Από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, πολλές χώρες κλείνουν τον εναέριο χώρο στα ρωσικά αεροσκάφη. Οι απευθείας πτήσεις μειώνονται, ενώ αυξάνεται η ζήτηση για ταξίδια στο εξωτερικό
Από τον Ιούνιο του 2026 οι Ρώσοι θα μπορούν να πετούν χωρίς ανταπόκριση/ενδιάμεσο σταθμό το πολύ σε 30 χώρες. Αυτό είναι κατά ένα τέταρτο λιγότερο σε σύγκριση με τον Χειμώνα, όταν στο πρόγραμμα των απευθείας πτήσεων εμφανίζονταν 43 κράτη. Για αυτό ενημέρωσε η Ένωση Ρώσων Τουριστικών Πρακτόρων (ATOR) (πηγή στα Ρωσικά), αποδίδοντας την εξαφάνιση ορισμένων προορισμών στη «σεζόν, τους παράγοντες που σχετίζονται με τα καύσιμα και τη γεωπολιτική, καθώς και στους περιορισμούς που συνδέονται με την κρίση στη Μέση Ανατολή».
Διαθέσιμες για απευθείας πτήσεις παραμένουν, σύμφωνα με την ATOR, οι εξής χώρες: Αζερμπαϊτζάν, Αρμενία, Αφγανιστάν, Λευκορωσία, Βιετνάμ, Γεωργία, Αίγυπτος, Ισραήλ, Ινδία, Ινδονησία, Ιορδανία, Ιράν, Καζακστάν, Κατάρ, Κίνα, ΛΔ Κορέας, Κιργιστάν, Μαλδίβες, Μαρόκο, Μογγολία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Ομάν, Σερβία, Τατζικιστάν, Ταϊλάνδη, Τουρκμενιστάν, Τουρκία, Ουζμπεκιστάν, Αιθιοπία. Η Ένωση διευκρινίζει ότι στον κατάλογο θα προστεθεί η Σαουδική Αραβία, εφόσον επαναληφθούν οι αεροπορικές συνδέσεις.
Αντίστοιχα, από το θερινό πρόγραμμα έχουν εξαφανιστεί οι πτήσεις προς την Αλγερία, τη Βενεζουέλα, την Κούβα, τη Μαλαισία, τις Σεϋχέλλες, τις Φιλιππίνες και τη Σρι Λάνκα, καθώς και προς το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν, λόγω του πολέμου με το Ιράν. Για τον ίδιο λόγο, το ρωσικό υπουργείο Οικονομικής Ανάπτυξης απαγόρευσε τον Μάρτιο στους τουριστικούς πράκτορες να πωλούν πακέτα σε χώρες της περιοχής, ενώ το υπουργείο Εξωτερικών συνέστησε στους Ρώσους να απέχουν από ταξίδια εκεί.
Χειρότερα από την εποχή του «σιδηρού παραπετάσματος»
Επιπλέον, προορισμοί όπως το Ιράκ ή το Αφγανιστάν ποτέ δεν ήταν ιδιαίτερα δημοφιλείς στους Ρώσους, όπως εύστοχα σημειώνει η ATOR. Αυτό σημαίνει ότι από ολόκληρο τον κατάλογο το καλοκαίρι θα απομένουν στους Ρώσους το πολύ 15 χώρες, οι οποίες λίγο-πολύ ενδείκνυνται για μαζικό τουρισμό, σύμφωνα με τους ειδικούς.
Η Ένωση Τουριστικών Πρακτόρων υπογραμμίζει επίσης ότι ακόμη και την εποχή της Σοβιετικής Ένωσης ήταν διαθέσιμες τρεις φορές περισσότερες χώρες για απευθείας πτήσεις.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της οργάνωσης, τη δεκαετία του 1980 η «Αεροφλότ» εξυπηρετούσε 80 έως 100 δρομολόγια. Μάλιστα, πολλά από αυτά που σήμερα θεωρούνται διεθνή, τότε ήταν εσωτερικά.
