Το euronews δεν είναι διαθέσιμο στον Internet Explorer. Ο συγκεκριμένος browser δεν είναι ενημερωμένος από την Microsoft και δεν ακολουθεί τις τεχνολογικές εξελίξεις. Χρησιμοποιήστε κάποιον άλλο φυλλομετρητή, όπως Edge, Safari, Google Chrome ή Mozilla Firefox.
Έκτακτη είδηση

Αίγυπτος: Ένας χρόνος από την αποπομπή Μόρσι

Αίγυπτος: Ένας χρόνος από την αποπομπή Μόρσι
Euronews logo
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Το καλοκαίρι του 2013 το αιγυπτιακό δράμα έφτανε στην κορύφωσή του. Στα τέλη Ιουνίου, οι διαδηλώσεις στους δρόμους του Καΐρου και των άλλων μεγάλων πόλεων ξεπέρασαν κάθε προηγούμενο. Εκατομμύρια πολίτες, που είδαν τις ελπίδες για δημοκρατική αλλαγή μετά την πτώση Μουμπάρακ να διαψεύδονται, δυο χρόνια μετά, επέστρεψαν στην πλατεία Ταχρίρ.

Η τελευταία πράξη του δράματος, μέχρι την επόμενη, παίχθηκε στις 8 Ιουνίου του 2014. Εξασφαλίζοντας συντριπτικό ποσοστό στις κάλπες, νέος πρόεδρος της χώρας ορκίστηκε ο στρατάρχης Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι. Με τη βοήθεια του στρατού, οι διαδηλωτές πέτυχαν το στόχο τους.

Ο Μοχάμεντ Μόρσι, ο πρώτος δημοκρατικά εκλεγμένος πρόεδρος της Αιγύπτου, αποτελούσε παρελθόν. Είχε αναλάβει τα καθήκοντά του τον Ιούνιο του 2012.

Μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα, ωστόσο, κατάφερε να διαψεύσει τις προσδοκίες. Οι αντίπαλοί του του καταλόγισαν ότι απέτυχε να ενώσει τη χώρα και οι διαδηλωτές επέστρεψαν στους δρόμους.

Μετά από ένα χρόνο στην εξουσία ο Μόρσι αποπέμφθηκε. Ο στρατός ανέλαβε τα ηνία της χώρας και ο ίδιος, καθώς και τα μέλη της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, από όπου προέρχεται, μπήκαν στο στόχαστρο των αρχών. Ο Μόρσι συνελήφθη. Ακολούθησαν αιματηρές ταραχές. Από τις συγκρούσεις με τις δυνάμεις ασφαλείας, 1400 υποστηρικτές του σκοτώθηκαν.

Τουλάχιστον 15.000 μέλη της Μουσουλμανικής Αδελφότητας συνελήφθησαν και 683 παραπέμφθηκαν σε δίκη και καταδικάστηκαν σε θάνατο. Ανάμεσά τους και ο επικεφαλής της οργάνωσης Μοχάμεντ Μπαντίε. Στόχος του στρατηγού αλ Σίσι, η εξουδετέρωση όλων των πολιτικών του αντιπάλων.

Επί προεδρίας Μόρσι, ο Σίσι είχε διοριστεί υπουργός Άμυνας και επικεφαλής των Ενόπλων Δυνάμεων. Μετά τον πρωταγωνιστικό του ρόλο στην ανατροπή του πρώην συμμάχου του, θεωρήθηκε ως ο μοναδικός εγγυητής της ασφάλειας και της σταθερότητας στη χώρα.

Μετά το αρχικό μούδιασμα, σύντομα η διεθνής κοινότητα κατήγγειλε τις πρακτικές του νέου καθεστώτος. Αιτία, η καταδίκη τριών ξένων δημοσιογράφων του δικτύου Al Jazeera σε πολυετής καθείρξεις, με την κατηγορία ότι υποστήριζαν την Μουσουλμανική Αδελφότητα.

Σήμερα ο πρώην στρατάρχης Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι κυβερνά τη χώρα με σιδερένια πυγμή. Κουρασμένοι από τις πολυετείς συγκρούσεις, οι Αιγύπτιοι υποστηρίζουν σε μεγάλο ποσοστό το νέο πρόεδρο, που υπόσχεται ασφάλεια και οικονομική ανάπτυξη.

