Έκτακτη είδηση

Προβληματισμός στην Ευρώπη για την επιστροφή μελών του ΙΚΙΛ

Προβληματισμός στην Ευρώπη για την επιστροφή μελών του ΙΚΙΛ
Euronews logo
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Περισσότεροι από 42.000 άνθρωποι από διάφορες χώρες έσπευσαν να συνδράμουν το ΙΚΙΛ μεταξύ 2011 και 2016, σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Από αυτούς, περίπου 5.000, προέρχονται από χώρες της Ευρώπης.

Οι υποστηριζόμενες από τις ΗΠΑ Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις(SDF) τα τελευταία χρόνια συνέλαβαν περίπου 850 άτομα, με την Ουάσινγκτον να καλεί τις χώρες να επαναπατρίσουν και να δικάσουν τους πολίτες τους, που συμμετείχαν στις βαρβαρότητες του αυτοαποκαλούμενου Ισλαμικού Κράτους.

Την Κυριακή, ο αμερικανός Πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, με ανάρτησή του στο Twitter κάλεσε τις ευρωπαϊκές χώρες να δεχτούν και να δικάσουν περισσότερους από 800 μαχητές του ΙΚΙΛ που συνελήφθησαν στην Συρία.

Reuters

"Οι Ηνωμένες Πολιτείες ζητούν από την Βρετανία, την Γαλλία, την Γερμανία και τους άλλους ευρωπαίους συμμάχους να δεχτούν πίσω περισσότερους από 800 μαχητές του ΙΚΙΛ που συλλάβαμε στην Συρία και να τους δικάσουν. Το Χαλιφάτο είναι έτοιμο να πέσει. Η εναλλακτική, να αναγκαστούμε να τους αφήσουμε ελεύθερους δεν είναι καλή. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θέλουν να δουν αυτούς τους μαχητές να διεισδύουν στην Ευρώπη, όπου θα έπρεπε να είναι. Κάνουμε τόσα πολλά και ξοδεύουμε τόσο πολύ χρόνο, ώστε οι υπόλοιποι να κάνουν την δουλειά που είναι τόσο ικανοί να κάνουν. Θα αποσυρθούμε μετά από την ολοκληρωτική ήττα του Χαλιφάτου!", αναφέρει στα tweet του ο Ντόναλντ Τραμπ.

Οι χώρες της Ευρώπης, αν και αρχικά επέλεξαν να μην επιτρέψουν τον επαναπατρισμό των πολιτών τους που πολέμησαν στο πλευρό του ΙΚΙΛ, είχαν φανεί να επανεξετάζουν την θέση τους, πριν ακόμη ενταθεί η αμερικανική πίεση σε αυτή την κατεύθυνση.

Η αρχή έγινε με την Βόρεια Μακεδονία, η οποία τον Αύγουστο του 2018 επέτρεψε την επιστροφή και την δίωξη επτά μαχητών του ΙΚΙΛ. Τον περασμένο Ιανουάριο, η Γαλλία φάνηκε να εξετάζει τον επαναπατρισμό 130 ανδρών και γυναικών, προκειμένου να δικαστούν, όμως μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει κάποια σχετική εξέλιξη.

Πλέον, και η γερμανική κυβέρνηση, έχοντας δηλώσει ότι παρακολουθεί στενά την περίπτωση της Γαλλίας, εμφανίστηκε την Δευτέρα, μέσω εκπροσώπου του υπουργείου Εσωτερικών, πρόθυμη να επιτρέψει την επιστροφή γερμανών πολιτών από τα πεδία των μαχών. "Όλοι οι γερμανοί πολίτες, ακόμη και αυτοί που φέρονται να εμπλέκονται με το ΙΚΙΛ έχουν το θεμελιώδες δικαίωμα να βρίσκονται στην Γερμανία", ανέφερε χαρακτηριστικά ο εκπρόσωπος.

Σε παρόμοιο μήκος κύματος και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Στέφεν Ζάιμπερτ, ανέφερε κατά την επίσημη ενημέρωση πως η Γερμανία συνεργάζεται στενά με τις ΗΠΑ, την Βρετανία και την Γαλλία για το ζήτημα των ευρωπαίων πολιτών που βρίσκονται στην Συρία.

Νομικοί φόβοι

Πάντως, ο δισταγμός αυτός των ευρωπαϊκών χωρών, πηγάζει ως ένα βαθμό από την ανησυχία ότι τα στοιχεία εναντίον ισλαμιστών μαχητών που επιστρέφουν στις χώρες τους, μπορεί να αποδειχθούν ανεπαρκή στα δικαστήρια, όπως έχουν κατά καιρούς αναφέρει ειδικοί.

