Σε φόρουμ στην Τασκένδη, οι συμμετέχοντες εξέτασαν τη μεταφορά τεχνολογίας, τη χρηματοδότηση και τις διαδρομές μεταφοράς. Ένας πρόσφατος γερμανο-καζαχικός βιομηχανικός οδικός χάρτης και προκαταρκτικοί όροι χρηματοδότησης με γαλλική τράπεζα δείχνουν τα στάδια της συνεργασίας.
Η αυξανόμενη ζήτηση της Ευρώπης για κρίσιμα ορυκτά έχει ανοίξει συζητήσεις με παραγωγούς της Κεντρικής Ασίας για επενδύσεις στην εξόρυξη και την κατεργασία. Την ώρα που οι ευρωπαϊκές βιομηχανίες αναζητούν εναλλακτικές πηγές προμήθειας, χώρες όπως το Καζακστάν και το Ουζμπεκιστάν επιδιώκουν ξένες επενδύσεις και τεχνολογία ώστε να αναπτύξουν τις δικές τους παραγωγικές δυνατότητες.
Οι διαφορετικές αυτές προτεραιότητες βρέθηκαν στο επίκεντρο του Διεθνούς Φόρουμ Ορυχείων και Μετάλλων (International Mining and Metals Forum), που πραγματοποιήθηκε στην Τασκένδη, όπου εκπρόσωποι της βιομηχανίας εξέτασαν ευκαιρίες για εμπορική συνεργασία.
«Οι Βρυξέλλες δεν περιμένουν απλώς συμφωνίες. Περιμένουν την ανάπτυξη ξεκάθαρων επενδυτικών συνεργασιών με χώρες όπως το Ουζμπεκιστάν, το Καζακστάν, με την ευρύτερη έννοια», δήλωσε ο Μαράτ Τερτέροφ, ιδρυτής του Brussels Energy Club, ενός ανεξάρτητου μη κερδοσκοπικού οργανισμού που φέρνει κοντά ειδικούς στην ενέργεια, φορείς χάραξης πολιτικής και εκπροσώπους της βιομηχανίας.
Ο Τερτέροφ ανέφερε επίσης την ανάγκη για επενδύσεις στην κατεργασία ορυκτών, στις βιομηχανικές εφοδιαστικές αλυσίδες και στις υποδομές μεταφορών, συμπεριλαμβανομένου του διαδρόμου Middle Corridor που συνδέει την Κεντρική Ασία με τις ευρωπαϊκές αγορές.
Η αναζήτηση της Ευρώπης για εναλλακτικούς προμηθευτές
Η Ευρωπαϊκή Ένωση χαρακτηρίζει υλικά όπως το λίθιο και το βολφράμιο ως κρίσιμα, λόγω της οικονομικής τους σημασίας και των κινδύνων ως προς την προμήθεια.
Η Γερμανία συγκαταλέγεται στις ευρωπαϊκές οικονομίες που επιδιώκουν να διαφοροποιήσουν τις πηγές τους.
«Στη Γερμανία χρειαζόμαστε πολλά κρίσιμα ορυκτά, επειδή επενδύουμε στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, επενδύουμε στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, επενδύουμε στην υψηλή τεχνολογία», είπε στο Euronews ο πρέσβης της Γερμανίας στο Ουζμπεκιστάν Ματίας Φόλερτ.
Σε μια κοινή δήλωση που εκδόθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου (πηγή στα Αγγλικά), η Γερμανία και το Καζακστάν ενέκριναν έναν οδικό χάρτη για την περίοδο 2026-2028, που καλύπτει τη βιομηχανική συνεργασία, την εξόρυξη και κατεργασία ορυκτών, καθώς και την αυξημένη παραγωγή προϊόντων υψηλότερης προστιθέμενης αξίας στο Καζακστάν.
Η γερμανική εταιρεία HMS Bergbau AG προωθεί επίσης έργο εξόρυξης και κατεργασίας λιθίου στο ανατολικό Καζακστάν. Η πιθανή επένδυση θα μπορούσε να φτάσει τα 500 εκατ. δολάρια (περίπου 449 εκατ. ευρώ), υπό την προϋπόθεση ότι θα επιβεβαιωθούν αποθέματα με εμπορική εκμεταλλεύσιμη αξία. Το έργο βρίσκεται ακόμη στη φάση της έρευνας και της ανάπτυξης.
Το Ουζμπεκιστάν επιδιώκει μεγαλύτερη αξία από την κατεργασία ορυκτών
Παρόμοια βιομηχανική προσέγγιση ακολουθεί και το Ουζμπεκιστάν, επιδιώκοντας να αναπτύξει την εγχώρια κατεργασία ορυκτών αντί να βασίζεται κυρίως στις εξαγωγές πρώτων υλών και συμπυκνωμάτων.
