Οι ηγέτες συναντώνται ιδιωτικά για να συζητήσουν τις θέσεις που θα υιοθετήσουν κατά τις διαπραγματεύσεις της COP, οι οποίες θα συνεχιστούν και την επόμενη εβδομάδα.
Στην κλιματική σύνοδο του ΟΗΕ στην Αττάλεια θα συναντηθούν σήμερα οι ηγέτες της ΕΕ και του κόσμου, όμως από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων θα λείψουν ορισμένα καίρια πρόσωπα.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η Σύνοδος Ηγετών πραγματοποιείται στην αρχή της ετήσιας COP (Διάσκεψη των Μερών) και αποτελεί την πρώτη υψηλού επιπέδου συνάντηση της διοργάνωσης. Εκεί οι ηγέτες έχουν κατ’ ιδίαν συναντήσεις για να συζητήσουν τις θέσεις που θα τηρήσουν στις διαπραγματεύσεις, οι οποίες θα συνεχιστούν και την επόμενη εβδομάδα, σχηματίζοντας κατά περίπτωση συμμαχίες.
Ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς, ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν, η πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι και ο πρωθυπουργός της Ισπανίας Πέδρο Σάντσεθ λέγεται ότι θα απουσιάσουν από τη Σύνοδο Ηγετών, η οποία εκτείνεται σήμερα και αύριο. Ο Σάντσεθ έχει μάλιστα τοποθετηθεί ιδιαίτερα έντονα για την κλιματική κρίση και τις επιπτώσεις της, συχνά με αφορμή ακραία καιρικά φαινόμενα στην Ισπανία.
Ασκώντας κριτική στις απουσίες, η διευθύντρια του Δικτύου Δράσης για το Κλίμα Ευρώπης (Climate Action Network Europe), Κιάρα Μαρτινέλι, αναφέρει ότι οι απόντες ηγέτες «χάνουν κάτι πολύ περισσότερο από μια ευκαιρία για φωτογράφιση. Η απουσία τους δεν θα σταματήσει τις διαπραγματεύσεις, αλλά φορτώνει ακόμη μεγαλύτερη ευθύνη στους υπουργούς και τους διαπραγματευτές που βρίσκονται εδώ, για να δείξουν ότι η Ευρώπη και άλλες ανεπτυγμένες χώρες είναι σοβαρές ως προς την υλοποίηση».
Εννέα χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης βρίσκονται, σύμφωνα με τις Βρυξέλλες, σε πορεία να μην πετύχουν τους στόχους τους για μείωση των εκπομπών έως το 2030.
Σε τι θα επικεντρωθεί η COP31;
Στη Σύνοδο Ηγετών, οι αρχηγοί κρατών ποζάρουν για τη λεγόμενη «οικογενειακή φωτογραφία» και εκφωνούν ομιλίες, στις οποίες παρουσιάζουν τις κλιματικές προτεραιότητες των χωρών τους, ανακοινώνουν δεσμεύσεις και συχνά ασκούν πίεση σε άλλες χώρες να δράσουν.
Παρότι οι ηγέτες δεν έχουν εξηγήσει γιατί δεν θα παραστούν, οι αντικρουόμενες προτεραιότητες στις χώρες τους ή στο εξωτερικό πιθανότατα καθιστούν τον προγραμματισμό δύσκολο.
Η φετινή COP φιλοξενείται από την Τουρκία και την Αυστραλία. Παρότι οι χώρες αυτές μπορούν να δηλώσουν σε τι θεωρούν ότι πρέπει να επικεντρωθούν οι διαπραγματεύσεις, είναι τα κράτη που συμμετέχουν εκείνα που εγκρίνουν την ημερήσια διάταξη. Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής της Τουρκίας, Μουράτ Κουρούμ, ο οποίος θα προεδρεύσει της συνόδου, έχει αναφέρει ότι θέλει η COP31 να επικεντρωθεί στη μετατροπή των κλιματικών δεσμεύσεων σε δράση, και όχι σε νέους στόχους.
Η ηλεκτροκίνηση και η μείωση των αποβλήτων αναμένεται να βρεθούν στο επίκεντρο, με πολλές χώρες της ΕΕ να αναμένεται να υποστηρίξουν τον ρόλο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και τη μετάβαση μακριά από τα ορυκτά καύσιμα.
«Αν οι κορυφαίοι ηγέτες θέλουν να έχουν επιρροή στην πορεία της παγκόσμιας μετάβασης, το να δώσουν το παρών είναι ένα πολύ καλό σημείο εκκίνησης», σημειώνει η Μαρτινέλι.
