ΗΠΑ: Από τις προκριματικές στις Προεδρικές Εκλογές- Όλη η διαδικασία

ΗΠΑ: Από τις προκριματικές στις Προεδρικές Εκλογές- Όλη η διαδικασία
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Οι εκλογές για την ανάδειξη Προέδρου στις ΗΠΑ δεν είναι μια άμεση εθνική εκλογική διαδικασία.

Είναι μια έμμεση διαδικασία κατά την οποία οι πολίτες εκλέγουν τα μέλη του Κολεγίου των Εκλεκτόρων σε κάθε μία από τις 50 πολιτείες συν την Περιοχή της Κολούμπια (την πρωτεύουσα Ουάσιγκτον).

Τα μέλη του Κολεγίου των Εκλεκτόρων είναι που αναδεικνύουν τον Πρόεδρο και τον Αντιπρόεδρο της χώρας.

Κάθε πολιτεία διαθέτει συγκεκριμένο αριθμό Εκλεκτόρων. Ο αριθμός αυτός είναι ίσος με τον αριθμό των Γερουσιαστών και των Εκπροσώπων της πολιτείας στο Κογκρέσο και συνδέεται με τον πληθυσμό της πολιτείας.

Η πιο πολυπληθής πολιτεία, η Καλιφόρνια, διαθέτει 55 Εκλέκτορες, ενώ οι πιο μικρές πολιτείες είναι η Αλάσκα και το Ντέλαγουερ με τρεις εκλέκτορες η κάθε μια.

Συνολικά υπάρχουν 538 εκλέκτορες (που αντιστοιχούν αριθμητικά στα 435 μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων + 100 μέλη της Γερουσίας + 3 εκλέκτορες από την Περιοχή της Κολούμπια).

Ο υποψήφιος Πρόεδρος των ΗΠΑ πρέπει να εξασφαλίσει την στήριξη 270 εκλεκτόρων για να αναδειχθεί στο ανώτατο αξίωμα της χώρας.

Στις περισσότερες πολιτείες ισχύει το σύστημα «ο νικητής τα παίρνει όλα»: Ο υποψήφιος με τις περισσότερες ψήφους την ημέρα των εκλογών κερδίζει όλες τις ψήφους των εκλεκτόρων στην πολιτεία. Η απλή πλειοψηφία είναι αρκετή για να συμβεί κάτι τέτοιο.

Είναι ξεκάθαρο- και πρέπει όσοι παρακολουθούν τις πολιτικές εξελίξεις στις ΗΠΑ να το έχουν στο μυαλό τους- ότι δεν πρόκειται για εθνική εκλογική διαδικασία με τον τρόπο που γίνεται στην Ευρώπη.

Στην ουσία πρόκειται για το αποτέλεσμα 50 πολιτειακών εκλογικών αναμετρήσεων, συν της Περιοχής της Κολούμπια. Τα αποτελέσματα προστίθενται.

Το εκλογικό σύστημα βασίζεται στις Πολιτείες.

Πολίτες σε περιοχές των ΗΠΑ, όπως το Πουέρτο Ρίκο μπορούν να ψηφίσουν στις προκριματικές εκλογές, αλλά όχι στις προεδρικές εκλογές.

Στις ΗΠΑ υπάρχουν δύο βασικά πολιτικά κόμματα, τα οποία προτείνουν τους υποψήφιους Προέδρους, μετά από μια σειρά εκλογικών διαδικασιών, που ονομάζονται προκριματικές (primaries), ή προκριματικές από τοπικές οργανώσεις (caucuses).

Μόλις αναδειχθεί νικητής στις διαδικασίες αυτές από κάθε κόμμα, τότε λαμβάνει και επισήμως το χρίσμα ως υποψήφιος Πρόεδρος των ΗΠΑ, κατά τη διάρκεια των συνεδρίων των δύο κομμάτων το καλοκαίρι, μερικούς μήνες πριν τις Προεδρικές Εκλογές.

Οι προκριματικές από τοπικές οργανώσεις (caucuses) και οι προκριματικές (primaries) ξεκινούν από τη μεσοδυτική Πολιτεία της Αϊόβα και από την πολιτεία της Νέας Αγγλίας του Νιου Χαμσάιρ αντίστοιχα.

