Έκτακτη είδηση

Άποψη: Τα ρομπότ «κλέβουν» τις δουλειές των ανθρώπων! Τι μέλει γενέσθαι;

Άποψη: Τα ρομπότ «κλέβουν» τις δουλειές των ανθρώπων! Τι μέλει γενέσθαι;
Euronews logo
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Από τον Σον Γουελς

Τα ρομπότ θα αντικαταστήσουν πολλούς ανθρώπους σε χώρους εργασίας. Ο αυτοματισμός έχει οδηγήσει στην εξάλειψη θέσεων εργασίας ήδη από την Βιομηχανική Επανάσταση.

Οι σοφέρ θα είναι σύντομα κάτι παρωχημένο, όπως και οι οικοδόμοι. Ακόμη και θέσεις εργασίας που απαιτούν γνώσεις, όπως στους τομείς της νομικής και της φαρμακευτικής, απειλούνται να αντικατασταθούν από ρομπότ.

Οι συγγραφείς του «Oxford Business School» Καρλ Φρέι και Μάικλ Όζμπορν προβλέπουν μαζική ανεργία στον τεχνολογικό τομέα τα επόμενα 20 με 30 χρόνια. Από τις υπάρχουσες θέσεις εργασίας, περίπου οι μισές ως και τα τρία τέταρτα είναι «ευάλωτες εξαιτίας του αυτοματισμού», υποστηρίζουν.

Το ερώτημα είναι, θα δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας σε τόσο υψηλό αριθμό ώστε να αντικαταστήσουν αυτές που θα χαθούν από τα ρομπότ;

Ο χρόνος θα δείξει. Αν οι Φρέι και Όσμπορν έχουν δίκιο, καθώς συρρικνώνεται ο… «χρόνος αποπληρωμής» από τα ρομπότ και οι ικανότητές τους επεκτείνονται, θα γίνεται ολοένα και πιο ορθολογικό για τις επιχειρήσεις να σταματήσουν την πρόσληψη ανθρώπων και να αγοράζουν ρομπότ για να εργάζονται αντί αυτών.

Έτσι, για παράδειγμα, θα πρέπει να δούμε αυτόνομα φορτηγά που θα αφήσουν στο εργασιακό περιθώριο τους οδηγούς φορτηγών. Ρομπότ μπορεί να φορτώνουν και να ξεφορτώνουν από τα φορτηγά στις αποθήκες. Θα μπορούσαν ακόμη και να αντικαταστήσουν το προσωπικό πρώτης γραμμής για την εξυπηρέτηση πελατών στα καταστήματα.

Τέτοιες εξελίξεις θα αφήσουν εκατομμύρια ανθρώπους στην ανεργία. Τι θα κάνουν όλοι αυτοί οι άνθρωποι; Αν υπάρχουν λιγότερες νέες θέσεις εργασίας για να καλύψουν τις χαμένες, θα πρέπει να αναμένουμε αύξηση της ανεργίας και μάλιστα με έναν σταθερό ρυθμό, καθώς οι εργαζόμενοι σταδιακά θα αντικαθίστανται από ρομποτικές μηχανές.

Ωστόσο η ρομποτική απειλή στην απασχόληση θα κινηθεί σε σχετικά αργούς ρυθμούς. Αν οι προβλέψεις επιβεβαιωθούν, οι πολιτικοί και η κοινωνία θα έχουν αρκετά χρόνια να καταπιαστούν με το ζήτημα του πώς θα αντιμετωπίσουν την αύξηση της «τεχνολογικής» ανεργίας.

Ο Τιμ Ντάνλοπ, συγγραφέας του «Why the Future is Workless», υποστηρίζει ότι οι κυβερνήσεις πρέπει να σταματήσουν να ισχυρίζονται ότι οι θέσεις εργασίας θα επιστρέψουν και να αρχίσουν σοβαρά να σκέφτονται πως θα είναι ο κόσμος μετά την εργασία. Όπως πολλοί άλλοι, προτείνει ένα παγκόσμιο βασικό εισόδημα ως ένα πολιτικό μέτρο που θα επιτρέψει την ομαλή μεταστροφή της κοινωνίας σε έναν κόσμο όπου η εργασία δεν θα είναι πλέον ένα κύριο μέρος μιας συνηθισμένης ανθρώπινης ημέρας.

Ωστόσο οι προβλέψεις δεν είναι γεγονότα. Μπορεί να μην υπάρχει λόγος ανησυχίας. Οι επιχειρήσεις μπορεί να δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας, ίσως και σε αδιανόητο βαθμό, ικανές να αντικαταστήσουν τις παλιές δουλειές.

