Cafe
• Αλμπουκέρκη, Νέο Μεξικό: Το μεγαλύτερο συνεχόμενο αστικό τμήμα της διαδρομής
• Γουίνσλοου, Αριζόνα: Μουσική κληρονομιά συνδεδεμένη με το τραγούδι των Eagles «Take It Easy»
• Oatman, Αριζόνα: Πόλη της Άγριας Δύσης σε μία από τις αρχικές χαράξεις της Route 66
• Άμποϊ, Καλιφόρνια: Το Roy’s Motel & Café· κλασικό ορόσημο στην άκρη του δρόμου
• Έρημος Μοχάβε, Καλιφόρνια: Εντυπωσιακό, αδόμητο τμήμα του αυτοκινητόδρομου
• Σάντα Μόνικα, Καλιφόρνια: Τελικός προορισμός στην αποβάθρα της Σάντα Μόνικα και τον Ειρηνικό Ωκεανό