Όπως τονίζουν, μεγάλο ποσοστό των «στοιχείων του πεδίου της μάχης» είναι πιθανό να απορριφθούν στο δικαστήριο, με αποτέλεσμα πολλοί από τους κατηγορούμενους, να απελευθερωθούν-ένα ενδεχόμενο που όλοι απεύχονται.

Ιδιαίτερα δύσκολο είναι επίσης, όπως δήλωσε στο Euronews ο Maarten van de Donk, του Δικτύου Ευαισθητοποίησης για την Ριζοσπαστικοποίηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το να αποδειχθεί δικαστικά η διάπραξη εγκλημάτων. «Φυσικά, πολλοί λένε ότι πήγαν για «καλούς σκοπούς» και δεν συμμετείχαν σε συρράξεις», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Παρά την προβληματική αυτή, παραμένει βέβαιο το γεγονός, ότι, εάν κάποιο μέλος του ΙΚΙΛ επιστρέψει στην πατρίδα του οικειοθελώς, θα δικαστεί.

Χαρακτηριστικά τα όσα δήλωσε ο υπουργός Ασφάλειας του Ηνωμένου Βασιλείου, Μπεν Γουάλας, σε βρετανικά Μέσα την περασμένη εβδομάδα: «όποιος έχει επιλέξει να πολεμήσει για τέτοιες οργανώσεις, θα πρέπει να περιμένει ότι θα ανακριθεί και ότι θα δικαστεί».

Κάθετα αντίθετη στο ενδεχόμενο της επαναπατρισμού μελών του ΙΚΙΛ εμφανίστηκε με δηλώσεις της την Τρίτη η υπουργός Δικαιοσύνης της Ελβετίας, Karin Keller-Sutter, η οποία τόνισε ότι η χώρα της προτιμά να υπάρχουν πολίτες της που πολέμησαν για το Ισλαμικό Κράτος να δικάζονται επί τόπου, παρά να επιστρέφουν στην χώρα για να αντιμετωπίσουν κατηγορίες.

«Προτεραιότητά μου είναι η ασφάλεια του ελβετικού πληθυσμού και των ελβετικών δυνάμεων ασφαλείας. Μπορούμε να διακινδυνεύσουμε τους Ελβετούς για να επαναπατρίσουμε ανθρώπους που έφυγαν αυτοβούλως για να πολεμήσουν στην Συρία και το Ιράκ;» διερωτήθηκε, αντανακλώντας παράλληλα τους φόβους και των ευρωπαίων ομολόγων της σχετικά με την δυνατότητα αξιοποίησης αποδεικτικών στοιχείων από το δικαστήριο.

Τι γίνεται με τους μη μάχιμους πληθυσμούς - Η περίπτωση της Μπέγκουμ

Δεν είναι λίγες οι αναφορές στα ΜΜΕ για ευρωπαίους πολίτες, στην πλειοψηφία τους γυναίκες, που εγκατέλειψαν τις πατρίδες τους για να ενταχθούν στο ΙΚΙΛ και πλέον επιθυμούν να επιστρέψουν, λέγοντας πως δεν έχουν συμμετάσχει σε μάχες.

Όπως ανέφερε στο Euronews, ο Van de Donk, τέτοιες υποθέσει δεν σπανίζουν.

«Η εικόνα ότι οι γυναίκες είναι αθώες και οι άνδρες είναι οι δράστες είναι άσπρο ή μαύρο», αναφέρει ο de Donk.

«Πολλές γυναίκες εργάστηκαν για την αστυνομία της Σαρίας, ενώ γνωρίζουμε επίσης ότι πολλές εργάστηκαν για την στρατολόγηση νέων μελών», εξηγεί και προσθέτει: «Είναι πολύ δύσκολο να αποδειχθεί οτιδήποτε. Το θέμα είναι εάν θέλουμε να τους δώσουμε μία δεύτερη ευκαιρία».

Πιο πρόσφατη από μία σειρά σχετικών υποθέσεων, αυτή της Σαμίμα Μπέγκουμ, η οποία είχε εγκαταλείψει την χώρα της σε ηλικία 15 ετών, προκειμένου να ενταχθεί στις τάξεις του Ισλαμικού Κράτους.

