Η Πορτογαλία μπορεί να κάνει καθοριστικό βήμα στην παγκόσμια κούρσα για τεχνολογία stealth, με την ανάπτυξη καινοτόμου υλικού απορρόφησης ραντάρ που καθιστά drone και στρατιωτικά αεροσκάφη σχεδόν μη ανιχνεύσιμα
Η Πορτογαλία αναπτύσσει ένα υλικό με βάση το γραφένιο, ικανό να μειώσει σημαντικά το ίχνος drone και στρατιωτικών αεροσκαφών στα ραντάρ, μια καινοτομία που μπορεί να φέρει την Ευρώπη στην κούρσα για την τεχνολογία stealth.
Το έργο υλοποιείται από την GTechPlasma, έναν τεχνοβλαστό του Ινστιτούτου Πλάσματος και Πυρηνικής Σύντηξης του Instituto Superior Técnico, στη Λισαβόνα, που έχει δημιουργήσει ένα σύστημα βασισμένο σε πλάσμα για την παραγωγή κατά παραγγελία, υψηλής ποιότητας υλικών με βάση το γραφένιο.
«Αυτή τη στιγμή, εστιάζουμε ιδιαίτερα στην ανάπτυξη επικαλύψεων για την απορρόφηση ραντάρ και ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας», εξηγεί ο Μπρούνο Σοάρες Γκονσάλβες, συνιδρυτής της GTechPlasma, σε συνέντευξή του στο Euronews.
Το υλικό έχει σχεδιαστεί ώστε να απορροφά ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία, συμπεριλαμβανομένων των κυμάτων ραντάρ, χαρακτηριστικό κρίσιμο για εφαρμογές stealth.
«Οι πιο προφανείς εφαρμογές αυτή τη στιγμή είναι στον αμυντικό τομέα, αλλά υπάρχουν πολλές ακόμη χρήσεις όπου αυτό το είδος υλικού έχει προοπτικές για ηλεκτρομαγνητική θωράκιση, για τη μείωση της ακτινοβολίας. Γι’ αυτό θεωρούμε ότι διαθέτουμε ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον υλικό για επικαλύψεις απορρόφησης ραντάρ», εκτιμά ο ερευνητής του Instituto Superior Técnico, υπογραμμίζοντας ότι παρόμοιες λύσεις είναι σπάνιες και τελούν υπό αυστηρό διεθνή έλεγχο.
«Σήμερα, δεν υπάρχει στην Ευρώπη καμία άλλη αντίστοιχη λύση και ακόμη και παγκοσμίως υπάρχει μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες. Όμως το υλικό που, για παράδειγμα, καλύπτει τα F-35 είναι μη εξαγώγιμο. Συνεπώς, διαθέτουμε ένα υλικό “made in Portugal” με υψηλό δυναμικό εφαρμογών», αναφέρει ο Μπρούνο Σοάρες Γκονσάλβες.
Το γραφένιο είναι ένα φύλλο ατόμων άνθρακα πάχους ενός και μόνο ατόμου, που στην προκειμένη περίπτωση παράγεται από πρόδρομες ουσίες όπως η αιθυλική αλκοόλη ή το μεθάνιο, μέσω τεχνολογίας πλάσματος.
Η ομάδα δηλώνει ότι, αξιοποιώντας μια καινοτόμο τεχνολογία πλάσματος, μπορεί να ελέγχει το υλικό σε ατομικό επίπεδο, κάτι που επιτρέπει την προσαρμογή των ιδιοτήτων του σε διαφορετικές εφαρμογές.
Πέρα από την απορρόφηση ραντάρ, η τεχνολογία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για αποθήκευση υδρογόνου ή για τον διαχωρισμό σπάνιων γαιών και ουρανίου, σύμφωνα με τον ερευνητή.
«Υπάρχουν πολλές ακόμη εφαρμογές όπου το γραφένιο και τα παράγωγά του μπορούν να χρησιμοποιηθούν, αλλά γι’ αυτό χρειάζεται έλεγχος ολόκληρης της διαδικασίας σε ατομικό επίπεδο. Και αυτό ακριβώς μπορούμε να κάνουμε με τη δική μας συσκευή, που είναι κατοχυρωμένη με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας στις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ιαπωνία και την Ευρώπη», σημειώνει ο ίδιος, που είναι επίσης πρόεδρος του Ινστιτούτου Πλάσματος και Πυρηνικής Σύντηξης.