Ωστόσο, οι αναλυτές επισημαίνουν τις πρόσφατες αλλαγές στην τεχνολογία. Τα τεχνολογικά start-ups σημειώνουν μαζικά επιτυχίες με ελάχιστο αριθμό προσωπικού. Το YouTube, το Instagram και το WhatsApp εξαγοράστηκαν για δισεκατομμύρια αλλά είχαν προσλάβει μόνο μερικές δεκάδες και όχι χιλιάδες υπαλλήλους. Υπάρχουν φόβοι ότι οι σχετικά λίγες νέες υψηλής τεχνολογίας θέσεις εργασίας δεν θα είναι προσεγγίσιμες για τις μάζες των απολυμένων οδηγών φορτηγών, υπαλλήλων καταστημάτων ή εργαζομένων σε αποθήκες.

Αν η ανεργία αυξηθεί στο ένας στους δέκα και στην συνέχεια στο ένας στους πέντε και φτάσει σε ένα σημείο όπου ένας στους δύο ανθρώπους ή δύο στους τρεις είναι εκτός εργασίας χωρίς ρεαλιστική ελπίδα για μελλοντική απασχόληση επειδή τα ρομπότ μπορούν να εργαστούν ταχύτερα, φθηνότερα και 24 ώρες το 24ωρο, 7 ημέρες την εβδομάδα χωρίς παράπονα, οι αριθμοί των εγγεγραμμένων στα ταμεία ανεργίας όλων των κρατών θα γίνουν όλο και μεγαλύτεροι.

Ο Μάρτιν Φορντ, συγγραφέας του «The Rise of the Robots», αφηγείται μια ιστορία για τον Χένρι Φορντ Β’ και τον Γουόλτερ Ρόιθερ, επικεφαλής του συνδικάτου United Auto Workers. Περιόδευαν σε ένα νέο εργοστάσιο κατασκευής αυτοματοποιημένων αυτοκινήτων. Ο Φορντ χλεύασε τον Ρόιθερ: «Γουόλτερ, πώς θα κάνεις αυτά τα ρομπότ να πληρώσουν εισφορές στα ταμεία;». Ο Ρόιθερ απάντησε: «Χένρι, πως θα τα κάνεις να αγοράσουν τα αυτοκίνητα σας;».

Αυτή, νομίζω, είναι η πραγματική δυσκολία. Αν τα ρομπότ δημιουργήσουν μια κατάσταση όπου η ανθρώπινη εργασία δεν είναι πλέον ανταγωνιστική με την ρομποτική, τότε το μερίδιο της ανθρώπινης εργασίας στο εθνικό εισόδημα θα σημειώσει κατακόρυφη πτώση. Ο γάλλος οικονομολόγος Τομά Πικετί έχει επιχειρηματολογήσει ότι το κεφάλαιο του εθνικού εισοδήματος ήδη αυξάνεται. Σύμφωνα με την ανάλυση του Πικετί, η κοινωνία τείνει να κινηθεί πίσω στις ακραίες ανισότητες στην κατανομή του πλούτου που υπήρχαν στην εποχή της Όστεν και του Μπαλζάκ. Τα ρομπότ μπορεί να το επιδεινώσουν αυτό.

Αν τα ρομπότ μπορέσουν ολοκληρωτικά να αντικαταστήσουν το εργατικό δυναμικό, τότε το μερίδιο της εργασίας στο εθνικό εισόδημα θα κινηθεί προς το μηδέν. Ποιος θα αγοράζει όμως τότε τα προϊόντα που θα κατασκευάζονται από τα ρομπότ;

Για αυτόν τον λόγο, αρκετοί υποθέτουν ότι το κεφάλαιο τελικά θα υποστηρίξει ένα παγκόσμιο βασικό εισόδημα(UBI).Οι εναλλακτικές είναι να πληρώνουν όλο και μεγαλύτερους λογαριασμούς κοινωνικής πρόνοιας μέσω της φορολογίας ή η αποδοχή πολιτικών προστατευτισμού απέναντι στα ρομπότ για να διατηρηθεί στις μαζικές αγορές εισόδημα επαρκές για να αγοράσει αυτά που παράγει το κεφάλαιο.

Είναι αλήθεια ότι τα ρομπότ θα αντικαταστήσουν πολλούς ανθρώπους. Το ερώτημα είναι αν θα προκύψουν αρκετές νέες θέσεις εργασίας για να αντικαταστήσουν αυτές που θα χαθούν από τα ρομπότ. Αν η απάντηση σε αυτό το ερώτημα είναι όχι, αν οι δουλειές φεύγουν και δεν επιστρέψουν, τότε η κοινωνία αντιμετωπίζει ένα τεράστιο ζήτημα αλλαγής πολιτικής.

Οι απόψεις που εκφράζονται στα άρθρα γνώμης που δημοσιεύει το euronews είναι προσωπικές και αντανακλούν αποκλειστικά την γνώμη του συγγραφέα τους

Το euronews δεν είναι διαθέσιμο στον Internet Explorer. Ο συγκεκριμένος browser δεν είναι ενημερωμένος από την Microsoft και δεν ακολουθεί τις τεχνολογικές εξελίξεις. Χρησιμοποιήστε κάποιον άλλο φυλλομετρητή, όπως Edge, Safari, Google Chrome ή Mozilla Firefox.