Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ αύξησε το βασικό επιτόκιο κατά 0,25 μονάδες, στο 3,75%-4%, στην πρώτη αύξηση από τον Ιούλιο 2023, με ομόφωνη ψήφο 12-0, φέρνοντας τον πρόεδρο Κέβιν Γουόρς σε σύγκρουση με τον Αμερικανό πρόεδρο που τον διόρισε.
Ο Κέβιν Γουόρς πήρε αποστάσεις από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στην πρώτη του κίνηση ως επικεφαλής της Fed, και το έκανε έχοντας ολόκληρη την επιτροπή στο πλευρό του.
Η Federal Open Market Committee αύξησε τα επιτόκια την Τετάρτη, μετά την παραμονή τους στο 3,5% έως 3,75% από τον Δεκέμβριο, τερματίζοντας μια παύση που γινόταν ολοένα και δυσκολότερο να δικαιολογηθεί καθώς το ενεργειακό κόστος ωθούσε τις τιμές προς τα πάνω.
Ούτε ένα μέλος δεν διαφώνησε, σε μια ομόφωνη ψηφοφορία 12-0.
Αυτό έχει σημασία γιατί οι πιέσεις ασκήθηκαν και προς τις δύο κατευθύνσεις: τρεις περιφερειακοί πρόεδροι είχαν ψηφίσει υπέρ αύξησης τον Ιούλιο, ενώ ο Λευκός Οίκος επί μήνες απαιτούσε μειώσεις.
Κανείς δεν ψήφισε για κάποια από τις δύο ακραίες επιλογές.
Τη στιγμή που γράφεται το κείμενο, η αντίδραση των αγορών στην απόφαση είναι σχετικά συγκρατημένη, πιθανότατα επειδή η αύξηση θεωρούνταν σχεδόν δεδομένη.
Ανακοίνωση χωρίς περιττά λόγια
Η επικοινωνία της Fed ήταν εξίσου εντυπωσιακή με την ίδια την απόφαση.
Η ανακοίνωση περιορίστηκε σε τρεις σύντομες παραγράφους, ένα κλάσμα του μήκους που έχουν συνηθίσει οι αγορές, χωρίς καμία καθοδήγηση για τη μελλοντική πορεία και χωρίς «αστερίσκους».
«Ο πληθωρισμός παραμένει αυξημένος», ανέφερε, προσθέτοντας ότι «η σημερινή απόφαση πολιτικής θα συμβάλει σε πιο έγκαιρη επιστροφή στον στόχο 2% της Επιτροπής».
Η λέξη «timelier» εμπεριέχει την έμμεση παραδοχή ότι η επιστροφή ήταν υπερβολικά αργή.
Ακολουθεί μια φράση που η Fed σχεδόν ποτέ δεν γράφει: «Η Επιτροπή θα επιτύχει τη σταθερότητα των τιμών». Όχι «επιδιώκει», ούτε «δεσμεύεται». «Θα».
Η οικονομική αξιολόγηση ήταν επίσης βέβαιη από την αρχή μέχρι το τέλος.
Η δραστηριότητα «επεκτείνεται με σταθερό ρυθμό», η εγχώρια δαπάνη «έχει επιδείξει αντοχή», η αύξηση της παραγωγικότητας είναι «ισχυρή» και οι επενδύσεις κεφαλαίου «εύρωστες», ενώ οι προσλήψεις «έχουν συμβαδίσει με το εργατικό δυναμικό».
Η αβεβαιότητα παραμένει αυξημένη, ανέφερε η Fed, εν μέρει λόγω «γεωπολιτικών εξελίξεων», η διατύπωσή της για τον πόλεμο στο Ιράν.
Περιγράφοντας μια οικονομία σε καλή κατάσταση, η επιτροπή αφαίρεσε το επιχείρημα ότι τα υψηλότερα επιτόκια θα έπλητταν την ανάπτυξη, που είναι ακριβώς αυτό που υποστήριζε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.
Περιορισμένη από τα ίδια τα στοιχεία
Η απόφαση ωρίμαζε εδώ και μήνες.
Τρεις περιφερειακοί πρόεδροι της Fed είχαν διαφωνήσει τον Ιούλιο υπέρ μιας αύξησης, ο μεγαλύτερος αριθμός προς μία κατεύθυνση από το 2016, και αρκετοί άλλοι δήλωσαν στη συνέχεια ότι ήταν έτοιμοι να κινηθούν, εκτός αν ο πληθωρισμός αποκλιμακωνόταν, κάτι που δεν συνέβη.
Ο δείκτης που προτιμά η Fed, ο προσωπικός δείκτης δαπανών κατανάλωσης (PCE), διαμορφώθηκε στο 3,7% τόσο τον Ιούνιο όσο και τον Ιούλιο, με τον δομικό πληθωρισμό στο 3,3%. Πριν ο πόλεμος στο Ιράν εκτοξεύσει τις τιμές των καυσίμων, ο δομικός πληθωρισμός βρισκόταν στο 3%.
