Έκτακτη είδηση

Τουρκία: Τι θα σημάνει η αλλαγή πολιτικού συστήματος

Τουρκία: Τι θα σημάνει η αλλαγή πολιτικού συστήματος
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Την προσεχή Κυριακή η Τουρκία προσέρχεται στις κάλπες. Για τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν μετά τη νίκη του στις προεδρικές εκλογές και την ανάληψη της προεδρίας τον Αύγουστο 2014, το στοίχημα των κοινοβουλευτικών εκλογών είναι μεγάλο. Εφόσον το κυβερνών Κόμμα Δημοκρατίας και Ανάπτυξης δεν κατακτήσει την αυτοδυναμία, τότε τα σχέδια Ερντογάν για μετάβαση σε προεδρικό σύστημα διακυβέρνησης δεν θα μπορέσουν να υλοποιηθούν.

Όταν ένα κόμμα είναι στην κυβέρνηση επί 20 χρόνια και ελέγχει το κοινοβούλιο, είναι σε θέση να ελέγχει τη νομοθετική και τη δικαστική εξουσία.

Ο κίνδυνος να χαθεί η αυτοδυναμία μεγαλώνει αν επιβεβαιωθούν οι δημοσκοπήσεις που δίνουν πάνω από 10% στο φιλοκουρδικό Κόμμα Δημοκρατίας των Λαών.

Ο Ταγίπ Ερντογάν έχει αναλάβει προσωπικά το βάρος της προεκλογικής εκστρατείας.

Ο ανταποκριτής του euronews στην Κωνσταντινούπολη, Μπόρα Μπαϊρακτάρ, μίλησε με τον καθηγητή πολιτικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Κωνσταντινούπολης Χαλκούν Αρκάν για το τι σημαίνει για τον τουρκικό λαό η αλλαγή πολιτικού συστήματος.

euronews:
«Ένα από τα πιο σημαντικά ζητήματα που αφορούν τις εκλογές της 7ης Ιουνίου είναι το προεδρικό σύστημα. Ο πρόεδρος και ο πρωθυπουργός υποστηρίζουν πως υπάρχει ανάγκη μεταρρύθμισης. Ποια είναι η γνώμη σας; Ποια είναι τα εμπόδια; Για ποιο λόγο υπάρχει αυτό το αίτημα;»

δρ Χαλκούν Αρκάν:
«Πρώτα απ΄όλα πρέπει να σας πω ότι το θέμα είναι συστημικό. Από το Σύνταγμα του 1961 έχουμε πρόβλημα με το πολιτικό σύστημα. Στην πραγματικότητα δεν συζητάμε την μετάβαση από την κοινοβουλευτική δημοκρατία στην προεδρική. Εννοώ με αυτό πως δεν έχουμε ένα ομαλό κοινοβουλευτικό σύστημα το οποίο θέλουμε να μετατρέψουμε σε προεδρικό επειδή το θέλουν οι λίγοι. Αυτό είναι λάθος. Το κοινοβουλευτικό μας σύστημα δεν απέκτησε ποτέ θεσμοθέτηση. Αυτό πρέπει να τονίσουμε.

Ειδικότερα το Σύνταγμα του 1982 δίνει στον πρόεδρο μεγάλη εξουσία κάτι το οποίο δεν το συναντάμε στα κοινοβουλευτικά συστήματα συνήθως. Η προεδρία έχει σχεδιαστεί ώστε να αποτελεί εμβληματικό θεσμό που ελέγχει τις κρατικές υπηρεσίες χωρίς να λογοδοτεί ή να ελέγχεται από τον λαό, παρεμβαίνοντας στην κυβέρνηση κατά βούληση. Κάτι τέτοιο δεν είναι στη φύση των κοινοβουλευτικών συστημάτων.

euronews:
«Ένα άλλο θέμα είναι το πόσο απολυταρχικό μπορεί να γίνει το τουρκικό σύστημα και ποια είναι η πιθανότητα να υπάρξει ισορροπία μεταξύ δικαστικής, εκτελεστικής και νομοθετικής εξουσίας. Συμφωνείτε με αυτή την άποψη; Υπάρχει τέτοιος κίνδυνος;»

δρ Χαλκούν Αρκάν:
«Πιστεύω πως θα ήταν λάθος να πούμε ότι ο τουρκικός λαός θα έχει ένα απολυταρχικό καθεστώς. Είναι πιθανό κυβερνήσεις με μακρά θητεία να επιτρέπουν στους θεσμούς να διαπερνούν την εξουσία της προεδρίας, του κοινοβουλίου ή των ημι-κοινοβουλευτικών συστημάτων. Όταν ένα κόμμα είναι στην κυβέρνηση επί 20 χρόνια και ελέγχει το κοινοβούλιο, είναι σε θέση να ελέγχει τη νομοθετική και τη δικαστική εξουσία. Αυτό αποτελεί πρόβλημα για όλα τα συστήματα. Είναι μοντέλο για την αντιπροσωπευτική δημοκρατία, αλλά είναι πρόβλημα δημοκρατίας και όχι του προεδρικού ή του κοινοβουλευτικού συστήματος. Η μακροχρόνια προσκόλληση σε μια πολιτική ιδεολογία μπορεί να έχει αυτή την κατάληξη. Η δυναμική όμως της δημοκρατίας μπορεί να διορθώσει κάτι τέτοιο.»

Το euronews δεν είναι διαθέσιμο στον Internet Explorer. Ο συγκεκριμένος browser δεν είναι ενημερωμένος από την Microsoft και δεν ακολουθεί τις τεχνολογικές εξελίξεις. Χρησιμοποιήστε κάποιον άλλο φυλλομετρητή, όπως Edge, Safari, Google Chrome ή Mozilla Firefox.