Το euronews μιλά με τους ειδικούς

Παρά την επιφανειακή ηρεμία, η Αίγυπτος σιγοβράζει. Ο ανταποκριτής του euronews στο Κάιρο επιχειρεί να διαφωτίσει την κατάσταση με τη βοήθεια ειδικού πολιτικού αναλυτή.

euronews: Στην πρώτη επέτειο από την αποπομπή του Μοχάμεντ Μόρσι, συζητάμε για τη νέα πραγματικότητα στην αιγυπτιακή πολιτική σκηνή, με τον πολιτικό αναλυτή Μπασίρ Αμπντέλ Φατάχ. Καλωσορίσατε στο euronews. Πως ερμηνεύετε τα γεγονότα της τρίτης Ιουλίου πέρυσι;

Μπασίρ Αμπντέλ Φατάχ: Όσα συνέβησαν δεν ήταν ούτε επανάσταση ούτε πραξικόπημα. Μια επανάσταση δεν διαρκεί μόνο λίγες ώρες, αλλά αλλάζει τις πολιτικές και κοινωνικές δομές και την κατανομή του πλούτου στην κοινωνία. Κάτι τέτοιο δεν συνέβη.

Δεν πρόκειται για πραξικόπημα, μια παρέμβαση του στρατού εντός του πολιτικού συστήματος για την αλλαγή ηγεσίας. Ο αιγυπτιακός στρατός προσκλήθηκε να επέμβει, για να απομακρύνει τον εκλεγμένο πρόεδρο, όταν ο ίδιος αψήφησε τους πολιτικούς και δημοκρατικούς κανόνες, που τον έφεραν στην εξουσία, επικαλούμενος συνεχώς την νομιμότητα.

Αφού λοιπόν δεν υπήρχε δυνατότητα μεταρρύθμισης με ειρηνικά μέσα, οι πολίτες διαδήλωσαν, ζητώντας πρόωρες προεδρικές εκλογές. Ο Μόρσι όμως δεν ανταποκρίθηκε. Μπροστά στον κίνδυνο να κυρηχθεί εμφύλιος στη χώρα ανάμεσα στους υποστηρικτές και τους αντιπάλους του Μόρσι, ο στρατός παρενέβη στη διένεξη.

euronews: Ποια είναι τα επιτεύγματα του καθεστώτος τον τελευταίο χρόνο και ποιες οι κυριότερες αποτυχίες του;

Μπασίρ Αμπντέλ Φατάχ: Το κυριότερο κατόρθωμα ήταν η αποκατάσταση του αιγυπτιακού κράτους και η αποφυγή της διάλυσης των ενόπλων δυνάμεων. Η ακεραιότητα του αιγυπτιακού κράτους έχει τεθεί σε κίνδυνο, διότι όταν η Μουσουλμανική Αδελφότητα ήταν στην εξουσία, είχε επανέλθει στο προσκήνιο η ιδέα ενός μουσουλμανικού έθνους που θα αντικαθιστούσε την ιδέα του εθνικού κράτους.

Ένα δεύτερο επίτευγμα είναι η διατήρηση της ενότητας του αιγυπτιακού στρατού, που δεν ενεπλάκη σε τοπικές συγκρούσεις οι οποίες θα οδηγούσαν στη διάλυσή του.

Στα αρνητικά, θα σημείωνα την απουσία εθνικής ενότητας στην Αίγυπτο. Υπάρχει κρίση εμπιστοσύνης, όπως περιγράφεται από τον Φράνσις Φουκουγιάμα όταν συνέλαβε την ιδέα. «Μια κοινωνία δεν μπορεί να εξελιχθεί σε πολιτικό και δημοκρατικό επίπεδο, χωρίς εμπιστοσύνη μεταξύ των κοινοτήτων και των διαφορετικών κοινωνικών ομάδων».
Στην Αίγυπτο απουσιάζει σήμερα η εμπιστοσύνη και η εθνική συναίνεση. Υπάρχουν πολλά αναπάντητα ερωτήματα για το θέμα της ελευθερίας και της αποδοχής της γνώμης των διαφορετικών κοινοτήτων. Σήμερα ζούμε μια κατάσταση ακραίας σύγχυσης.

euronews: Ποιο προβλέπετε ότι θα είναι το μέλλον της Μουσουλμανικής Αδελφότητας μετά την απαγόρευση της οργάνωσης δια νόμου;

Μπασίρ Αμπντέλ Φατάχ: Περιμένω ότι το μέλλον επιφυλάσσει εκπλήξεις μέσω της συμφιλίωσης της δεύτερης ή τρίτης γενιάς των Αδελφών Μουσουλμάνων με το αιγυπτιακό κράτος. Μέσω της συμφιλίωσης, η Μουσουλμανική Αδελφότητα θα προβεί σε παραχωρήσεις, ιδιαίτερα σε θέματα αιχμής, όπως η επιστροφή Μόρσι, το Κοινοβούλιο και το Σύνταγμα.

Χρειάζεται όμως να λύσουν τα εσωτερικά προβλήματα και να προχωρήσουν σε αυτοκριτική. Πρέπει να απολογηθούν για το παρελθόν και να δεχθούν τα τετελεσμένα της 3ης Ιουλίου. Η Δύση πρέπει να παίξει ρόλο διαμεσολαβητή διότι θέλει η Μουσουλμανική Αδελφότητα να επιστρέψει ξανά στην πολιτική διαδικασία.