Ουκρανία και Ρωσία επαναλαμβάνουν την Τετάρτη, στο Αμπού Ντάμπι, συνομιλίες με μεσολάβηση των ΗΠΑ. Το Κίεβο χαιρετίζει την αλλαγή στάσης της Ουάσινγκτον, αλλά παραμένουν μεγάλες διαφορές σε εδαφικό, εγγυήσεις ασφάλειας και τους όρους της εκεχειρίας
Αλλαγή προσέγγισης από την πλευρά των Αμερικανών διαμεσολαβητών διαβλέπει ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, σχολιάζοντας την έναρξη της δεύτερης ημέρας των ειρηνευτικών συνομιλιών με τη Ρωσία στο Αμπού Ντάμπι την Τετάρτη, αν και προς το παρόν δεν έχει επιτευχθεί σημαντική πρόοδος.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
«Βλέπω αλλαγές. Είμαι πολύ ικανοποιημένος με όσα ακούω», δήλωσε ο Ουκρανός πρόεδρος σε δημοσιογράφους στην Κοπεγχάγη την Τρίτη, περιγράφοντας τις συζητήσεις ως «εποικοδομητικές και αρκετά ουσιαστικές».
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο χαρακτήρισε επίσης τις διαπραγματεύσεις «πολύ παραγωγικές», ενώ ο Αμερικανός απεσταλμένος Τζάρεντ Κούσνερ τόνισε ότι η Ουάσινγκτον περιόρισε τα χάσματα μεταξύ των δύο πλευρών, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.
Ωστόσο, οι θετικές αυτές εκτιμήσεις δεν μπορούν να κρύψουν τις βαθιές διαφορές ανάμεσα στο Κίεβο και τη Μόσχα, ιδίως σε ό,τι αφορά το έδαφος και τους όρους της κατάπαυσης του πυρός.
Οι συζητήσεις της Τετάρτης αναμένεται να επικεντρωθούν σε μέτρα αποκλιμάκωσης, μεταξύ άλλων στις ενεργειακές υποδομές και τη Μαύρη Θάλασσα, καθώς και στην πιθανότητα τριμερούς συνάντησης σε επίπεδο ηγετών.
Παραμένουν οι διαφωνίες στο εδαφικό
Το εδαφικό παραμένει ένα από τα βασικά αγκάθια, με τη Μόσχα να απαιτεί από την Ουκρανία να αποσύρει τις δυνάμεις της από τις ανατολικές περιφέρειες, συμπεριλαμβανομένων περιοχών που εξακολουθούν να βρίσκονται υπό τον έλεγχο του Κιέβου.
Ο Ζελένσκι είπε ότι οι Ρώσοι διαπραγματευτές ισχυρίστηκαν ψευδώς πως οι δυνάμεις της Μόσχας είχαν καταλάβει το μισό από το έδαφος στο Ντονμπάς που εξακολουθούσε να βρίσκεται υπό ουκρανικό έλεγχο.
Η αντιπροσωπεία του Κιέβου αμφισβήτησε τους ισχυρισμούς παρουσιάζοντας βίντεο ως αποδεικτικά στοιχεία, ενώ ο Ανώτατος Συμμαχικός Διοικητής Ευρώπης του ΝΑΤΟ, στρατηγός Άλεξους Γκρίνκεβιτς, που βρισκόταν επίσης στο Αμπού Ντάμπι, επιβεβαίωσε ότι οι ουκρανικοί χάρτες των πεδίων των μαχών ανταποκρίνονταν περισσότερο στην πραγματικότητα, σύμφωνα με τον Ζελένσκι.
Ο Ουκρανός πρόεδρος υποστήριξε ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν παραπλανάται σχετικά με τις στρατιωτικές προελάσεις της Ρωσίας και πιστεύει πως οι δυνάμεις του μπορούν μέσα σε λίγους μήνες να καταλάβουν το υπόλοιπο έδαφος στην ανατολική Ουκρανία που παραμένει υπό ουκρανικό έλεγχο, παρότι η Ρωσία δεν έχει καταφέρει να θέσει πλήρως υπό τον έλεγχό της το Ντονμπάς από τότε που εισέβαλε για πρώτη φορά στην Ουκρανία το 2014.
Ο Ζελένσκι υπογράμμισε ότι τα εδαφικά ζητήματα θα πρέπει τελικά να λυθούν σε επίπεδο ηγετών και όχι από τους διαπραγματευτές στο Αμπού Ντάμπι.
