Ισπανική έρευνα συνδέει το πρόγραμμα έγκαιρης διάγνωσης που εφαρμόζεται στη Χώρα των Βάσκων με μείωση 50% των θανάτων από καρκίνο παχέος εντέρου σε άτομα 50-69 ετών.
Ο προσυμπτωματικός έλεγχος για καρκίνο του παχέος εντέρου μέσω μιας απλής εξέτασης ανίχνευσης αίματος στα κόπρανα μπορεί να σώσει χιλιάδες ζωές. Το επιβεβαιώνει μία από τις μεγαλύτερες μελέτες που έχουν πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα στην Ισπανία, η οποία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι αυτό το πρόγραμμα πρώιμου εντοπισμού συνδέεται με μείωση κατά 50% της θνησιμότητας από καρκίνο του παχέος εντέρου στις ηλικίες 50 έως 69 ετών.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη στο 'JAMA Network Open (πηγή στα Ισπανικά)', ανέλυσε την εξέλιξη της νόσου επί 21 χρόνια σε πληθυσμό σχεδόν 2,2 εκατομμυρίων κατοίκων της Χώρας των Βάσκων. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η μείωση των θανάτων ξεκίνησε μόλις τρία χρόνια μετά την εφαρμογή του προγράμματος προσυμπτωματικού ελέγχου και διατηρήθηκε σταθερά.
Πέρα από τη μείωση της θνησιμότητας, το πρόγραμμα επέτρεψε τον εντοπισμό του 70,8% των όγκων στα στάδια Ι και ΙΙ, όταν οι πιθανότητες ίασης είναι πολύ μεγαλύτερες και οι θεραπείες λιγότερο επιθετικές.
Η μελέτη, με επικεφαλής τον δρ Λουίς Μπουχάντα, εξέτασε τα δεδομένα θνησιμότητας που καταγράφηκαν μεταξύ 2004 και 2024. Στο διάστημα αυτό καταγράφηκαν 438.134 θάνατοι από κάθε αιτία, εκ των οποίων 16.298 σχετίζονταν με καρκίνο του παχέος εντέρου.
Στην ηλικιακή ομάδα που καλύπτεται από το πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου, δηλαδή από 50 έως 69 ετών, ο δείκτης θνησιμότητας μειώθηκε από 39,7 σε 19,8 θανάτους ανά 100.000 κατοίκους, κάτι που αντιστοιχεί σε πτώση 50,1%. Στο σύνολο του πληθυσμού, η θνησιμότητα μειώθηκε επίσης, από 32,8 σε 23,1 θανάτους ανά 100.000 κατοίκους.
Οι ερευνητές εντόπισαν σημείο καμπής το 2012, μόλις τρία χρόνια μετά την έναρξη του προγράμματος, γεγονός που ενισχύει τη συσχέτιση μεταξύ του προσυμπτωματικού ελέγχου και της μείωσης των θανάτων από καρκίνο του παχέος εντέρου. Επιπλέον, εκτιμούν ότι, χωρίς την εφαρμογή αυτού του συστήματος πρώιμης ανίχνευσης, η θνησιμότητα στις ηλικίες 50 έως 69 ετών θα ήταν κατά 46,2% υψηλότερη.
Μια απλή εξέταση που εντοπίζει τον καρκίνο πριν εμφανιστούν συμπτώματα
Το πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου βασίζεται στο ανοσοχημικό τεστ κοπράνων (FIT), μια μη επεμβατική εξέταση που ανιχνεύει μικρές ποσότητες αίματος στα κόπρανα, ένα από τα πρώτα σημάδια πιθανού καρκίνου ή προκαρκινικών βλαβών. Στη Χώρα των Βάσκων, η εξέταση προσφέρεται κάθε δύο χρόνια σε άνδρες και γυναίκες ηλικίας 50 έως 69 ετών χωρίς συμπτώματα. Αν το αποτέλεσμα είναι θετικό, πραγματοποιείται κολονοσκόπηση για την επιβεβαίωση της διάγνωσης.
Καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου που εξετάστηκε, το πρόγραμμα επέτρεψε την ανίχνευση 4.892 περιστατικών καρκίνου του παχέος εντέρου. Περισσότεροι από επτά στους δέκα διαγνώστηκαν στα στάδια Ι ή ΙΙ, όταν οι θεραπευτικές επιλογές είναι πιο αποτελεσματικές και η επιβίωση σημαντικά μεγαλύτερη.
Τα ευρήματα στηρίζουν τα προγράμματα έγκαιρης ανίχνευσης
Ο καρκίνος του παχέος εντέρου είναι ένας από τους συχνότερους όγκους και μία από τις κυριότερες αιτίες θανάτου από καρκίνο τόσο στην Ισπανία όσο και στον υπόλοιπο κόσμο. Ωστόσο, η έγκαιρη ανίχνευσή του αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες ίασης και μπορεί ακόμη να επιτρέψει την αφαίρεση πολύποδων πριν εξελιχθούν σε κακοήθη όγκο.
Κατά τους συγγραφείς, τα αποτελέσματα επιβεβαιώνουν το μακροπρόθεσμο όφελος των οργανωμένων προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου μέσω του ανοσοχημικού τεστ κοπράνων ως στρατηγική δημόσιας υγείας για τη μείωση της θνησιμότητας από καρκίνο του παχέος εντέρου.
Υπενθυμίζουν πάντως ότι πρόκειται για μελέτη παρατήρησης. Αυτό σημαίνει ότι τα αποτελέσματα δείχνουν μια συσχέτιση μεταξύ της εφαρμογής του προγράμματος και της μείωσης της θνησιμότητας, αλλά δεν επιτρέπουν την εξαγωγή σχέσης αιτίας-αποτελέσματος με την ίδια βεβαιότητα που θα παρείχε μια κλινική δοκιμή.
Παρόλα αυτά, το μέγεθος της μείωσης που παρατηρήθηκε και η διατήρησή της για περισσότερα από είκοσι χρόνια ενισχύουν την αξία του προσυμπτωματικού ελέγχου ως ένα από τα βασικά εργαλεία για την αντιμετώπιση αυτού του τύπου καρκίνου.