Το Ουζμπεκιστανικό Συγκρότημα Τεχνολογικών Μετάλλων (Uzbekistan Technological Metals Complex - TMK) είναι κρατική βιομηχανική εταιρεία που ιδρύθηκε το 2024 για την ανάπτυξη της βιομηχανίας κατεργασίας ορυκτών στη χώρα. Επεξεργάζεται υλικά όπως βολφράμιο και μολυβδαίνιο, παράγοντας βιομηχανικά προϊόντα όπως οξείδιο και καρβίδιο βολφραμίου, καθώς και ράβδους και μπρικέτες μολυβδαινίου.
«Ο βασικός λόγος είναι να δημιουργούμε αξία. Άρα σε κάθε βήμα, σε κάθε στάδιο δημιουργούμε την αξία και στη συνέχεια εξάγουμε», είπε ο Τιμούρ Χικματουλάεφ, ειδικός εκπρόσωπος της TMK για την παγκόσμια ολοκλήρωση.
Σύμφωνα με τον Χικματουλάεφ, η Γερμανία ήταν η πρώτη αγορά στην οποία εξήγαγε η εταιρεία. Η TMK αναφέρει επίσης εξαγωγές στο Βέλγιο, την Ολλανδία, την Τουρκία, τις Ηνωμένες Πολιτείες, τον Καναδά, τη Νότια Κορέα και την Ιαπωνία.
Σύμφωνα με στοιχεία φορτώσεων που δημοσιεύει η εμπορική πλατφόρμα δεδομένων 52wmb, η TMK εξήγαγε προϊόντα μολυβδαινίου στο Βέλγιο και την Ολλανδία, καθώς και οξείδιο βολφραμίου στην Ολλανδία, τον Αύγουστο του 2026.
Ευρωπαϊκή τεχνολογία και χρηματοδότηση
Πέρα από τις υφιστάμενες εξαγωγές της, η TMK αναζητά επενδύσεις και τεχνογνωσία στη βιομηχανική παραγωγή, με στόχο την επέκταση της παραγωγής εντός Ουζμπεκιστάν.
Τον Σεπτέμβριο, η εταιρεία πραγματοποίησε ένα roadshow στο Βερολίνο (πηγή στα Αγγλικά), φέρνοντας μαζί εκπροσώπους περίπου 20 γερμανικών εταιρειών και διεθνών χρηματοπιστωτικών οργανισμών.
Οι συζητήσεις αφορούσαν προμήθειες κρίσιμων ορυκτών, μεταφορά τεχνολογίας και συμμετοχή σε νέα βιομηχανικά έργα. Η TMK παρουσίασε χαρτοφυλάκιο με περισσότερα από 140 προτεινόμενα επενδυτικά έργα, συνολικής εκτιμώμενης αξίας 4,2 δισ. δολαρίων (περίπου 3,77 δισ. ευρώ), σύμφωνα με την εταιρεία.
Στις 16 Οκτωβρίου, η TMK και η γαλλική τράπεζα Société Générale υπέγραψαν προκαταρκτικό term sheet (πηγή στα Αγγλικά) για προεξαγωγική χρηματοδότηση.
Οι συζητήσεις ακολουθούν εντολή-συμφωνία που υπογράφηκε τον Ιούνιο για τη διευθέτηση χρηματοδότησης ύψους 50 εκατ. ευρώ, με σκοπό την ενίσχυση της παραγωγικής δυναμικότητας και των εξαγωγικών δραστηριοτήτων. Τελική δανειακή σύμβαση δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί.
Διεθνείς συνεργασίες στον κλάδο των ορυχείων πέρα από την Ευρώπη
Η συνεργασία στον μεταλλευτικό τομέα του Ουζμπεκιστάν εκτείνεται επίσης πέρα από τους Ευρωπαίους επενδυτές.
Η AzerGold, η κρατική μεταλλευτική εταιρεία του Αζερμπαϊτζάν, δημιούργησε τον Οκτώβριο την πρώτη θυγατρική της στο εξωτερικό στο Ουζμπεκιστάν. Η εταιρεία επιδιώκει να εξασφαλίσει άδειες για την έναρξη 18μηνου ερευνητικού προγράμματος στο κοίτασμα χρυσού Άκμπα στην περιοχή Κασκανταριά.
«Αν τα αποτελέσματα είναι θετικά, σχεδιάζουμε να συστήσουμε την κοινοπραξία και στη συνέχεια να αναπτύξουμε το κοίτασμα», είπε στο Euronews ο Ιλιάς Ισμαγίλι, γενικός διευθυντής της AzerGold Uzbekistan.
Παράλληλα, η AzerGold εργάζεται για τη δημιουργία τριμερούς κοινοπραξίας με την Uzbekgeologorazvedka JSC και την επενδυτική εταιρεία Azerbaijan-Uzbekistan Investment Company, για την έρευνα κοιτασμάτων χρυσού και σπανίων γαιών στην περιοχή Ναβόι. Οι εταίροι υπέγραψαν προκαταρκτική συμφωνία τον Ιούλιο, ωστόσο η κοινοπραξία δεν έχει ακόμη συσταθεί επίσημα.