Το πρόγραμμα των προκριματικών εκλογών μπορείτε να το δείτε εδώ

Τι πρέπει να γνωρίζετε για να κατανοήσετε τη διαδικασία

Ποιά είναι η διαφορά ανάμεσα στα δύο είδη προκριματικών εκλογών

Στις περισσότερες Πολιτείες διεξάγονται προκριματικές εκλογές (primaries), σε ορισμένες διεξάγονται προκριματικές από τοπικές κομματικές οργανώσεις (caucuses).

Η βασική τους διαφορά είναι ποιός διοργανώνει την προκριματική εκλογική διαδικασία, όπως επισημαίνει η εφημερίδα Washington Post.

Προκριματικές (primaries)

Η διαδικασία αυτή διοργανώνεται και χρηματοδοτείται από τις κυβερνήσεις των πολιτειών.

Διεξάγεται όπως και οι εθνικές εκλογές.

Οι ψηφοφόροι πηγαίνουν σε ένα εκλογικό κέντρο και ψηφίζουν με κάλπη τον υποψήφιο που προτιμούν.

Σε ορισμένες περιπτώσεις αυτή η διαδικασία είναι «ανοιχτή», δηλαδή ο κάθε ψηφοφόρος μπορεί να ψηφίσει στη διαδικασία οποιουδήποτε κόμματος. Ωστόσο ο κάθε ψηφοφόρος μπορεί να συμμετάσχει αποκλειστικά και μόνο είτε στη διαδικασία των Δημοκρατικών, είτε στη διαδικασία των Ρεπουμπλικάνων, όχι και στις δύο.

Σε κάποιες άλλες πολιτείες η διαδικασία μπορεί να είναι «κλειστή». Αυτό σημαίνει μόνον τα μέλη των κομμάτων μπορούν να συμμετάσχουν στη διαδικασία και να ψηφίσουν.

Υπάρχουν και προκριματικές εκλογές που συνδυάζουν τους δύο παραπάνω τύπους.

Προκριματικές από τοπικές οργανώσεις (caucuses)

Αυτές οι εκλογικές διαδικασίες διοργανώνονται και χρηματοδοτούνται όχι από τις κυβερνήσεις των Πολιτειών αλλά από τα ίδια τα κόμματα.

Ο όρος «caucus» προέρχεται από την γλώσσα αλγκονκίν (που είναι γλώσσα Ινδιάνων της Βόρειας Αμερικής, στην περιοχή του Κεμπέκ) και σημαίνει «συγκέντρωση των ηγετών της φυλής».

Το σύστημα αυτό πράγματι αναφέρεται σε μια σειρά από διασκέψεις.

Στις διασκέψεις αυτές αποφασίζεται, μεταξύ άλλων, ποιόν υποψήφιο θα στηρίξουν τα περισσότερα κομματικά στελέχη στη μάχη για τις προεδρικές εκλογές.

Αυτό σημαίνει, γενικά, ότι λιγότεροι άνθρωποι συμμετέχουν σε αυτή τη διαδικασία (caucus) σε σχέση με τις προκριματικές (primaries).

Ωστόσο όσοι συμμετέχουν σε αυτόν τον τύπο προκριματικών εκλογών είναι πιο έντονα αναμεμειγμένοι στα εσωτερικά ζητήματα του κόμματος.

Τα κόμματα έχουν μεγαλύτερο έλεγχο στις προκριματικές από τις τοπικές οργανώσεις (caucus) από ό,τι στις πολιτειακές προκριματικές (primaries).

Όμως σε αυτή την περίπτωση (caucus), αναλαμβάνουν πλήρως το κόστος διεξαγωγής.

Πόσο διαρκούν οι προκριματικές εκλογές

Προκριματικές εκλογές όλων των τύπων διεξάγονται στο διάστημα από τον Φεβρουάριο μέχρι τον Ιούνιο του 2016.

Όμως το τοπίο αναμένεται να ξεκαθαριστεί αρκετά νωρίτερα.

