Η Νέα Υόρκη της δεκαετίας του 1960, όπως και μεγάλο μέρος των ΗΠΑ, είναι αγνώριστη σε σχέση με σήμερα. Ο Γάλλος φωτογράφος Ζαν-Πιερ Λαφόν αποτύπωσε την καθημερινή ζωή στην πόλη στο εντυπωσιακό βιβλίο «Rebels with a Cause».
Βρώμικη, επικίνδυνη και ταραγμένη. Όταν ο Γάλλος φωτογράφος Ζαν-Πιερ Λαφόν προσγειώθηκε στη Νέα Υόρκη τη δεκαετία του 1960, είχε ως στόχο να καταγράψει τις ζωές των απλών ανθρώπων μέσα από την οπτική ενός «ξένου».
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Από τα κινήματα για τα πολιτικά δικαιώματα και τα δικαιώματα των ομοφυλοφίλων έως τις αντιπολεμικές διαδηλώσεις κατά του πολέμου στο Βιετνάμ, ανακάλυψε σύντομα μια πόλη στο χείλος μιας πολιτιστικής επανάστασης, που τροφοδοτούνταν από κινήματα σε εξέγερση απέναντι στις παγιωμένες και εδραιωμένες νόρμες.
Πολλά έχουν γραφτεί πρόσφατα για τα βαθιά ρήγματα που διχάζουν τις Ηνωμένες Πολιτείες, και η δουλειά του Λαφόν αποτυπώνει ιδανικά ορισμένες από τις ρίζες των «επαναστάσεων που συνεχίζουν να διαμορφώνουν» σήμερα ολόκληρη τη χώρα.
Σε μια εκτενή συζήτηση με το European Lens, ο Λαφόν θυμάται τα χρόνια που πέρασε καταγράφοντας την Αμερική και μοιράζεται τις απόψεις του για το μέλλον της φωτογραφίας.
Ζαν-Πιερ Λαφόν: Λοιπόν, έφτασα στις Ηνωμένες Πολιτείες τον Απρίλιο του 1964, σε μια εποχή που... Στην πραγματικότητα, δεν έφτασα πρώτα στις Ηνωμένες Πολιτείες, έφτασα στη Νέα Υόρκη, στη Νέα Υόρκη Σίτι, και επιπλέον δεν είχα χρήματα για να πάω οπουδήποτε αλλού. Βρέθηκα σε μια πόλη όπου όλα ήταν ερειπωμένα, όπου όλα ήταν βρώμικα, όπου το έγκλημα ήταν παντού.
Ζούσα στη Γουέστ Σάιντ και ήταν επικίνδυνο να κυκλοφορείς τη νύχτα. Ήταν μια πόλη στην οποία συνειδητοποίησα ότι, αν περπατούσα με τις φωτογραφικές μου μηχανές κρεμασμένες στον λαιμό, έβαζα τον εαυτό μου σε κίνδυνο. Ήταν μια πόλη στα πρόθυρα της χρεοκοπίας.
Οτιδήποτε νέο αποτελεί πηγή οπτικής έξαψης για έναν φωτογράφο. Βλέπεις πράγματα, τα παρατηρείς, τα καδράρεις, συνθέτεις το κάδρο. Στην ουσία, είναι εύκολο να τα δεις και να τα φωτογραφίσεις.
Συνειδητοποίησα στην πραγματικότητα ότι οι νέοι που βρίσκονταν στους δρόμους δεν ήταν απαραίτητα εναντίον του πολέμου στο Βιετνάμ, που δεν ήταν δικός τους πόλεμος και τον οποίο δεν καταλάβαιναν. Αυτό που πραγματικά τους απασχολούσε ήταν η αδικία στον τρόπο που στρατολογούνταν. Εκείνη την εποχή, η αμερικανική στρατολόγηση γινόταν με κλήρωση.
Κάποιοι μπορούσαν να μείνουν στο σχολείο και να συνεχίσουν τις πανεπιστημιακές τους σπουδές, ενώ άλλοι, αντίθετα, αναγκάζονταν να φύγουν γιατί, δυστυχώς, είχαν τραβήξει τον «κοντό» λαχνό. Αυτοί ήταν που έπρεπε να πάνε.
Επιπλέον, δύο ή τρία χρόνια αργότερα, γύρω στο 1971 ή 1972, πολλοί νέοι μαύροι Αμερικανοί στέλνονταν στο μέτωπο, και πραγματικά τους έστελναν στην κρεατομηχανή· τους ανέθεταν σε μονάδες μάχης. Και αυτή ήταν μια ακόμη αδικία που άρχιζε να γίνεται ορατή.
Όλες αυτές οι κινήσεις που ξεκινούσαν στη Νέα Υόρκη συχνά κατέληγαν στην Ουάσινγκτον, όπου πήγαινα κι εγώ. Ήταν κινήσεις που ξεκινούσαν αυθόρμητα.
