«Η ευρωπαϊκή αγορά είναι η καλύτερη αγορά στον κόσμο», λέει ο ειδικός επενδύσεων Γιαν Ρουζίτσκα, καλώντας τους υπεύθυνους πολιτικής να επιταχύνουν την ένταξη στην ΕΕ και την Ένωση Κεφαλαιαγορών, ώστε να διατηρηθούν η δυναμική και ο ενθουσιασμός των υποψήφιων χωρών.»
Περισσότερα από 13 χρόνια έχουν περάσει από την τελευταία φορά που μια χώρα προσχώρησε στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Τώρα υπάρχουν εννέα επίσημες υποψήφιες χώρες, ορισμένες από τις οποίες, όπως η Αλβανία, προσδοκούν να ολοκληρώσουν τις διαπραγματεύσεις ήδη από το 2027.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Τι σημαίνει όμως στην πράξη η διεύρυνση της ΕΕ για την οικονομία και τις επενδυτικές ευκαιρίες; Σημαίνει ότι περισσότερα μέλη φέρνουν περισσότερες πολυπλοκότητες; Μια εισροή φθηνού εργατικού δυναμικού προμηνύει καταστροφή για τα σημερινά μέλη; Και ποιοι έχουν τελικά τα περισσότερα να κερδίσουν;
Σε αυτό το επεισόδιο της εκπομπής The Big Question, η Άντζελα Μπαρνς έχει καλεσμένο τον Γιαν Ρουζίτσκα, επικεφαλής εξωτερικών σχέσεων της PPF Group, ενός ιδιωτικού επενδυτικού ομίλου που ιδρύθηκε στην Τσεχία, για να συζητήσουν τις μεγαλύτερες ευκαιρίες και τους μεγαλύτερους κινδύνους της διεύρυνσης της ΕΕ.
Ποιες είναι οι μεγαλύτερες εμπορικές ευκαιρίες που δημιουργεί η διεύρυνση της ΕΕ;
Για να προβλέψει τις μεγαλύτερες ευκαιρίες από αυτό το νέο κύμα προσχώρησης, ο Γιαν στράφηκε στις επιτυχίες του παρελθόντος. Η μεγαλύτερη διεύρυνση πραγματοποιήθηκε το 2004, όταν 10 νέες χώρες, συμπεριλαμβανομένης και της δικής του, της Τσεχίας, προσχώρησαν στην ΕΕ.
Χώρες με φθηνό εργατικό δυναμικό, εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό και παραδοσιακές βιομηχανίες, όπως η Πολωνία και η Τσεχία, γνώρισαν άνθηση τις δύο τελευταίες δεκαετίες. Ο Γιαν θεωρεί, επομένως, ότι χώρες όπως η Μολδαβία και η Ουκρανία, που μοιράζονται παρόμοια χαρακτηριστικά, έχουν καλές προοπτικές μετά την προσχώρηση.
«Πριν από πέντε-έξι χρόνια, ο κόσμος έλεγε: ‘‘Χρειαζόμαστε άμυνα; Χρειαζόμαστε βαριά μηχανήματα; Χρειαζόμαστε χαλυβουργίες;’’ Τώρα, πάλι, αυτά είναι πολύ σημαντικά».
«Στην περίπτωση της Ουκρανίας, βέβαια, η τεχνολογία άμυνας είναι κάτι που δεν έχουμε σήμερα σε τόσο μεγάλο βαθμό στην Ευρώπη. Βλέπω λοιπόν, για παράδειγμα, όχι μόνο Ουκρανούς να ζητούν επενδύσεις, αλλά και Ουκρανούς επενδυτές να έρχονται στην Ευρώπη», πρόσθεσε ο Γιαν.
Τόνισε επίσης τη σημασία της ένταξης στην ενιαία αγορά, η οποία θα επιτρέψει στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις να έχουν πρόσβαση σε στήριξη.
