Οι ασθενείς στην Ευρώπη ίσως περιμένουν περισσότερο για νέα φάρμακα: η πίεση των ΗΠΑ για χαμηλότερες τιμές ωθεί εταιρείες να καθυστερούν κυκλοφορίες.
Τον περασμένο Μάιο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ επιδίωξε (πηγή στα Αγγλικά)να ευθυγραμμίσει τις τιμές των φαρμάκων με τα χαμηλότερα επίπεδα μεταξύ άλλων ανεπτυγμένων χωρών, τη λεγόμενη τιμολόγηση «πλέον ευνοούμενου έθνους» (MFN). Ωστόσο, η πολιτική αυτή για τις τιμές ενδέχεται να έχει αρνητικές συνέπειες.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Οι Ευρωπαίοι ασθενείς ίσως χρειαστεί να περιμένουν περισσότερο για ορισμένα νέα φάρμακα, καθώς οι ΗΠΑ πιέζουν τις φαρμακευτικές εταιρείες να προσφέρουν τιμές αντίστοιχες με αυτές άλλων χωρών υψηλού εισοδήματος, όπως η Γερμανία ή η Γαλλία, σύμφωνα με νέα μοντελοποιητική μελέτη (πηγή στα Αγγλικά)που δημοσιεύθηκε στο The Lancet.
Οι ερευνητές εξέτασαν 195 φάρμακα υπό προστασία πατέντας, που αντιστοιχούν συνολικά σε 87,9 δισ. δολάρια από την ετήσια φαρμακευτική δαπάνη των ΗΠΑ. Διαπίστωσαν ότι για τρία στα τέσσερα φάρμακα της μελέτης, τα χρήματα που θα έχαναν οι εταιρείες μειώνοντας τις τιμές στην αμερικανική αγορά θα ήταν μεγαλύτερα από τις συνολικές ετήσιες πωλήσεις τους στις χώρες που χρησιμοποιούνται ως σημείο αναφοράς για τον καθορισμό των τιμών στις ΗΠΑ.
Για να περιορίσουν τις απώλειες στις ΗΠΑ – την μεγαλύτερη φαρμακευτική αγορά (πηγή στα Αγγλικά) στον κόσμο –, οι εταιρείες «ενδέχεται να έχουν κίνητρο να καθυστερούν την κυκλοφορία των φαρμάκων στις χώρες της ομάδας αναφοράς όπου οι τιμές είναι χαμηλότερες», ανέφεραν οι ερευνητές, καθώς με την καθυστέρηση της διάθεσης μπορούν να αποφύγουν την αντιστοίχιση αυτών των χαμηλότερων τιμών στην αμερικανική αγορά.
«Οι πολιτικές στις ΗΠΑ μπορεί να επηρεάσουν την πρόσβαση στα φάρμακα σε παγκόσμιο επίπεδο», δήλωσε σε δελτίο Τύπου η συγγραφέας της μελέτης Κέρστιν Βόκινγκερ του ETH Ζυρίχης και του Πανεπιστημίου της Ζυρίχης.
Τελικά, αυτοί που θα αισθανθούν τις επιπτώσεις είναι οι ασθενείς.
«Ο κίνδυνος είναι πολύ συγκεκριμένος: αν οι φαρμακευτικές εταιρείες καθυστερούν να κυκλοφορήσουν φάρμακα στην Ευρώπη επειδή οι ευρωπαϊκές τιμές μπορεί να χρησιμοποιηθούν για τον καθορισμό των τιμών στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι ασθενείς εδώ θα μπορούσαν να περιμένουν περισσότερο για θεραπείες που είναι ήδη διαθέσιμες αλλού», ανέφερε το Ευρωπαϊκό Φόρουμ Ασθενών σε γραπτό σχόλιό του προς το Euronews Health. «Για κάποιον που ζει με σοβαρή ή εξελισσόμενη πάθηση, μια επιπλέον αναμονή μπορεί να επηρεάσει ουσιαστικά την υγεία και την ποιότητα ζωής του.»
Η αμερικανική πολιτική ήδη έχει αντίκτυπο στην Ευρώπη.
