Το Κρεμλίνο συνεχίζει την αναδιάρθρωση στο Υπουργείο Άμυνας: νέοι διορισμοί δείχνουν ότι ο Πούτιν ενισχύει τον έλεγχο στον στρατό και προετοιμάζεται για παρατεταμένο πόλεμο.
Ο πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν συνεχίζει τη βαθιά αναδιάρθρωση του υπουργείου Άμυνας, που ξεκίνησε μετά την απομάκρυνση του Σεργκέι Σοϊγκού το 2024. Οι τελευταίοι διορισμοί και μετακινήσεις στο στρατιωτικό επιτελείο δείχνουν ότι το Κρεμλίνο επιδιώκει όχι μόνο να ανανεώσει την ιεραρχία διοίκησης, αλλά και να αλλάξει τη λογική λειτουργίας του ίδιου του στρατού σε συνθήκες παρατεταμένου πολέμου κατά της Ουκρανίας.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η τελευταία σύσκεψη του Βλαντίμιρ Πούτιν με την ηγεσία του υπουργείου Άμυνας αποτελεί βασικό σήμα για τον τρόπο με τον οποίο το Κρεμλίνο σκοπεύει να αναμορφώσει τη στρατιωτική ιεραρχία. Στην επίσημη δημοσίευση του Κρεμλίνου ο πρόεδρος δίνει δύο σαφείς προτεραιότητες, την επιμελητειακή υποστήριξη και τα συστήματα μη επανδρωμένων αεροσκαφών, που αποτελούν πλέον το πλαίσιο για τις επόμενες κινήσεις στα στελέχη.
Ο Πούτιν τόνισε ότι σήμερα η αποτελεσματικότητα του στρατού δεν καθορίζεται μόνο από τις ενέργειες των διοικητών στην πρώτη γραμμή, αλλά και από την ποιότητα της δουλειάς στα μετόπισθεν. Μίλησε για την ανάγκη «αξιόπιστου, σταθερού εφοδιασμού των δυνάμεων με όλα τα απαραίτητα», ουσιαστικά αναγνωρίζοντας ότι η επιμελητεία και ο εφοδιασμός έχουν εξελιχθεί σε έναν από τους αδύναμους κρίκους της ρωσικής πολεμικής μηχανής. Σε άλλο σημείο υπογράμμισε τη σημασία της «συντονισμένης δουλειάς του στρατιωτικού μηχανισμού και του αμυντικοβιομηχανικού συγκροτήματος», κάτι που δείχνει την πρόθεση του Κρεμλίνου να θέσει υπό αυστηρότερο έλεγχο τους πόρους, την παραγωγή και τη διανομή των οπλικών συστημάτων.
Εξίσου ενδεικτική είναι η έμφαση στα μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Ο Πούτιν σημείωσε ότι τα συστήματα drones «έχουν αποδειχθεί ένας από τους βασικούς παράγοντες της σύγχρονης μάχης» και απαιτούν ξεχωριστή, κεντρική διοίκηση. Ο διορισμός του στρατηγού Ντένις Λιάμιν ως διοικητή των Δυνάμεων Μη Επανδρωμένων Συστημάτων είναι μια προσπάθεια θεσμοθέτησης ενός τομέα που έχει γίνει καθοριστικός στον σύγχρονο πόλεμο. Το Κρεμλίνο αναγνωρίζει ουσιαστικά ότι χωρίς μαζική παραγωγή και ορθολογική χρήση drones η Ρωσία δεν μπορεί να διεξαγάγει έναν μακρόχρονο πόλεμο.
Αυτά τα αποσπάσματα από την επίσημη ανακοίνωση του Κρεμλίνου επιβεβαιώνουν ότι οι αλλαγές στο υπουργείο Άμυνας δεν είναι επιφανειακές, αλλά δομικές, στοχεύοντας στην αντιμετώπιση δύο χρόνιων προβλημάτων: της υστέρησης στον τομέα των drones και των αποτυχιών στον εφοδιασμό.