Gay Pride
Μία από τις πρώτες που θυμάμαι πολύ καθαρά ήταν χαρούμενη. Ήταν μια χαρούμενη εξέγερση. Ήταν η πρώτη Γκέι Πράιντ, τον Ιούνιο του 1970. Έφτασαν στο Σέντραλ Παρκ και άρχισαν να φιλιούνται, άρχισαν να χορεύουν, και για μένα ήταν μια φανταστική μέρα.
Δεν ήξερα ότι ήταν η πρώτη Γκέι Πράιντ. Ήταν μια εξαιρετική γιορτή των ομοφυλοφίλων, ένα όμορφο γεγονός, γεμάτο χαρά, τόσο μεταξύ γυναικών όσο και ανδρών. Και ήταν απολύτως συναρπαστικό να τη φωτογραφίζω.
Δέκα χρόνια αργότερα επέστρεψα για τη δέκατη Γκέι Πράιντ, αλλά αυτή τη φορά πήγα να καλύψω το μεγάλο γκέι κίνημα στο Σαν Φρανσίσκο.
Υπήρχε δήμαρχος, υπήρχαν γιατροί, υπήρχαν μηχανικοί, υπήρχαν εστιατόρια, υπήρχαν δικηγόροι, υπήρχαν γκέι αρχιτέκτονες που εξυπηρετούσαν γκέι πελάτες και ήθελαν να δουλεύουν μόνο με γκέι ανθρώπους.
Ήταν μια πολύ ενδιαφέρουσα, πολύ έξυπνη κοινότητα, αλλά τελικά ήταν επαναστάτες. Δεν ήταν επανάσταση, ήταν εξέγερση.
Ήταν απέναντι στο σύστημα όπως λειτουργούσε, και το Σαν Φρανσίσκο το έκανε εξαιρετικά καλά.
Παρελθόν και «παρακείμενος»
Είχα πέντε μηχανές κρεμασμένες επάνω μου όταν έβγαινα σε ορισμένες περιοχές, γιατί είχα φακούς μεγάλου μήκους και δεν υπήρχε χρόνος να τους αλλάξω.
Οι σημερινοί νέοι φωτογράφοι είναι απίστευτα τυχεροί, δεν χρειάζεται να αλλάζουν φιλμ στις μηχανές τους, δεν χρειάζεται να σκέφτονται «τέλος, μου μένουν 36 καρέ», δεν χρειάζεται να ανησυχούν για το φλας τους, γιατί οι μηχανές μπορούν σήμερα να τραβήξουν φωτογραφίες ακόμη και τη νύχτα, χωρίς φλας.
Μια φωτογραφία λέει πάντα περισσότερα από μια ταινία, περισσότερα από την τηλεόραση.
Τώρα όλα γίνονται αυτόματα. Επιπλέον, η μηχανή σού λέει πού τράβηξες τη φωτογραφία, πότε την τράβηξες, οπότε δεν τη χάνεις πια.
Έχω χάσει εκατοντάδες χιλιάδες φωτογραφίες που παραδόθηκαν στους πελάτες μου, γιατί έτσι λειτουργούσαν οι πρακτορείες. Οι πρώτες φωτογραφίες πήγαιναν στο καλύτερο περιοδικό και μετά τους δίναμε τα πρωτότυπα, τα οποία δεν ξαναείδα ποτέ, δεν τα πήρα ποτέ πίσω, χάθηκαν, και μπορεί τώρα να βρίσκονται στα αρχεία κάποιων μεγάλων περιοδικών, αλλά σε κάθε περίπτωση δεν βρίσκονται πια στα δικά μου αρχεία.
Διαστρεβλωμένη πραγματικότητα
Δεν είμαι ακόμη αρκετά εξοικειωμένος με την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ). Πολλοί τη βλέπουν ως τεράστια απειλή λόγω κακών φωτογραφιών, αλλοιωμένων φωτογραφιών και χειραγωγημένων εικόνων.
Ανήκω σε μια γενιά όπου η αλλοίωση του αρνητικού ήταν απλώς αδιανόητη. Υπήρξα μάρτυρας των καιρών μου και δεν χειραγώγησα ποτέ καμία φωτογραφία.
Πρέπει να καταλαβαίνεις αμέσως τι συμβαίνει [σε μια φωτογραφία φωτορεπορτάζ]. Είναι ένα ατύχημα, είναι μια ευτυχισμένη στιγμή, είναι μια διαδήλωση εναντίον κάποιου πράγματος.
Χρειαζόμαστε αυτές τις φωτογραφίες. Μια φωτογραφία λέει πάντα περισσότερα από μια ταινία, περισσότερα από την τηλεόραση. Θυμόμαστε μια στατική εικόνα περισσότερο από μια κινούμενη, κάθε φορά. Και το χρειαζόμαστε αυτό. Θα υπάρχει πάντα ανάγκη για μάρτυρες.
«Rebels with a Cause», που κυκλοφορεί από τον εκδοτικό οίκο Damiani Books, είναι ήδη διαθέσιμο.