Επιπτώσεις στην Ευρώπη
Η Ευρώπη καταγράφει μείωση στις κυκλοφορίες νέων φαρμάκων τους τελευταίους μήνες. Δέκα μήνες μετά το εκτελεστικό διάταγμα του Τραμπ, οι κυκλοφορίες φαρμάκων στις αγορές της ΕΕ μειώθηκαν περίπου κατά 35% σε σύγκριση με το προηγούμενο δεκάμηνο, όπως ανέφερε το Reuters (πηγή στα Αγγλικά)τον Μάρτιο.
Αν και δεν είναι σαφές αν η πτώση συνδέεται άμεσα με τις πολιτικές των ΗΠΑ, τον Φεβρουάριο ανακοινώθηκε ότι η απόσυρση από την αγορά (πηγή στα Αγγλικά) ενός φαρμάκου για τη θεραπεία ιδιαίτερα σοβαρών περιπτώσεων υψηλής χοληστερόλης θα μπορούσε να οφείλεται στην πολιτική τιμολόγησης φαρμάκων του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.
«Είναι αλήθεια ότι ακόμη και σε μεγαλύτερες χώρες όπως η Γερμανία βλέπουμε εταιρείες να επανεξετάζουν αν θα λανσάρουν ένα φάρμακο ή πότε θα το λανσάρουν», δήλωσε στο Euronews ο Αλεξάντερ Νατς, επικεφαλής της ένωσης βιοτεχνολογικών επιχειρηματιών Eucope, εξηγώντας ότι η τρέχουσα κατάσταση αναγκάζει τις φαρμακευτικές να το σκέφτονται δύο φορές πριν από μια κυκλοφορία.
«Δεν θα πρέπει να περιμένουμε ότι δεν θα έχουμε πρόσβαση σε κανένα φάρμακο, αλλά θα πρέπει να περιμένουμε ότι οι αποφάσεις των εταιρειών θα λαμβάνονται με πολύ μεγαλύτερη προσοχή», πρόσθεσε.
Ο Νατς θεωρεί ότι, για να διασφαλιστεί πως η Ευρώπη θα διαθέτει νέα φάρμακα χωρίς καθυστερήσεις, οι κυβερνήσεις πρέπει να είναι διατεθειμένες να δαπανήσουν περισσότερα.
«Πρέπει να γίνει μια συζήτηση, μια εσωτερική πολιτική συζήτηση στη Γερμανία και σε άλλες χώρες, για το πόσα είμαστε διατεθειμένοι να δαπανήσουμε για την υγεία», είπε.
Οι χώρες ήδη αισθάνονται αυτή την πίεση στους περιορισμένους προϋπολογισμούς τους.
«Οι χώρες αναφοράς, από τη Γερμανία έως την Ιαπωνία και την Αυστραλία, αντιμετωπίζουν έντονη πίεση από την αμερικανική κυβέρνηση και τη φαρμακοβιομηχανία να αυξήσουν τις τιμές και τη δαπάνη για φάρμακα», δήλωσε ο Τόμας Χουάνγκ από το Brigham and Women’s Hospital και κύριος συγγραφέας της μελέτης.
«Όμως αυτό συγκρούεται με την πραγματικότητα ότι οι άλλες χώρες διαθέτουν περιορισμένο δημοσιονομικό περιθώριο», πρόσθεσε.
Για να περιοριστούν οι αρνητικές συνέπειες, οι συγγραφείς της μελέτης σημειώνουν ότι οι εταιρείες και τα κράτη θα μπορούσαν να βασιστούν στις τιμές καταλόγου – δηλαδή στην τιμή που ορίζει ο κατασκευαστής πριν από τις εκπτώσεις – αντί στις καθαρές τιμές, οι οποίες ενσωματώνουν εμπιστευτικές επιστροφές.
Στο μεταξύ, σύμφωνα με τους πρόσφατα επικαιροποιημένους φαρμακευτικούς κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μια εταιρεία οφείλει να κυκλοφορήσει ένα νέο φάρμακο, εφόσον αυτό ζητηθεί από ένα κράτος, μέσα σε τρία χρόνια, διαφορετικά χάνει δύο χρόνια από τα αποκλειστικά της δικαιώματα.
Αυτή η υποχρέωση λειτουργεί ως «αντίβαρο» στις συνέπειες της πολιτικής τιμολόγησης φαρμάκων του Τραμπ· ωστόσο, είναι «απίθανο να μεταβάλει ουσιαστικά από μόνη της το μέγεθος των εξοικονομήσεων», έγραψαν οι συγγραφείς. Ο Νατς εμφανίστηκε επίσης επιφυλακτικός ως προς το αν αυτό αρκεί για να εξουδετερώσει τις πιθανές αρνητικές συνέπειες της πολιτικής τιμών των ΗΠΑ.