«Εκκαθάριση» μετά τον Σοϊγκού: αποδόμηση του παλιού δικτύου επιρροής
Η αποπομπή του υπουργού Άμυνας Σεργκέι Σοϊγκού τον Μάιο του 2024 αποτέλεσε αφετηρία για τη βαθιά αναδιάρθρωση της στρατιωτικής ηγεσίας. Αμέσως μετά την αποχώρησή του ξεκίνησε ένα κύμα συλλήψεων και απολύσεων στρατηγών, που συνεχίζεται μέχρι σήμερα.
Το γαλλικό μέσο Geo.fr , αναλύοντας αυτό το κύμα, υπογραμμίζει ότι η εκκαθάριση έχει μετατραπεί σε συστημικό εργαλείο διακυβέρνησης και δεν αποτελεί απλώς αντίδραση σε μεμονωμένες αποτυχίες. Σύμφωνα με τους αναλυτές στους οποίους παραπέμπει το Geo.fr, καθοριστικό ρόλο στην εκκίνηση των υποθέσεων κατά των στρατηγών διαδραματίζει η FSB, ενώ στο στόχαστρο μπαίνουν κυρίως πρόσωπα που συνδέονται με την «εποχή Σοϊγκού». Πρόκειται για αποδόμηση του προηγούμενου δικτύου επιρροής, το οποίο θεωρούνταν αναποτελεσματικό και διεφθαρμένο.
Έτσι, η αποχώρηση του Σοϊγκού άνοιξε τον δρόμο για την ανανέωση του ανώτατου κλιμακίου διοίκησης, αλλά αυτή η ανανέωση έχει όχι μόνο επαγγελματικό, αλλά και πολιτικό χαρακτήρα: το Κρεμλίνο επιδιώκει να οικοδομήσει μια νέα ιεραρχία, πιο αυστηρά υποταγμένη στον πρόεδρο και τις υπηρεσίες ασφαλείας.
Οι αλλαγές δεν αφορούν μόνο την αποτελεσματικότητα, αλλά και τον έλεγχο
Το think tank CEPA, σε κείμενο με τίτλο «Russia’s Military Shaken as Top-Level Purge Unfolds» στα αγγλικά περιγράφει όσα συμβαίνουν ως «βαθιά αναστάτωση» της στρατιωτικής ηγεσίας της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Κατά την εκτίμησή του, η εκκαθάριση υπηρετεί διπλό στόχο: να προσαρμόσει τον στρατό σε έναν παρατεταμένο πόλεμο και ταυτόχρονα να ενισχύσει τον προσωπικό έλεγχο του Πούτιν πάνω στη στρατιωτική ιεραρχία. Το CEPA σημειώνει ότι οι συλλήψεις αγγίζουν την ανώτατη διοίκηση, ενώ σε καίριες θέσεις τοποθετούνται τεχνοκράτες και μάνατζερ, ικανοί να ελέγχουν τους πόρους και τη συνεργασία με τη βιομηχανία.
Το Newsweek, σε άρθρο με τίτλο «Russia’s Military Purge: Sergei Shoigu, Vladimir Putin» στα αγγλικά συνδέει επίσης τις αλλαγές με την προσπάθεια του Κρεμλίνου να δείξει ότι αντιδρά στις αποτυχίες του πολέμου και να αποτρέψει την εμφάνιση νέων αυτόνομων κέντρων ισχύος μέσα στον στρατό, ιδίως μετά την ανταρσία του Γεβγκένι Πριγκόζιν. Σύμφωνα με το περιοδικό, η εκκαθάριση λειτουργεί ταυτόχρονα ως πολιτικό μήνυμα προς τις ελίτ και ως προσπάθεια ανανέωσης της ηγεσίας με στόχο έναν μακροχρόνιο πόλεμο.