«Το 65% της οικονομίας μας, συμπεριλαμβανομένων της ΕΕ των 15, της ΕΕ των 27 και των υποψήφιων χωρών, είναι μικρές επιχειρήσεις. Αυτές κινούν τις οικονομίες μας και αυτές είναι ο λόγος για τον οποίο εμείς, οι μεγαλύτερες εταιρείες, είμαστε επιτυχημένοι».
«Η διεύρυνση της ΕΕ θα επιτρέψει στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις να αναπτυχθούν, κάτι που στη συνέχεια θα αυξήσει και τη δική μας αποτίμηση», συνέχισε ο Γιαν.
Είναι ελκυστικές στους επενδυτές οι υποψήφιες προς διεύρυνση χώρες;
Η PPF Group, ο ανεξάρτητος οικογενειακός επενδυτικός όμιλος όπου εργάζεται ο Γιαν, έχει ήδη επενδύσεις σε επιχειρήσεις στις υποψήφιες χώρες Σερβία, Μολδαβία και Ουκρανία.
«Εμείς ως PPF “ψηφίζουμε” με τα χρήματά μας. Αποεπενδύουμε από την Ασία και επενδύουμε πολύ περισσότερο εδώ», εξήγησε ο Γιαν.
«Όχι μόνο επειδή αυτή είναι μια εξαιρετική ενιαία αγορά, αλλά γιατί το κράτος δικαίου, η δημοκρατία, η προβλεψιμότητα, όλα αυτά είναι θετικά. Η ευρωπαϊκή αγορά είναι η καλύτερη αγορά στον κόσμο».
Παρά τον ενθουσιασμό του Γιαν για τη διεύρυνση της ΕΕ και τα οφέλη που μπορεί να προσφέρει τόσο στις υποψήφιες χώρες όσο και στα σημερινά μέλη, αναγνώρισε ότι η διαδικασία δεν είναι χωρίς κινδύνους.
Επικρίνει ιδιαίτερα τον αργό ρυθμό με τον οποίο η Κομισιόν διεξάγει τις διαπραγματεύσεις, υποστηρίζοντας ότι αυτό αποθαρρύνει τις επενδύσεις.
«Νομίζω ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι να χάσουμε τη δυναμική. [...] Ας μην ξεχνάμε ότι δεν χρειάζεται να συμφωνήσουν 27 μέλη. Πρέπει να συμφωνήσουν 28, όπως μάθαμε στην Ισλανδία, άρα πρέπει η ΕΕ να παραμένει σε κάποιον βαθμό δημοφιλής σε αυτές τις χώρες και αυτή τη στιγμή χάνει τη δημοφιλία της», εξήγησε ο Γιαν.
(Αν δεν σας είναι γνωστό, στην Ισλανδία χορηγήθηκε καθεστώς υποψήφιας χώρας το 2010, με τις διαπραγματεύσεις να αναστέλλονται το 2013. Τον Αύγουστο του 2026, σε δημοψήφισμα, οι ψηφοφόροι απέρριψαν την επανεκκίνηση της διαδικασίας ένταξης στην ΕΕ. Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα σχετικά με αυτό το θέμα εδώ.)
Για να αποφευχθεί η απώλεια δυναμικής και ενθουσιασμού κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, ο Γιαν πρότεινε να δοθούν στις υποψήφιες χώρες ορισμένα περιορισμένα δικαιώματα πρόσβασης.
«Ίσως να αφορά μόνο την ενιαία αγορά, ίσως να είναι μια συμπληρωματική συμφωνία για τις μεταφορές, αλλά αυτό είναι καλύτερο από το να περιμένουμε την πλήρη διεύρυνση».
The Big Question είναι μια σειρά της Euronews Business όπου συζητούμε με ηγέτες επιχειρήσεων και ειδικούς ορισμένα από τα σημαντικότερα θέματα της σημερινής ατζέντας.
Παρακολουθήστε το βίντεο επάνω για να δείτε ολόκληρη τη συζήτηση σχετικά με τη διεύρυνση της ΕΕ και τις επενδύσεις.