Θα βρεθεί ο Τραμπ στην COP31;
Η Γερμανία, η Γαλλία, η Ισπανία, η Ιταλία, η Δανία, η Ιρλανδία και η Ολλανδία θα απουσιάσουν όλες από τη Σύνοδο Ηγετών. Στην ευρύτερη διάσκεψη πάντως εκπροσωπούνται από διαπραγματευτές και κυβερνητικούς αξιωματούχους, οι οποίοι θα διαμορφώσουν το γραπτό κείμενο που αποτελεί την κατάληξη όλων των COP. Το τελικό αυτό κείμενο, που συμφωνείται έπειτα από ημέρες έντονων διαπραγματεύσεων, καθορίζει πώς οι χώρες θα συντονίζουν τη δράση για το κλίμα, θα αξιολογούν την πρόοδο, θα λογοδοτούν μεταξύ τους και θα εφαρμόζουν τη Συμφωνία του Παρισιού που προέκυψε από την COP21 το 2015.
Την ΕΕ θα εκπροσωπήσει επισήμως η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία θα εκφωνήσει ομιλία σήμερα.
Κανένα μέλος της κυβέρνησης των ΗΠΑ δεν θα παραστεί στη COP για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, καθώς ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απέσυρε τη χώρα του από τις διαπραγματεύσεις αφού χαρακτήρισε την κλιματική αλλαγή «απάτη».
Ωστόσο, μετά τη νίκη των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές της περασμένης εβδομάδας, μια αντιπροσωπεία 19 μελών του Κογκρέσου αποφάσισε την τελευταία στιγμή να συμμετάσχει στην COP31. Την ομάδα ηγείται το Ινστιτούτο Συμμαχίας για τη Βιώσιμη Ενέργεια και το Περιβάλλον (Sustainable Energy and Environment Coalition - SEEC), ένα υπερκομματικό think tank. Όπως ανακοίνωσε, τα μέλη του θα συναντήσουν υπευθύνους χάραξης πολιτικής, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και επιχειρηματίες, «για να διερευνήσουν ευκαιρίες για ανανεωμένη εμπλοκή των ΗΠΑ στην κλιματική, ενεργειακή και οικονομική πολιτική».
Ποιες ευρωπαϊκές χώρες δεν επιτυγχάνουν τους κλιματικούς στόχους τους;
Σε έκθεση που δημοσιεύθηκε στο περιθώριο της COP31, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αξιολόγησε την πρόοδο των κρατών μελών της ΕΕ στα εθνικά τους σχέδια για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
Διαπίστωσε ότι η Ιταλία, η Κροατία και η Κύπρος έχουν ήδη ξεπεράσει τους στόχους εκπομπών για την περίοδο 2021-2025, ενώ η Αυστρία, η Γερμανία, η Ιρλανδία, η Λιθουανία, η Μάλτα και η Σουηδία κινδυνεύουν να μην πετύχουν τους στόχους τους για το 2030.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέφερε ότι θα ζητήσει από τις εννέα χώρες που υστερούν «να υποβάλουν καθεμιά σχέδιο διορθωτικής δράσης, ώστε να επιταχυνθεί η εφαρμογή και η ανάπτυξη μέτρων και επενδύσεων για τη μείωση των εκπομπών».
Ο Ευρωπαίος επίτροπος για το Κλίμα Βόπκε Χούκστρα θα αποστείλει επιστολές σε όλες τις εννέα χώρες, ζητώντας να καταθέσουν σχέδια εντός τριών μηνών για να επανέλθουν στον σωστό δρόμο, ανέφερε η Επιτροπή.
Συνολικά, οι καθαρές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου της ΕΕ μειώθηκαν πέρυσι κατά 1,6% σε σχέση με το 2024, σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία που έδωσαν στη δημοσιότητα οι Βρυξέλλες. Οι εκπομπές του μπλοκ των 27 χωρών βρίσκονται πλέον 39% κάτω από τα επίπεδα του 1990.
Η ΕΕ έχει θέσει ως στόχο τη μείωση των εκπομπών κατά 90% έως το 2040 και την επίτευξη μηδενικών καθαρών εκπομπών έως το 2050. Ωστόσο περιβαλλοντικές οργανώσεις κατηγορούν την Ένωση ότι τα τελευταία δύο χρόνια οπισθοδρομεί, χαλαρώνοντας επανειλημμένα τους κλιματικούς κανόνες που ισχύουν για τις επιχειρήσεις.