Η ATOR δεν αποκλείει, πάντως, ότι ο θερινός χάρτης δρομολογίων να εμπλουτιστεί με πτήσεις, για παράδειγμα, προς τη Ζανζιβάρη και την Τυνησία.
Ελλείψει επιλογών: ταξίδια στη Ρωσία και στην Ασία
Η αύξηση των δαπανών για αεροπορικά εισιτήρια και, σε ορισμένες περιπτώσεις, η αυστηροποίηση των απαιτήσεων για βίζες, έχει πλήξει τον εξερχόμενο τουρισμό. Εξαίρεση αποτελούν οι ήδη καθιερωμένοι προορισμοί, όπως η Τουρκία και η Αίγυπτος, καθώς και οι σχετικά νέοι, όπως το Βιετνάμ και η Κίνα, όπου η ροή Ρώσων τουριστών αυξήθηκε τα τελευταία χρόνια.
Μπροστά στον περιορισμένο αριθμό επιλογών, οι Ρώσοι άρχισαν να ταξιδεύουν πιο συχνά στο εσωτερικό. Σύμφωνα με τα ρωσικά κρατικά ΜΜΕ, η ετήσια αύξηση του εσωτερικού τουρισμού φθάνει το 7,5%-8,5%. Παρ' όλα αυτά, φέτος ο αριθμός των ταξιδιών σε περιφέρειες της Ρωσίας μειώθηκε, όπως παραδέχθηκαν ακόμη και οι αρχές. Το υπουργείο Οικονομικής Ανάπτυξης πρόσφατα έκανε επίσης λόγο για μείωση των θερινών κρατήσεων σε σχέση με πέρυσι, αποδίδοντάς την στην κατάσταση στην Ανάπα και στους περιορισμούς στις αερομεταφορές. Οι διακοπές αυτές, όπως φαίνεται, σχετίζονται με τις ολοένα συχνότερες επιθέσεις ουκρανικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Όσον αφορά την Ανάπα, έναν από τους πιο δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς, εκεί συνεχίζεται ακόμη η αποκατάσταση των εκτεταμένων συνεπειών της πετρελαιοκηλίδας του 2024. Στις αρχές Απριλίου, στα ανοιχτά της Μαύρης Θάλασσας εμφανίστηκε εκ νέου ένα τεράστιο στρώμα πετρελαιοειδών. Ένας ακόμη προορισμός διακοπών, το Τουάπσε, βιώνει κι αυτός μια περιβαλλοντική καταστροφή, μετά από σειρά επιθέσεων με drones των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων σε τοπικές πετρελαϊκές εγκαταστάσεις.
Δεν υποχωρίε η ζήτηση για βίζα και διεθνείς πτήσεις
Παρά τη σχετικά περιορισμένη προσφορά, η επιθυμία των Ρώσων να ταξιδεύουν στο εξωτερικό, όπως φαίνεται, δεν έχει μειωθεί. Η «Αεροφλότ» ανακοίνωσε ότι τον Απρίλιο του τρέχοντος έτους πραγματοποίησε κατά 7,3% περισσότερες πτήσεις στο εξωτερικό σε σύγκριση με τον ίδιο μήνα του 2025. Από αυτή την άποψη, «οι Ρώσοι άρχισαν να πετούν στο εξωτερικό πιο συχνά από ό,τι έναν χρόνο νωρίτερα. Απλώς η ζήτηση συγκεντρώθηκε σε ορισμένες κατευθύνσεις», σημειώνει η ATOR.
Στην ίδια λογική εντάσσονται τα στοιχεία για τις βίζες Σένγκεν. Παρά το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αυστηροποίησε τους κανόνες χορήγησης σε Ρώσους πολίτες, ο αριθμός όσων έλαβαν βίζα το 2025 αυξήθηκε κατά 10,2% (πηγή στα Ρωσικά) σε σύγκριση με έναν χρόνο πριν. Τα αιτήματα για τη χορήγηση βίζας Σένγκεν αυξήθηκαν επίσης κατά 8% σε σχέση με το 2024. Τις περισσότερες άδειες εισόδου εξέδωσαν η Γαλλία, η Ιταλία και η Ισπανία.