Έκτακτη είδηση
This content is not available in your region

Ελλάδα-ΠΓΔΜ: Ένας μαραθώνιος... 27 ετών

euronews_icons_loading
Ελλάδα-ΠΓΔΜ: Ένας μαραθώνιος... 27 ετών
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Στις 17 Ιουνίου 2018 με φόντο τα νερά της Μεγάλης Πρέσπας, της λίμνης που μοιράζονται Ελλάδα, Αλβανία και Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, ο Αλέξης Τσίπρας και ο Ζόραν Ζάεφ πανηγύριζαν την έναρξη της αντίστροφης μέτρησης για την επίλυση ενός διπλωματικού ζητήματος που, όταν δημιουργήθηκε, ήταν και οι δύο μόλις 17 ετών.

Όμως όσο ήρεμα ήταν τότε τα νερά της Μεγάλης Πρέσπας, τόσο ταραχώδεις ήταν οι προηγούμενες τρεις δεκαετίες, όταν δύο όμορες χώρες μπήκαν στα χαρακώματα.

Δεν ήταν μόνο η ίδρυση το 1991, μετά τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας, στα βόρεια σύνορα της Ελλάδας κράτους με το όνομα Δημοκρατία της Μακεδονίας. Ήταν και η υιοθέτηση ενός Συντάγματος που, επικαλούμενο την ιστορική συνέχεια από την εποχή ακόμη και του Μεγάλου Αλεξάνδρου, περιείχε αλυτρωτικές διατάξεις, οι οποίες παρέπεμπαν σε μακεδονική εθνότητα και στη δημιουργία ενιαίου κράτους που θα καταλαμβάνει ολόκληρη τη γεωγραφική περιοχή της Μακεδονίας.

Η εξέλιξη πυροδότησε εξαιρετικά έντονες αντιδράσεις στην Ελλάδα και όχι μόνο. Οι μαζικές διαμαρτυρίες των πολιτών κατά της χρήσης του όρου Μακεδονία ή παραγώγων του έφτασαν μέχρι και τις Βρυξέλλες, ενώ η πολιτική και πολιτειακή ηγεσία συντάχθηκε σε αυτή τη διεκδίκηση.

Το εκρηκτικό κλίμα δημιούργησε κλυδωνισμούς ακόμη και εντός της τότε κυβέρνησης Μητσοτάκη που πέφτει, με τη διάδοχή της υπό τον Ανδρέα Παπανδρέου να επιβάλει εμπορικό εμπάργκο, το οποίο, υπό τη διεθνή κατακραυγή, θα άρει τελικά έπειτα από 18 μήνες.

Η Ενδιάμεση Συμφωνία που υπεγράφη το 1995 υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών σχεδόν παγίωσε την προσωρινή ονομασία Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, όμως με αυτό το όνομα η νεοπαγής χώρα θα υπογράψει το 2001 συμφωνία Σύνδεσης με την Ευρωπαϊκή Ένωση και τέσσερα χρόνια μετά θα ονομαστεί υποψήφια προς ένταξη.

Η συντονισμένη ελληνική διπλωματία στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στο Βουκουρέστι (4 Απριλίου 2008) απέτρεψε την ένταξη της χώρας στη Συμμαχία, με την Ελλάδα να δέχεται πλέον τη χρήση του όρου «Μακεδονία», αλλά με γεωγραφικό προσδιορισμό και χρήση έναντι όλων.

«Φέρουμε την ισχυρή πεποίθηση ότι οι αλυτρωτικές λογικές ανήκουν στα Βαλκάνια του χθες και ότι του αύριο. Πρέπει να οικοδομήσουμε ένα κοινό ευρωπαϊκό μέλλον σε αυτήν την περιοχή και σε μια στέρεη βάση», είχε δηλώσει στη συνέντευξη Τύπου η τότε υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας Ντόρα Μπακογιάννη.

Η δήλωση που εξόργισε την πλευρά της ΠΓΔΜ, όμως, προήλθε από τον τότε γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Γιαπ ντε Χοπ Σέφερ, ο οποίος σφράγισε την ελληνική νίκη: «Η πρόσκληση στην Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας θα απευθυνθεί μόλις επιτευχθεί μια αμοιβαία αποδεκτή λύση στο ζήτημα της ονομασίας».

Μετά την ήττα στο Βουκουρέστι, η αντίδραση των Σκοπίων υπό τον σκληροπυρηνικό πρωθυπουργό Νίκολα Γκρούεφσκι ήταν η προσπάθεια δημιουργίας τετελεσμένων με την ανέγερση θηριωδών αγαλμάτων αρχαίων μακεδονικών μορφών, όπως ο Μέγας Αλέξανδρος και ο Φίλιππος ο Β'.

Η διαδοχή το 2016 του σκληροπυρηνικού Νίκολα Γκρούεφσκι από τον πιο πραγματιστή και διαλλακτικότερο Ζόραν Ζάεφ ήταν η αφορμή για να τεθούν σε κίνηση τα γρανάζια της λύσης. Ο νέος πρωθυπουργός τάχθηκε εξ αρχής υπέρ της ευρωατλαντικής πορείας της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας. Έχοντας πλέον επικυρώσει τη Συμφωνία της 17ης Ιουνίου, ο Ζόραν Ζάεφ βλέπει ανοικτό τον δρόμο για την καθολική και οριστική ανανγώριση της Δημοκρατίας της Βόρειας Μακεδονίας.