Ο πάπας Λέων ΙΔ΄, ο οποίος έχει κάνει την τεχνητή νοημοσύνη κεντρικό στοιχείο του παπικού του έργου, προειδοποίησε για τους κινδύνους της στην UNESCO
Ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ προειδοποίησε την Παρασκευή για τους κινδύνους της τεχνητής νοημοσύνης, τονίζοντας ότι οι νέες τεχνολογίες πρέπει να "παραμένουν στην υπηρεσία του ανθρώπινου προσώπου" και να μη μετατρέπονται σε "ένα ακόμη εργαλείο κυριαρχίας και αδικίας".
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Μιλώντας στα κεντρικά γραφεία της UNESCO στο Παρίσι, στο πλαίσιο της τετραήμερης επίσκεψής του στη Γαλλία, ο ποντίφικας υπογράμμισε ότι η τεχνητή νοημοσύνη κινδυνεύει να φτωχύνει τις ανθρώπινες "ιδέες και σχέσεις" μέσω μιας "διαδικασίας απανθρωποποίησης", ενώ επέκρινε και τη διαρκώς αυξανόμενη έμφαση στην παραγωγικότητα στις σύγχρονες κοινωνίες.
Εκφωνώντας την ομιλία του τόσο στα γαλλικά όσο και στα αγγλικά, υποστήριξε ότι η αξιολόγηση των ανθρώπων με βάση το "κριτήριο της αποτελεσματικότητας" απειλεί να υπονομεύσει τον σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, με αποτέλεσμα "όσοι δεν είναι πλέον παραγωγικοί" να απορρίπτονται και να πετιούνται.
Η τεχνητή νοημοσύνη έχει αναδειχθεί σε κεντρικό θέμα του παπικού του αξιώματος. Τον Μάιο δημοσίευσε την πρώτη του εγκύκλιο, 42.300 λέξεων, με τίτλο "Magnifica humanitas", όπου αναλύει τους κινδύνους που δημιουργεί για τον άνθρωπο η ανεξέλεγκτη τεχνητή νοημοσύνη και τάσσεται υπέρ αυστηρότερης ρυθμιστικής εποπτείας.
Στην ομιλία του ο Πάπας τόνισε την ανάγκη οι αναδυόμενες τεχνολογίες να προσφέρουν επαρκείς δικλείδες ασφαλείας για τα παιδιά, σημειώνοντας ότι η "ευαλωτότητα" των νέων "δεν πρέπει ποτέ να μετατρέπεται σε ευκαιρία εκμετάλλευσης".
Οι ευρωπαίοι νομοθέτες αναζητούν τρόπους προστασίας των παιδιών από τους διαδικτυακούς κινδύνους, με μέτρα όπως οι απαγορεύσεις χρήσης κινητών τηλεφώνων στα σχολεία να βρίσκονται ήδη σε ισχύ, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προτείνει το Kids Act, που θα μπορούσε να περιορίσει την πρόσβαση των παιδιών κάτω των 13 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και συγκεντρώνει ολοένα μεγαλύτερη προσοχή.
«Το πιο τρομερό ανθρώπινο έργο είναι ο πόλεμος»
Ο Πάπας αναφέρθηκε επίσης στον πόλεμο και επικαλέστηκε το σύνθημα της UNESCO: "αφού οι πόλεμοι γεννιούνται στο μυαλό των γυναικών και των ανδρών, είναι στο μυαλό των γυναικών και των ανδρών που πρέπει να οικοδομηθούν τα οχυρά της ειρήνης".
Οι δηλώσεις του γίνονται ενώ ο κόσμος παλεύει με πολλαπλές ανοικτές συγκρούσεις, από τη Μέση Ανατολή μέχρι τη συνεχιζόμενη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο Πάπας υποστήριξε ότι "η ανθρωπότητα έχει συνειδητοποιήσει πως η επιστημονική πρόοδος, όταν αποκόπτεται από τη σοφία, μπορεί να μετατραπεί σε όπλο καταστροφής".
