Αξιοποιώντας την αρχαιολογία, την ανθρωπολογία και την ανάλυση DNA, ειδικοί ανασύνθεσαν πρόσωπα της ρωμαϊκής εποχής και τα συνέδεσαν με φανταστικές ζωές εμπνευσμένες από ιστορικά στοιχεία.
Μια αγρότισσα, ένας στρατιώτης και ένας σκλάβος που έζησαν πριν από σχεδόν 2.000 χρόνια απέκτησαν νέα πρόσωπα - και φανταστικές ιστορίες - σε μια νέα, εντυπωσιακή έκθεση στη Βουδαπέστη.
Στο Μουσείο Ακίνκουμ, κρανία της ρωμαϊκής περιόδου που ανακαλύφθηκαν στην αρχαία πόλη του Ακίνκουμ έχουν μετατραπεί σε ρεαλιστικές αναπλάσεις προσώπων, προσφέροντας στους επισκέπτες μια εικόνα των ανθρώπων που ζούσαν κάποτε στα απομακρυσμένα σύνορα της αυτοκρατορίας.
Η έκθεση με τίτλο «Κάποτε ήμασταν σαν κι εσάς» αξιοποιεί την αρχαιολογία, την ανθρωπολογία, τη γενετική και την ιστορική φαντασία, με στόχο να φέρει ξανά σε επαφή το σημερινό κοινό με όσους τα λείψανά τους διασώζονται εδώ και σχεδόν δύο χιλιετίες.
Εκτεθειμένα δίπλα στα αρχικά τους κρανία, τα αναπλασμένα πρόσωπα συνοδεύονται από φανταστικά ονόματα, επαγγέλματα και πιθανές βιογραφίες - μια προσπάθεια να πάψουν οι αρχαίοι κάτοικοι του Ακίνκουμ να μοιάζουν με αρχαιολογικά αντικείμενα και να γίνουν πιο οικείοι ως πραγματικοί άνθρωποι.
«Κατά τη διάρκεια των ανασκαφών βρίσκουμε τα κρανία, τους σκελετούς, τα καταγράφουμε, μπορούμε να πούμε περίπου αν ανήκαν σε άντρα ή γυναίκα και τα ευρήματα καταλήγουν στον κατάλληλο αποθηκευτικό χώρο, αλλά μέχρι εκεί. Τα σώματα δεν έχουν βάρος, ζωή, ψυχή», δήλωσε ο δρ Λοράντ Βας, αρχαιολόγος και συνεπιμελητής της έκθεσης.
Και συνέχισε: «Με αφορμή αυτή την έκθεση, σκεφτήκαμε τι θα γίνει αν φέρουμε αυτούς τους ανθρώπους πιο κοντά στους επισκέπτες, αξιοποιώντας τα αρχαιολογικά ευρήματα, τις πληροφορίες από τις επιγραφές, τα αποτελέσματα των ανθρωπολογικών μελετών και της αρχαιογενετικής».
Πώς ζωντανεύουν τα αρχαία πρόσωπα;
Οι ειδικοί ανέλυσαν το σχήμα και τη δομή των κρανίων, μαζί με τα αρχαιολογικά δεδομένα και την έρευνα DNA, για να εκτιμήσουν στοιχεία όπως τα χαρακτηριστικά του προσώπου, την πιθανή καταγωγή και ακόμη χαρακτηριστικά όπως το χρώμα των μαλλιών, του δέρματος και των ματιών.
Οι πιο ρεαλιστικές αναπλάσεις δημιουργήθηκαν από τη σχεδιάστρια αναπλάσεων προσώπου Έμεσε Γκάμπορ, η οποία εργάζεται σε στούντιο στο Μπούντακεζι, κοντά στη Βουδαπέστη.
Χρησιμοποιώντας τρισδιάστατες εκτυπωμένες ρέπλικες των αρχικών κρανίων, ξαναέχτισε προσεκτικά τα πρόσωπα, στρώμα προς στρώμα, μελετώντας πρώτα τα οστά και στη συνέχεια μοντελοποιώντας τους μύες και τα χαρακτηριστικά.
Ωστόσο, ενώ τα πρόσωπα βασίζονται σε επιστημονικά δεδομένα, οι ταυτότητες και οι βιογραφίες που τους αποδίδονται δεν είναι πραγματικές. Οι επιμελητές δημιούργησαν πιθανά ονόματα, επαγγέλματα και υπόβαθρο με βάση όσα γνωρίζουν οι ερευνητές για τη ζωή στο Ακίνκουμ.
«Όλα είναι μυθοπλασία. Δυστυχώς, δεν γνωρίζουμε ούτε τα αληθινά ονόματα αυτών των ανθρώπων. Προσπαθήσαμε να ενσωματώσουμε στις φανταστικές τους ιστορίες ζωής όλα όσα μας προσφέρουν η ανθρωπολογία και οι γενετικές μελέτες. Όμως, όπως και να έχει, παραμένει μυθοπλασία. Δεν μπορούμε να πούμε ότι ζούσαν έτσι, ότι τα πράγματα έγιναν κατά αυτόν τον τρόπο, αλλά θα μπορούσαν να είχαν ζήσει έτσι», δήλωσε ο δρ Πέτερ Βάμος, αρχαιολόγος και συνεπιμελητής της έκθεσης.
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τα ιστορικά ονοματολογικά έθιμα, τις επιγραφές και τις ανθρωπολογικές μελέτες για να δημιουργήσουν εύλογα σενάρια για τα συγκεκριμένα άτομα.
Πλάι στις αναπλάσεις προσώπων, οι επισκέπτες μπορούν να δουν έναν ανακατασκευασμένο τάφο και μια μούμια της ρωμαϊκής εποχής.
Η έκθεση «Κάποτε ήμασταν σαν κι εσάς» παρουσιάζεται στο Μουσείο Ακίνκουμ στη Βουδαπέστη έως τις 31 Οκτωβρίου 2027.