Πριν από τις συνομιλίες, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι η Ουκρανία ίσως χρειαστεί να αποδεχθεί εδαφικές αλλαγές, λέγοντας ότι η χώρα θα καταλήξει να έχει «λίγο διαφορετικό σχήμα».
Εγγυήσεις ασφαλείας και ο ρόλος της Ευρώπης
Η Ουάσινγκτον και η Μόσχα επιδιώκουν επίσης να εξετάσουν τις ευρύτερες εγγυήσεις ασφαλείας της Ευρώπης στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων.
Ο Κούσνερ είπε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες επιθυμούν ένα νέο πλαίσιο ασφάλειας στο οποίο θα συμμετέχουν η Ουκρανία, η Ρωσία και η Ευρώπη, ενώ πηγή της ρωσικής αντιπροσωπείας περιέγραψε τον τερματισμό του πολέμου ως μόνο ένα από τα θέματα στην ατζέντα της Μόσχας.
Η συμπερίληψη από τη Ρωσία του υφυπουργού Εξωτερικών Σεργκέι Ριαμπκόφ είναι σημαντική. Πριν από τη γενικευμένη εισβολή του 2022, είχε εμπλακεί στα αιτήματα της Μόσχας προς το ΝΑΤΟ να περιορίσει τη στρατιωτική του παρουσία στην ανατολική Ευρώπη.
Ευρωπαίοι αξιωματούχοι είχαν ξεχωριστές διαβουλεύσεις στο Αμπού Ντάμπι, αλλά δεν συμμετέχουν στις τριμερείς συνομιλίες. Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ απαξίωσε την παρουσία τους, λέγοντας: «Ε, πέταξαν μέχρι το Αμπού Ντάμπι. Ας κάθονται εκεί στο ξενοδοχείο».
Ο Ρούμπιο, πάντως, είπε ότι οι Ευρωπαίοι θα χρειαστεί τελικά να συμμετάσχουν στις διαπραγματεύσεις, επειδή είναι «μέρος της επίλυσης αυτού του προβλήματος».
Κατάπαυση του πυρός και ανταλλαγή αιχμαλώτων
Η Μόσχα εξακολουθεί να απορρίπτει μια άμεση κατάπαυση του πυρός, με τον Λαβρόφ να κατηγορεί τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ότι προσπαθούν να δώσουν στην Ουκρανία χρόνο να αναπληρώσει τις στρατιωτικές της απώλειες.
Ωστόσο, η ίδια η Ρωσία εκμεταλλεύτηκε τα χρόνια που ακολούθησαν τις συμφωνίες κατάπαυσης του πυρός του Μινσκ το 2014-15 για να εδραιώσει τη στρατιωτική και πολιτική της παρουσία στην ανατολική Ουκρανία, πριν εξαπολύσει τη γενικευμένη εισβολή της τον Φεβρουάριο του 2022.
Το Κίεβο ελπίζει ότι περιορισμένες εκεχειρίες θα μπορούσαν να ανοίξουν τον δρόμο για μια ευρύτερη κατάπαυση του πυρός, μετά την ανθρωπιστική επιχείρηση του περασμένου μήνα στο Ολέσκι, που βρίσκεται υπό ρωσική κατοχή, η οποία επέτρεψε την αποστολή βοήθειας και την απομάκρυνση αμάχων.
Σε συζήτηση βρίσκεται επίσης μια ευρείας κλίμακας ανταλλαγή αιχμαλώτων. Ο Ζελένσκι είπε ότι οι πλευρές εξετάζουν το ενδεχόμενο να ανταλλάξουν από 1.000 αιχμαλώτους η καθεμία ή ενδεχομένως από 1.500, με Αμερικανούς αξιωματούχους να αναμένεται να ταξιδέψουν στη Ρωσία για περαιτέρω συνομιλίες.
Η πρόταση ακολουθεί τις διαπραγματεύσεις του Μαΐου 2025 στην Κωνσταντινούπολη, όταν Κίεβο και Μόσχα συμφώνησαν να ανταλλάξουν από 1.000 αιχμαλώτους, παρότι δεν κατάφεραν να εξασφαλίσουν κατάπαυση του πυρός. Νέα συμφωνία δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί επισήμως.
Οι ανθρωπιστικές συμφωνίες και οι ανταλλαγές αιχμαλώτων έχουν μέχρι στιγμής αποφέρει τα μόνα χειροπιαστά αποτελέσματα των διπλωματικών προσπαθειών, χωρίς να έχει επιτευχθεί συμφωνία για μια ευρύτερη κατάπαυση του πυρός ή μια ειρηνευτική διευθέτηση.