Στάθηκε επίσης στον ρόλο των διεθνών θεσμών, σημειώνοντας ότι αντιμετωπίζονται "με ανάμεικτα αισθήματα": αφενός ως όργανα που αντιμετωπίζουν προκλήσεις τις οποίες "κανένα κράτος δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μόνο του", αφετέρου ως θεσμοί που "διέρχονται κρίση αποτελεσματικότητας, ιδίως όταν ο διάλογος θεωρείται εμπόδιο στη δράση".
Ως απάντηση, ο ποντίφικας ζήτησε μεγαλύτερη "εμπιστοσύνη".
"Εμπιστοσύνη ότι οι διαφορές δεν συνιστούν απαραίτητα απειλή. Εμπιστοσύνη ότι ο ειλικρινής διάλογος μπορεί να επιφέρει ένα μεγαλύτερο καλό από εκείνο που θα μπορούσε να πετύχει ο καθένας μόνος του", είπε.
Οι τοποθετήσεις του έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία η διεθνής συνεργασία δοκιμάζεται από ολοένα εντονότερες πολιτικές εντάσεις. Τον Ιούλιο του 2025, η κυβέρνηση Τραμπ ανακοίνωσε την απόφασή της να αποχωρήσει από την UNESCO, χαρακτηρίζοντας τον οργανισμό "woke", πολιτισμικά διχαστικό και "εκτός γραμμής" σε σχέση με τις πολιτικές που στηρίζουν οι Αμερικανοί που εξέλεξαν τον πρόεδρο των ΗΠΑ. Η απόφαση αναμένεται να τεθεί σε ισχύ τον Δεκέμβριο του 2026.
Πρωινή επίσκεψη στο Ελιζέ
Νωρίτερα μέσα στην ημέρα, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν υποδέχθηκε τον Πάπα στο Ελιζέ, μαζί με μια σειρά προσώπων, ανάμεσά τους διπλωματικές αρχές, πυροσβέστες που επενέβησαν κατά τη διάρκεια της πυρκαγιάς στη Notre-Dame-de-Paris και εκπροσώπους διαφόρων θρησκευτικών αρχών.
Στην ομιλία του, ο ποντίφικας επανέλαβε τη σημασία του ανθρώπινου δικαιώματος στη ζωή, ένα ζήτημα που αποτελεί πηγή έντασης ανάμεσα στην Καθολική Εκκλησία της Γαλλίας και τους πολιτικούς.
Η Γαλλία κατοχύρωσε το δικαίωμα στην άμβλωση στο σύνταγμά της το 2024 και νωρίτερα φέτος εγκρίθηκε ένας αμφιλεγόμενος νόμος υπέρ της υποβοηθούμενης θανάτωσης σε ακραίες ιατρικές καταστάσεις, γεγονός που αναζωπύρωσε μέρος αυτών των εντάσεων.
Ο ποντίφικας χαρακτήρισε το δικαίωμα στη ζωή "την απαραίτητη βάση για κάθε άλλο ανθρώπινο δικαίωμα".
Αναφέρθηκε επίσης στην παγκόσμια κατάσταση, επαναβεβαιώνοντας τη σταθερή αντίθεση του Βατικανού στα πυρηνικά όπλα και καταγγέλλοντας την "εσφαλμένη πεποίθηση" ότι η πυρηνική αποτροπή προσφέρει λύσεις.
Μετά την ομιλία του στην UNESCO, ο ποντίφικας αναχώρησε με το παπικό του όχημα για μια παρέλαση στους δρόμους του Παρισιού, πριν από τον εσπερινό στον καθεδρικό ναό της Notre-Dame-de-Paris και μια μεγάλη βραδινή προσευχητική αγρυπνία με νέους στο Stade de France στο Σεν Ντενί.