Μιλώντας σε δημοσιογράφους τη Δευτέρα, η Κάγια Κάλας, η επικεφαλής διπλωμάτης της ΕΕ, δήλωσε ότι η Ένωση πρέπει να παραμείνει «σε επαγρύπνηση» απέναντι στην αυξανόμενη ρωσική στρατιωτική δραστηριότητα στην Αρκτική, καθώς και στο αυξανόμενο ενδιαφέρον της Κίνας για την περιοχή.
Δώδεκα ευρωπαϊκές χώρες μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα κάλεσαν την Ευρωπαϊκή Ένωση να ενισχύσει την παρουσία της στην Αρκτική, εν μέσω απειλών από τη Μόσχα και τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ.
«Καλούμε την Ευρωπαϊκή Ένωση να αναλάβει πιο στρατηγικό και πιο ενεργό ρόλο στην ευρωπαϊκή Αρκτική», αναφέρουν οι χώρες σε κοινή δήλωσή τους μετά την Ευρωπαϊκή Σύνοδο για την Αρκτική στο Ροβανιέμι, στη βόρεια Φινλανδία.
"Η ασφάλεια στην Αρκτική πρέπει να διασφαλιστεί συλλογικά", υποστήριξαν οι χώρες αυτές, συμπεριλαμβανομένης της Φινλανδίας, της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Δανίας, της Ολλανδίας, της Σουηδίας και της Ελλάδας, σε κοινό ανακοινωθέν τους μετά την ολοκλήρωση της συνόδου.
Στη σύνοδο συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, η Δανή πρωθυπουργός Μέτε Φρεντέρικσεν και ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους το πρωί της Δευτέρας, η Κάγια Κάλας, η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, δήλωσε ότι η Ένωση πρέπει να παραμείνει «σε επιφυλακή» απέναντι στην αυξανόμενη ρωσική στρατιωτική δραστηριότητα στην Αρκτική, καθώς και στο αυξανόμενο ενδιαφέρον της Κίνας για την περιοχή.
Πρόσθεσε ότι η ΕΕ θα παρουσιάσει τον Οκτώβριο μια νέα στρατηγική για την Αρκτική, στην οποία η ασφάλεια θα αποτελεί κεντρικό στοιχείο.
«Είναι σαφές ότι αυτό αποτελεί μέρος της αρχιτεκτονικής ασφάλειας της Ευρώπης», δήλωσε η Κάλας.
Η Αρκτική λειτουργεί ως σημαντική πύλη που συνδέει τη Βόρεια Αμερική με την Ευρώπη, προσφέροντας βασικούς διαύλους μεταφορών, επικοινωνιών και εμπορίου.
Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια έχει εξελιχθεί σε πεδίο στρατηγικού ανταγωνισμού.
Σύμφωνα με το ΝΑΤΟ, η Μόσχα έχει «σημαντικά» εντείνει τη στρατιωτική της δραστηριότητα στην Αρκτική, δημιουργώντας μια νέα Αρκτική Διοίκηση, ανοίγοντας στρατιωτικές εγκαταστάσεις και δοκιμάζοντας «νέα οπλικά συστήματα».
Και το Πεκίνο έχει ζωτικό ενδιαφέρον για την περιοχή, ιδίως για την πρόσβαση σε κρίσιμα ορυκτά, ενέργεια και νέες γραμμές επικοινωνίας, σύμφωνα με το ΝΑΤΟ.
Η σύνοδος του Ροβανιέμι πραγματοποιείται μετά το ταξίδι που έκανε στις αρχές του μήνα στη Γροιλανδία η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, με την ΕΕ να επαναβεβαιώνει τη στήριξή της προς το νησί εν μέσω των επανειλημμένων εκκλήσεων του Τραμπ για την απόκτησή του από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι Βρυξέλλες επιχείρησαν να απαντήσουν στον Τραμπ δεσμευόμενες για αύξηση των επενδύσεων στη Γροιλανδία, με τη φον ντερ Λάιεν να ανακοινώνει, κατά την επίσκεψή της, μια εταιρική σχέση ύψους 200 εκατ. ευρώ με την αυτόνομη δανική επικράτεια, ποσό που θα επενδυθεί φέτος και τον επόμενο χρόνο.
Από την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι οι ΗΠΑ πρέπει να αποκτήσουν τον έλεγχο της Γροιλανδίας για λόγους «εθνικής ασφάλειας», υποστηρίζοντας ότι διαφορετικά η Κίνα ή η Ρωσία θα καταλάμβαναν το νησί, κάτι που έχει προκαλέσει αντιδράσεις στην Ευρώπη.
Κατά την περίοδο αιχμής του Ψυχρού Πολέμου, οι ΗΠΑ φέρονται να διέθεταν 17 στρατιωτικές εγκαταστάσεις και πάνω από 10.000 στρατιώτες στο νησί. Σήμερα λειτουργούν μόνο μία βάση στη Γροιλανδία, τη Βάση Διαστήματος Πιτούφικ, τη βορειότερη εγκατάσταση του αμερικανικού υπουργείου Άμυνας.
Η Πιτούφικ χρησιμοποιείται για αποστολές έγκαιρης προειδοποίησης πυραυλικών επιθέσεων, αντιπυραυλικής άμυνας και διαστημικής επιτήρησης, σύμφωνα με τη Διαστημική Δύναμη των ΗΠΑ.