Όσο διεξάγονται προκριματικές εκλογές και διαφαίνεται πως κάποιος υποψήφιος υπερέχει, τότε υπάρχουν συνυποψήφιοί του εντός του κόμματος που αποφασίζουν να αποχωρήσουν.

Έτσι διαμορφώνεται ένα πλαίσιο ώστε αυτός που υπερέχει- είτε είναι Δημοκρατικός, είτε Ρεπουμπλικάνος- να έχει εξασφαλίσει το χρίσμα του κόμματός του πολύ πριν την τελευταία προκριματική διαδικασία τον Ιούνιο.

Πολιτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι είναι πιθανό να συμβεί κάτι αντίστοιχο και φέτος, παρά το γεγονός ότι η εκλογική αναμέτρηση θεωρείται αβέβαιη.

Στο παρελθόν προέκυπταν συνήθως δύο βασικοί υποψήφιοι, ένα φαβορί και ένας εναλλακτικός στο φαβορί.

Αυτοί διαφαίνονται μετά τις πρώτες προκριματικές εκλογικές αναμετρήσεις.

Όσοι υποψήφιοι δεν κερδίζουν στα πρώτα προκριματικά, στην συνέχεια δυσκολεύονται να βρουν στήριξη τόσο από τους ψηφοφόρους όσο και από δωρητές- χορηγούς. Έτσι εγκαταλείπουν την κούρσα, καθώς αντιλαμβάνονται ότι δεν έχουν ελπίδες να κερδίσουν.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του Ρεπουμπλικανού υποψήφιου Ρικ Σαντόρουμ που εγκατέλειψε τον προεκλογικό του αγώνα μετά τις αρχικές προκριματικές εκλογές τον Απρίλιο του 2012, έστω κι αν ο Μιτ Ρόμνει είχε κερδίσει λίγους περισσότερους από τους μισούς εκ των 1.144 συνέδρων για να κλειδώσει την υποψηφιότητά του.

Το 2008 και το 2012 ο υποψήφιος πρόεδρος των Ρεπουμπλικάνων προέκυψε περίπου όταν ολοκληρώθηκαν οι προκριματικές διαδικασίες στο 75% του συνόλου των ψηφοφόρων.

Με βάση τον προγραμματισμό των προκριματικών, στα μισά των εκλογικών αυτών αναμετρήσεων θα βρισκόμαστε στις 8 Μαρτίου και στο 75% θα βρισκόμαστε στις 26 Απριλίου.

Με βάση τα δεδομένα, για να εξασφαλίσει κάποιος το χρίσμα των Ρεπουμπλικάνων χρειάζεται 1.236 συνέδρους και για να εξασφαλίσει κάποιος το χρίσμα των Δημοκρατικών χρειάζεται 2.383 συνέδρους.

Υποψήφιοι Δημοκρατικού Κόμματος

  • Hillary Clinton: Πρώην Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, πρώην Γερουσιαστής Νέας Υόρκης, πρώην Πρώτη Κυρία των ΗΠΑ
  • Bernie Sanders: Γερουσιαστής Βερμόντ
  • Martin O’Malley: Κυβερνήτης του Μέριλαντ, πρώην Δήμαρχος Βαλτιμόρης

Υποψήφιοι Ρεπουμπλικανικού Κόμματος

  • Jeb Bush: Πρώην Κυβερνήτης της Φλόριντα
  • Ben Carson: Πρώην νευροχειρουργός
  • Donald Trump: Επιχειρηματίας
  • Ted Cruz: Γερουσιαστής του Τέξας
  • Rick Santorum: Πρώην Γερουσιαστής της Πενσιλβάνια
  • Chris Christie: Κυβερνήτης του Νιου Τζέρσεΐ
  • Mike Huckabee: Πρώην Κυβερνήτης του Αρκάνσας
  • Carly Fiorina: Πρώην στέλεχος εταιρείας τεχνολογικού τομέα
  • John Kasich: Κυβερνήτης του Οχάιο
  • Rand Paul: Γερουσιαστής του Κεντάκι
  • Marco Rubio: Γερουσιαστής της Φλόριντα
  • Jim Gilmore: Πρώην Κυβερνήτης της Βιρτζίνια