Αυτές οι αξιολογήσεις ευθυγραμμίζονται με τις προτεραιότητες του Πούτιν: αν τα drones και ο εφοδιασμός είναι η τεχνολογική πλευρά της αναδιάρθρωσης, τότε η εκκαθάριση των στρατηγών αποτελεί την πολιτική της διάσταση.
Ο ρόλος του Μπελούσοφ: τεχνοκράτης που καλείται να διαχειριστεί τον πόλεμο ως σύστημα
Ο διορισμός του Αντρέι Μπελούσοφ στη θέση του υπουργού Άμυνας είναι κεντρικό στοιχείο αυτής της αναδιάρθρωσης. Ο Μπελούσοφ είναι οικονομολόγος και τεχνοκράτης, όχι στρατιωτικός. Η έλευσή του στο υπουργείο Άμυνας συμβολίζει τη μετάβαση από έναν «υπουργό του στρατού» σε έναν «διαχειριστή του πολέμου» με οικονομικούς και οργανωτικούς όρους.
Οι αναλυτές του CEPA και του Newsweek τονίζουν ότι ο Μπελούσοφ καλείται να επιβάλει αυστηρότερο έλεγχο στις δαπάνες, τον εφοδιασμό και τη συνεργασία με τη στρατιωτική βιομηχανία. Αποστολή του είναι να καταστήσει τον πόλεμο διαχειρίσιμο από πλευράς πόρων και όχι μόνο σε επίπεδο διοίκησης. Γι’ αυτόν τον λόγο, στην ομιλία του Πούτιν δίνεται τόσο μεγάλη έμφαση στα μετόπισθεν, την επιμελητεία και τα drones: είναι οι τομείς που ο Μπελούσοφ πρέπει να αναμορφώσει.
Γιατί οι αλλαγές γίνονται τώρα
Ο συνδυασμός παραγόντων δείχνει ότι το Κρεμλίνο προσπαθεί να αντιμετωπίσει ταυτόχρονα πολλά ζητήματα.
Πρώτον, ο παρατεταμένος πόλεμος απαιτεί νέα διάρθρωση διοίκησης: drones, εφοδιασμός, βιομηχανία, όλα πρέπει να λειτουργούν χωρίς διακοπές.
Δεύτερον, τα drones έχουν γίνει σύμβολο του νέου τύπου πολέμου και η Ρωσία προσπαθεί να καλύψει το χαμένο έδαφος.
Τρίτον, το Κρεμλίνο επιδιώκει να αποτρέψει την εμφάνιση αυτόνομων κέντρων επιρροής μέσα στον στρατό, ενισχύοντας τον ρόλο της FSB και των τεχνοκρατών.
Τέλος, ο Μπελούσοφ λαμβάνει πολιτική εντολή για την αναμόρφωση του συστήματος υποστήριξης του στρατού, και οι νέοι διορισμοί – συμπεριλαμβανομένου του Λιάμιν – εντάσσονται σε αυτή τη λογική.
Έτσι, το τρέχον κύμα αλλαγών δεν αποτελεί απλώς μια εκκαθάριση στελεχών, αλλά προσπάθεια εκσυγχρονισμού της πολεμικής μηχανής με βάση τις συνθήκες ενός παρατεταμένου πολέμου και ταυτόχρονης ενίσχυσης του πολιτικού ελέγχου πάνω στις ένοπλες δυνάμεις. Ο συνδυασμός των προτεραιοτήτων που θέτει ο Πούτιν στα drones και τον εφοδιασμό, των αναλύσεων των Geo.fr, CEPA και Newsweek, καθώς και ο ρόλος του Μπελούσοφ επιτρέπουν να διαβαστούν αυτές οι αλλαγές όχι ως χαοτική αντίδραση σε γεγονότα, αλλά ως στρατηγική αναδιάρθρωση που υπαγορεύεται από τη λογική ενός μακρού πολέμου.