Φόρος 3% στον πλούτο των δισεκατομμυριούχων μπορεί να σώσει έως 29,5 εκατ. ζωές των πιο ευάλωτων μέχρι το 2030, σύμφωνα με έρευνα στο Lancet, την ώρα που η κλασική ανθρωπιστική και αναπτυξιακή χρηματοδότηση πιέζεται άνευ προηγουμένου.
Η ανθρωπιστική και αναπτυξιακή βοήθεια προς χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος βρίσκεται αντιμέτωπη με πρωτοφανή συρρίκνωση, όμως τα κενά χρηματοδότησης θα μπορούσαν να καλυφθούν μέσω φορολόγησης του πλούτου, σώζοντας ενδεχομένως εκατομμύρια ζωές, σύμφωνα με νέα μελέτη (πηγή στα Αγγλικά).
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
«Καθώς οι χώρες-δωρητές αντιμετωπίζουν αυξανόμενο χρέος και ανακατανέμουν ολοένα περισσότερο πόρους προς στρατιωτικές δαπάνες, η χρηματοδότηση της ανθρωπιστικής βοήθειας μέσω φορολόγησης μεγάλων περιουσιών ήταν από τις πιο βιώσιμες στρατηγικές», δήλωσε ο Lucio Exposito, ανώτερος οικονομολόγος της μελέτης και ερευνητής στο ICESI School of Economics και στο University of East Anglia School of Global Development στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Η έρευνα δημοσιεύεται σε μια περίοδο κατά την οποία η διεθνής βοήθεια γνωρίζει τη μεγαλύτερη συρρίκνωση που έχει καταγραφεί.
Η επίσημη αναπτυξιακή βοήθεια (Official Development Assistance, ODA), δηλαδή η κρατική βοήθεια που προωθεί και στοχεύει ειδικά στην οικονομική ανάπτυξη και την ευημερία των χωρών χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος σε τομείς όπως η υγεία, η υγιεινή, η εκπαίδευση και οι υποδομές, μειώθηκε κατά σχεδόν ένα τέταρτο (πηγή στα Αγγλικά), καθώς όλοι οι βασικοί δωρητές περιέκοψαν την ODA τους το 2024 και το 2025. Αναμένεται ότι οι χώρες θα μειώσουν περαιτέρω τη βοήθειά τους από το 2025 έως το 2026.
Οι περικοπές αυτές έχουν απτές συνέπειες.
Αν η τρέχουσα απομείωση της ODA συνεχιστεί, θα μπορούσε να ισοδυναμεί με 7,6 εκατομμύρια θανάτους έως το 2030, συμπεριλαμβανομένων 1,4 εκατομμυρίων θανάτων σε παιδιά κάτω των 5 ετών, σύμφωνα με την έρευνα. Το σενάριο αυτό περικοπών χρησιμοποιήθηκε ως σημείο αναφοράς, σε σχέση με το οποίο αξιολογήθηκαν διάφορες πολιτικές αναδιανομής του πλούτου.
Πολλαπλές πολιτικές αναδιανομής του πλούτου
Σε έναν κόσμο όπου υπάρχουν πάνω από 3.000 δισεκατομμυριούχοι, με συνολικό πλούτο-ρεκόρ 17,4 τρισ. ευρώ (20,1 τρισ. δολάρια), αυξημένο κατά 3,46 τρισ. ευρώ (4 τρισ. δολάρια) σε σχέση με πέρσι, (πηγή στα Αγγλικά) ένας φόρος 3% στον πλούτο τους θα είχε τη μεγαλύτερη εκτιμώμενη επίδραση, οδηγώντας σε 29,5 εκατομμύρια λιγότερους θανάτους έως το 2030. Ένας φόρος 1% στον πλούτο συνδέθηκε με 15,1 εκατομμύρια θανάτους που αποσοβήθηκαν.