Πόσα εξοικονομούν οι ΗΠΑ;
Ενώ η αμερικανική πολιτική τιμολόγησης φαρμάκων δημιουργεί τον κίνδυνο καθυστερήσεων στην Ευρώπη, θα μπορούσε να επιτρέψει στις ΗΠΑ να μειώσουν τη δαπάνη κατά 5,2 δισ. δολάρια για φάρμακα που χρησιμοποιούνται στα νοσοκομεία και κατά 6,4 δισ. δολάρια για φάρμακα που αγοράζονται στα φαρμακεία, σύμφωνα με τη μελέτη του Lancet. Οι εξοικονομήσεις αυτές θα μπορούσαν να αυξηθούν σε 21 δισ. και 25,5 δισ. δολάρια, αντίστοιχα, εάν η πολιτική εφαρμοστεί ευρύτερα.
Ωστόσο, καθώς 17 εταιρείες έχουν συνάψει εμπιστευτικές συμφωνίες με την κυβέρνηση που τις εξαιρούν από αυτούς τους κανόνες, οι δυνητικές εξοικονομήσεις θα μειώνονταν κατά 71%.
«Η τιμολόγηση «πλέον ευνοούμενου έθνους» έχει τη δυνατότητα να προσφέρει πραγματικές εξοικονομήσεις στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση των ΗΠΑ και στους φορολογουμένους … αλλά αν οι εταιρείες μπορούν να αποφύγουν τη συμμετοχή σε αυτά τα μοντέλα συνάπτοντας παράπλευρες συμφωνίες, το μεγαλύτερο μέρος των εξοικονομήσεων αυτών ίσως να μην υλοποιηθεί», δήλωσε ο Χουάνγκ.
Το Ευρωπαϊκό Φόρουμ Ασθενών ανέφερε ότι, αν η εφαρμογή της αμερικανικής πολιτικής τιμολόγησης φαρμάκων «οδηγήσει σε καθυστερημένες κυκλοφορίες σε άλλες χώρες χωρίς να προσφέρει τις αναμενόμενες εξοικονομήσεις για το Medicare [το δημόσιο πρόγραμμα ασφάλισης υγείας των ΗΠΑ], υπάρχει ο κίνδυνος να εξελιχθεί σε μια κατάσταση όπου όλοι χάνουν, τόσο τα συστήματα υγείας όσο και οι ασθενείς».
Την υπόθεση εξετάζει και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθώς οι υπουργοί Υγείας, στα μέσα Ιουνίου, ανέθεσαν στην Επίτροπο Υγείας να αξιολογήσει τον αντίκτυπο της πολιτικής «πλέον ευνοούμενου έθνους» των ΗΠΑ στην ΕΕ: αν το MFN οδηγεί σε καθυστερημένες κυκλοφορίες, σημαντικά υψηλότερες τιμές και, τελικά, σε μειωμένη πρόσβαση σε καινοτόμα φάρμακα.
Στη μελέτη, η οποία δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί αλλά έχει περιέλθει σε γνώση του Euronews Health, η Επιτροπή αναφέρει ότι προς το παρόν είναι σχεδόν αδύνατο να διαπιστωθεί αν οι καθυστερήσεις ή οι πιέσεις στις τιμές συνδέονται άμεσα με τις πολιτικές τιμολόγησης των ΗΠΑ ή αποτελούν περισσότερο προϊόν της τρέχουσας αβεβαιότητας γύρω από αυτές, παραπέμποντας στα επόμενα χρόνια για πιο καθαρή εικόνα.
«Καταλαβαίνω από τη μελέτη της Επιτροπής ότι ουσιαστικά λέει πως είναι πολύ νωρίς για να συγκρίνονται με ακρίβεια οι επιμέρους τιμές. Μέχρι εδώ, καλά· ίσως αυτό να ισχύει. Όμως οι συνέπειες είναι πολύ ευρύτερες», είπε ο Νατς, προσθέτοντας: «Δεν πρόκειται μόνο για την τιμή· πρόκειται [και] για το αν το προϊόν θα κυκλοφορήσει ποτέ στην Ευρώπη. Θα φτάσει στους ασθενείς στη Γερμανία; Αυτό είναι το πραγματικό ερώτημα εδώ.»