Οι τιμές για τους καταναλωτές παρέμειναν στο 3,4% τον Αύγουστο, αλλά η μηνιαία αύξηση κατά 0,4% ήταν η πιο απότομη από τον Μάιο, ένδειξη ότι το ενεργειακό σοκ περνά στην οικονομία. Ο πληθωρισμός βρίσκεται πλέον πάνω από τον στόχο του 2% για περισσότερο από πέντε χρόνια.
Ο Γουόρς είχε ουσιαστικά δεσμευτεί στο Τζάκσον Χόουλ τον Αύγουστο, λέγοντας στο συμπόσιο ότι «θα ήταν δύσκολο να περιγράψει κανείς τις συνολικές χρηματοοικονομικές συνθήκες ως περιοριστικές» και προειδοποιώντας ότι, αν ο υποκείμενος πληθωρισμός δεν κινείτο προς τον στόχο «καθαρά και με επαρκή ταχύτητα», η Fed θα είχε «δουλειά να κάνει».
Οι αγορές τον πήραν στα σοβαρά, καθώς το εργαλείο FedWatch του CME έδινε πριν από τη σημερινή απόφαση πιθανότητα άνω του 90% για αύξηση επιτοκίων.
Κόντρα στον πρόεδρο που τον επέλεξε
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ είχε περάσει μήνες ζητώντας το αντίθετο, επιμένοντας ότι η χώρα θα έπρεπε να έχει τα χαμηλότερα επιτόκια στον κόσμο και επιλέγοντας τον Γουόρς εν μέρει με την προσδοκία ότι θα τα εξασφάλιζε.
Ο ίδιος ο Γουόρς είχε δηλώσει, ενώ διεκδικούσε τη θέση, ότι τα επιτόκια θα μπορούσαν να μειωθούν.
Η μεταχείριση του προκατόχου του όξυνε ακόμη περισσότερο το διακύβευμα, καθώς ο Τζερόμ Πάουελ δεχόταν δημόσιες επιθέσεις επειδή κινούνταν πολύ αργά, ενώ το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ άνοιξε ποινική έρευνα για μαρτυρία που είχε δώσει στο Κογκρέσο.
Η σημερινή απόφαση θα μπορούσε επίσης να έχει ένα αποκαταστατικό αποτέλεσμα στην αντίληψη για την ανεξαρτησία της Federal Reserve ως θεσμού.
Οι τεχνικές λεπτομέρειες δείχνουν μια Fed που εγκαθίσταται στο νέο επίπεδο.
Το επιτόκιο στα υπόλοιπα αποθεματικών αυξάνεται από την Πέμπτη στο 3,90%, το επιτόκιο πρωτογενούς πίστωσης στο 4% και οι πάγιες πράξεις επαναγοράς θα τρέχουν με επιτόκιο 4%. Επτά περιφερειακές τράπεζες αποθεματικών ζήτησαν την αύξηση του επιτοκίου προεξόφλησης.
Το νέο dot plot της Fed δείχνει ότι 12 από τους 18 αξιωματούχους αναμένουν μία ακόμη αύξηση κατά 0,25% έως το τέλος του έτους, ανεβάζοντας τα επιτόκια στο 4,125%, ενώ τέσσερις θεωρούν ότι θα φθάσουν στο 4,375%.
Το «γερακιίσιο» μήνυμα εκτείνεται πολύ πέρα από το 2026, καθώς 14 αξιωματούχοι βλέπουν τα επιτόκια να κλείνουν το 2027 πάνω από τα σημερινά επίπεδα, ενώ η διάμεση πρόβλεψη για το 2028 είναι 3,9% έναντι 3,4% που αναμενόταν.
Το επιτόκιο μακροπρόθεσμης ισορροπίας αυξήθηκε επίσης στο 3,2%, κάτι που υποδηλώνει ότι οι αξιωματούχοι πιστεύουν ολοένα περισσότερο πως το ουδέτερο επιτόκιο έχει μετακινηθεί υψηλότερα, ενώ οι οικονομολόγοι περιμένουν επίσης περισσότερες αυξήσεις.
Περίπου το 53% όσων συμμετείχαν σε δημοσκόπηση του Reuters προβλέπουν τουλάχιστον μία ακόμη αύξηση ως το τέλος Μαρτίου, και οι αγορές παραγώγων προεξοφλούν επιπλέον κινήσεις και για το επόμενο έτος.
Η επικεφαλής οικονομολόγος της KPMG, Νταϊάν Σουόνκ, χαρακτήρισε μια κίνηση κατά ένα τέταρτο της μονάδας ως πιθανώς «μια πρώτη κίνηση, όχι την τελευταία».