Και άλλα μέτρα εμφάνισαν σημαντική επίδραση. Ένας φόρος στις χρηματοπιστωτικές συναλλαγές, γνωστός συχνά ως φόρος Tobin, συνδέθηκε με περίπου 24,5 εκατομμύρια θανάτους που αποσοβήθηκαν, ενώ ένας παγκόσμιος ελάχιστος φόρος στις πολυεθνικές εταιρείες με έσοδα άνω των 750 εκατ. ευρώ συνδέθηκε με περίπου 20,1 εκατομμύρια.
«Σε έναν κόσμο που χαρακτηρίζεται από ακραίες και διευρυνόμενες ανισότητες και μια άνευ προηγουμένου συγκέντρωση πλούτου, τα αποτελέσματά μας δείχνουν τις δυνατότητες εναλλακτικών πολιτικών αναδιανομής του πλούτου, οι οποίες έχουν προταθεί σε πρόσφατες διεθνείς συμφωνίες υψηλού επιπέδου για τη στήριξη της παγκόσμιας ανάπτυξης, να μετριάσουν τις αρνητικές επιπτώσεις της απομείωσης της ODA», ανέφεραν οι ερευνητές, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για εκτιμήσεις που βασίζονται σε μοντέλα και όχι για προβλέψεις θανάτων που θα συμβούν ή θα αποτραπούν κατ’ ανάγκη.
Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 59 χώρες χαμηλού και χαμηλότερου-μεσαίου εισοδήματος για την περίοδο 2002-2021, που αντιπροσωπεύουν 3,9 δισεκατομμύρια ανθρώπους, και στη συνέχεια μοντελοποίησαν τον τρόπο με τον οποίο διαφορετικές φορολογικές πολιτικές θα μπορούσαν να αντισταθμίσουν τις προβλεπόμενες μειώσεις βοήθειας έως το 2030.
Οι φόροι περιουσίας έχουν εφαρμοστεί σε λίγες χώρες. Η Ισπανία εισήγαγε το 2022 έναν φόρο αλληλεγγύης στον πλούτο, με συντελεστές μεταξύ 1,7% και 3,5% για άτομα με καθαρή περιουσία άνω των 3 εκατ. ευρώ. Στη Γαλλία έχει επίσης συζητηθεί ένας φόρος 2% για άτομα με εξαιρετικά υψηλή καθαρή περιουσία, αν και πρόσφατη πρόταση απορρίφθηκε από τη Γερουσία. Άλλες χώρες, όπως η Σουηδία, εφάρμοσαν φόρο περιουσίας επί αρκετές δεκαετίες προτού τον καταργήσουν το 2007.
Η φορολόγηση του πλούτου έχει αποκτήσει εκ νέου πολιτική δυναμική διεθνώς, ακόμη και μεταξύ των ίδιων των πλούσιων. Στο World Economic Forum στο Νταβός, στις αρχές του έτους, εκατοντάδες εκατομμυριούχοι και δισεκατομμυριούχοι από δεκάδες χώρες κάλεσαν τις κυβερνήσεις να αυξήσουν τους φόρους στους υπερπλούσιους.
«Ζούμε σε έναν εξαιρετικά άνισο κόσμο, όπου ένας μικρός αριθμός ατόμων και εταιρειών συσσωρεύει πλούτο με πρωτοφανή ρυθμό και κλίμακα, ενώ εκατομμύρια ευάλωτοι άνθρωποι συνεχίζουν να πεθαίνουν λόγω έλλειψης πρόσβασης σε βασικές, συχνά χαμηλού κόστους, ανθρωπιστικές παρεμβάσεις», δήλωσε ο Davide Rasella, ICREA Professor στο ISGlobal, ο οποίος συνέλαβε και συντόνισε τη μελέτη.
«Τα ευρήματά μας δείχνουν ότι η εφαρμογή ακόμη και μετριοπαθών πολιτικών αναδιανομής του πλούτου, όπως εκείνων που έχουν προταθεί σε πρόσφατες διεθνείς συμφωνίες, θα μπορούσε κυριολεκτικά να σώσει δεκάδες εκατομμύρια ζωές τα επόμενα χρόνια.»