Ο Κάτσινσκι ανακοινώνει αποχώρηση άνω των 30 βουλευτών από το PiS μετά τη σύγκρουση με Μοραβιέτσκι: η μεγαλύτερη διάσπαση της πολωνικής αντιπολίτευσης εδώ και δύο δεκαετίες
Ο ηγέτης του δεξιού πολωνικού κόμματος της αντιπολίτευσης Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS), Γιάροσλαβ Κατσίνσκι, ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι περισσότεροι από 30 βουλευτές αποχώρησαν από το κόμμα, μετά από μια σκληρή μάχη εξουσίας ανάμεσα σε εκείνον και τον πρώην πρωθυπουργό Ματέους Μοραβιέτσκι.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η διάσπαση είναι η μεγαλύτερη που έχει σημειωθεί στο βασικό κόμμα της πολωνικής αντιπολίτευσης εδώ και πάνω από δύο δεκαετίες και έρχεται μετά από εβδομάδες έντασης σχετικά με την πορεία του PiS ενόψει των βουλευτικών εκλογών του 2027.
Ο Κατσίνσκι είχε ζητήσει τη διάλυση της Rozwój Plus, μιας ένωσης που ιδρύθηκε από τον Μοραβιέτσκι και τους συμμάχους του, στους οποίους ζήτησε να υπογράψουν δήλωση ότι δεν θα συμμετέχουν σε εσωτερικές πολιτικές ομάδες.
Ο Μοραβιέτσκι αρνήθηκε να υπογράψει αυτό που χαρακτήρισε «δήλωση πίστης», υποστηρίζοντας ότι έχει αρνητικές ιστορικές συνδηλώσεις. Αντί γι’ αυτό, πρότεινε έναν συμβιβασμό, ο οποίος περιλάμβανε την αποχώρησή του από μία από τις θέσεις των αντιπροέδρων του κόμματος, παραμένοντας απλό μέλος του PiS.
Ωστόσο, οι συνομιλίες ανάμεσα στα δύο στρατόπεδα τελικά δεν οδήγησαν σε συμφωνία.
Κατσίνσκι: «Όλα τελείωσαν»
Μιλώντας την Παρασκευή, ο Κατσίνσκι επιβεβαίωσε ότι ο τελικός αριθμός των παραιτήσεων των βουλευτών του κόμματος βρισκόταν ακόμη υπό καταγραφή. Αρνήθηκε να διευκρινίσει αν ο ίδιος ο Μοραβιέτσκι περιλαμβάνεται σε όσους αποχωρούν, λέγοντας μόνο ότι «όλα τελείωσαν».
Η αντιπαράθεση αντανακλά μια ευρύτερη μάχη για τη στρατηγική του κόμματος μετά την εκλογική ήττα του 2023. Ο Κατσίνσκι έχει οδηγήσει το PiS σε πιο συντηρητική γραμμή, ενώ ο Μοραβιέτσκι και οι σύμμαχοί του υποστηρίζουν ότι το κόμμα πρέπει να απευθυνθεί σε ένα ευρύτερο κεντροδεξιό ακροατήριο για να αυξήσει τις πιθανότητες επιστροφής του στην εξουσία.
Η διάσπαση μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις στις επόμενες βουλευτικές εκλογές της Πολωνίας, το 2027. Η κυβερνητική συμμαχία του πρωθυπουργού Ντόναλντ Τουσκ ευελπιστεί ότι η διάλυση του βασικού πολιτικού της αντιπάλου θα αποδυναμώσει την αντιπολίτευση, διχάζοντας τους συντηρητικούς ψηφοφόρους και μετατοπίζοντας την προσοχή από την κριτική στην κυβερνητική δράση.
Παράλληλα, αναλυτές εκτιμούν ότι μια ξεχωριστή πολιτική δύναμη υπό τον Μοραβιέτσκι θα μπορούσε να αναδειχθεί σε ισχυρό νέο παίκτη στη δεξιά, απευθυνόμενη σε μετριοπαθείς συντηρητικούς και σε ψηφοφόρους με προσανατολισμό στην επιχειρηματικότητα. Σύμφωνα με αυτή την άποψη, αντί να περιορίσει τον ανταγωνισμό για την κυβερνητική συμμαχία, η διάσπαση μπορεί να αναδιαμορφώσει το πολιτικό σκηνικό της Πολωνίας σε μια τριμερή αναμέτρηση για την εξουσία.
Όποιες κι αν είναι οι ακριβείς συνέπειες, οι αποχωρήσεις συνιστούν τη σοβαρότερη εσωτερική ρήξη στο PiS από την ίδρυσή του, το 2001, θέτοντας εκ νέου ερωτήματα για το μέλλον της μεγαλύτερης πολωνικής δύναμης της αντιπολίτευσης και για τις ισορροπίες ισχύος ενόψει της κάλπης του 2027.
Σύμφωνα με τις πρόσφατες δημοσκοπήσεις, το PiS παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα κόμματα της χώρας, αν και τα ποσοστά του διαφέρουν σημαντικά από έρευνα σε έρευνα, από περίπου 19% έως λίγο κάτω από 30%. Καμία από τις πιο πρόσφατες μετρήσεις δεν του δίνει αρκετή στήριξη για αυτοδυναμία, επομένως θα χρειαστεί πιθανότατα εταίρους σε κυβερνητικό συνασπισμό για να επανέλθει στην εξουσία.
Ένα βήμα προς το Polexit;
Την ίδια στιγμή, η πολωνική δεξιά υιοθετεί ολοένα και πιο συγκρουσιακή στάση απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το PiS απορρίπτει τις υποψίες ότι επιδιώκει την έξοδο της Πολωνίας από την Ένωση, αντιτίθεται όμως σε πολλές εμβληματικές πολιτικές της ΕΕ, με κυριότερη την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία.
Ο Πρζεμισλάβ Τσαρνέκ, που έχει αναδειχθεί σε βασικό υποψήφιο για την πρωθυπουργία σε περίπτωση επιστροφής των συντηρητικών στην εξουσία, υποστηρίζει ότι η Πολωνία πρέπει να αποχωρήσει από το Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών της ΕΕ, υπογραμμίζοντας ότι η αγορά άνθρακα υπονομεύει την οικονομική ανταγωνιστικότητα της χώρας.
Στους αντιπάλους του ETS συγκαταλέγεται και ο πρόεδρος Κάρολ Ναβρότσκι, ο οποίος υποστηρίζεται από το PiS και έχει επαναλάβει την έκκλησή του για δημοψήφισμα σχετικά με την κλιματική πολιτική της ΕΕ.
Η προεδρία υποστηρίζει ότι η πρωτοβουλία αποσκοπεί στο να δοθεί στους ψηφοφόρους άμεσο λόγο για τα κλιματικά μέτρα της ΕΕ, ενώ πολιτικοί από την κυβερνητική συμμαχία του Τουσκ προειδοποιούν ότι ενέχει τον κίνδυνο να τροφοδοτήσει αντιευρωπαϊκά αισθήματα και να δημιουργήσει το πολιτικό υπόβαθρο για μια μελλοντική συζήτηση σχετικά με την παραμονή της Πολωνίας στην Ένωση.