Μία από τις πιο σημαντικές εφαρμογές είναι στην πολεμική αεροπορία, ώστε ένα αεροσκάφος να γίνεται “αόρατο” στο ραντάρ. «Οι εκτιμήσεις μας για το υλικό μας δείχνουν ότι ένα F-16 μπορεί να αποκτήσει ίχνος ραντάρ αντίστοιχο με ενός πουλιού. Αυτό συνεπάγεται τεράστια μείωση της υπογραφής στο ραντάρ, καθιστώντας το αεροσκάφος ουσιαστικά αόρατο και πολύ πιο δύσκολο στον εντοπισμό.»
Η μείωση του ίχνους στο ραντάρ μπορεί να προσφέρει σημαντικό στρατηγικό πλεονέκτημα σε ένα πολεμικό περιβάλλον.
«Αυτό είναι σημαντικό, διότι το αεροπλάνο δεν εντοπίζεται ή εντοπίζεται πολύ αργά και άρα αποτελεί πλεονέκτημα από στρατιωτική άποψη, να μπορεί να ανιχνευθεί από το ραντάρ όσο το δυνατόν αργότερα κατά τη διάρκεια στρατιωτικών αποστολών», εξηγεί ο Μπρούνο Σοάρες Γκονσάλβες στην Euronews.
Η τεχνολογία κάνει βήματα προς τη βιομηχανοποίηση, με τις συσκευές της GTechPlasma να παράγουν ήδη 40 χιλιοστόγραμμα ανά λεπτό υψηλής ποιότητας γραφένιο. Ωστόσο, η εταιρεία θέλει να αυξήσει τη δυναμικότητά της και έχει ήδη βρει βιομηχανικό εταίρο για την κλιμάκωση της παραγωγής.
Η εταιρεία Plasmaphene, που έχει λάβει χρηματοδότηση από το πρόγραμμα Compete 2030 και εδρεύει στη Βίλα Βισόζα, θα προχωρήσει στη βιομηχανική παραγωγή της μηχανής για την παραγωγή υψηλής ποιότητας γραφενίου.
«Στόχος μας, στο επίπεδο της παραγωγικής μονάδας, είναι να διαθέτουμε πολλαπλές συσκευές, όχι μόνο για την επιπλέον ασφάλεια που προσφέρει αυτό, αλλά και για τη δυνατότητα παραγωγής πολλών υλικών ταυτόχρονα σε διαφορετικές συσκευές. Διότι, στην πραγματικότητα, η μηχανή μας είναι μια πλατφόρμα για πολλαπλά υλικά. Μπορούμε να αλλάζουμε τη “συνταγή” και να παράγουμε διαφορετικά υλικά», διευκρινίζει ο ερευνητής του Técnico.
Η εταιρεία επιδιώκει επίσης να διευρύνει τις συνεργασίες της με επιχειρήσεις του αμυντικού τομέα, έχοντας ήδη προμηθεύσει 260 γραμμάρια του υλικού απορρόφησης ραντάρ σε έναν πορτογάλο κατασκευαστή drones.
Προς το παρόν, το υλικό παράγεται με τη μορφή πολύ ελαφριάς μαύρης σκόνης, αλλά ο στόχος είναι η ανάπτυξη έτοιμων προς χρήση λύσεων, πιο κοντά στον τελικό χρήστη. Αυτό περιλαμβάνει τον σχεδιασμό επιστρώσεων ή χρωμάτων που μπορούν να εφαρμοστούν απευθείας σε επιφάνειες όπως τα drones.
«Στόχος είναι να παρέχουμε λύσεις όσο το δυνατόν πιο κοντά σε αυτό που μπορεί να χρησιμοποιήσει απευθείας ο πελάτης. Αντί να δίνουμε μόνο μια σκόνη, με την οποία ο πελάτης πρέπει να βρει μόνος του πώς θα την ενσωματώσει», αναφέρει ο επικεφαλής της GTechPlasma.
Η καινοτομία αυτή μπορεί να φέρει την Πορτογαλία στην πρώτη γραμμή των τεχνολογιών stealth με βάση το γραφένιο, με δυνατότητες εφαρμογής πολύ πέρα από τον αμυντικό τομέα.