Μιλώντας στους Times, την περασμένη εβδομάδα δήλωσε πως αν και δεν μετανιώνει που εγκατέλειψε το Ηνωμένο Βασίλειο, τώρα θέλει να επιστρέψει καθώς ανησυχεί για το παιδί επρόκειτο να γεννήσει.

Αφαίρεση υπηκοότητας

Η Μπέγκουμ, είχε καταφύγει στον Αλ Χολ, μαζί με εκατοντάδες συγγενείς μαχητών του Ισλαμικού Κράτους, προκειμένου να γλυτώσει από τις εχθροπραξίες στη Μπαγκούζ, τελευταίο προπύργιο της οργάνωσης στην περιοχή.

Το μωρό της γεννήθηκε το περασμένο Σαββατοκύριακο, ενώ η υπόθεσή της, εξαιτίας των γενικότερων εξελίξεων με την κατάρρευση του ΙΚΙΛ και τις αμερικανικές πιέσεις για επαναπατρισμό των μαχητών του, έλαβε μεγάλες διαστάσεις.

Η βρετανική κυβέρνηση, όμως, δεν φαίνεται πρόθυμη να την δεχτεί πίσω.

Η βρετανίδα που εγκατέλειψε την χώρα της σε ηλικία 15 ετών, πλέον κινδυνεύει με αφαίρεση υπηκοότητας, μία απόφαση που η βρετανική κυβέρνηση κοινοποίησε στην ίδια μέσω επιστολής στην οικογένειάς της.

Και μπορεί ο δικηγόρος της οικογένειας, Τασνίμε Ακούντζι, να δηλώνει ότι η οικογένεια σκοπεύει να προσβάλει την απόφαση, όμως δεν αποκλείεται αυτή να αποτελεί δείγμα για τον τρόπο με τον οποίο η βρετανική κυβέρνηση σκοπεύει να αντιμετωπίσει στο μέλλον αντίστοιχες υποθέσεις.

Σε ό,τι αφορά στο νεογέννητο παιδί της Μπέγκουμ, ο βρετανικός νόμος δεν προβλέπει στέρηση υπηκοότητας για τα παιδιά που γεννήθηκαν πριν αυτή αφαιρεθεί από τους γονείς τους.

Τι γίνεται με τα παιδιά

Για την Ευρώπη ο επαναπατρισμός των παιδιών φαίνεται να είναι πρώτη προτεραιότητα. Η Γαλλία, από τον Οκτώβριο ήδη εξέταζε σχέδια για την επιστροφή παιδιών που είχαν γεννηθεί από μαχητές του ΙΚΙΛ, ενώ στο Βέλγιο ο επαναπατρισμός των παιδιών γίνεται με βάση ηλικιακά κριτήρια.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ της ισπανικής El Pais, η κυβέρνηση της χώρας εργάστηκε για την επιστροφή οικογένειών μαχητών του ΙΚΙΛ, πληρώνοντας μέχρι και για την μεταφορά τους από τις εμπόλεμες ζώνες, στην Τουρκία.

Σύμφωνα με αναφορές και η ρωσική κυβέρνηση έχει συνδράμει στον επαναπατρισμό παιδιών μελών του ΙΚΙΛ από την χώρα της.

Υπάρχει σχέδιο για την ενσωμάτωση;

Όπως δηλώνει ο de Donk, παρά την αμήχανη στάση των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων στο ζήτημα της επιστροφής των ξένων μαχητών και των οικογενειών τους, οι χώρες που επηρεάζονται περισσότερο από αυτή την κατάσταση, όπως η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, το Βέλγιο και η Γερμανία έχουν αναπτύξει κάποιες σχετικές με τον επαναπατρισμό και την ενσωμάτωση πολιτικές.

Το Δίκτυο Ευαισθητοποίησης για την Ριζοσπαστικοποίηση συνεργάζεται με επαγγελματίες σε όλη την Ευρώπη προκειμένου να βρει τρόπους για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων και έχει κυκλοφορήσει ένα εγχειρίδιο το οποίο επικεντρώνεται στην επανακοινωνικοποίηση όσων επιστρέφουν στις ευρωπαϊκές κοινωνίες.

Σύμφωνα με τον de Donk, ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα σε αυτή την διαδικασία, είναι ο στιγματισμός των παιδιών. Αυτό που προτείνεται είναι η επιστροφή των ανθρώπων αυτών στην κανονικότητα, με παράλληλη παρακολούθησή τους, ώστε να ελέγχεται αν όλα είναι εντάξει ή να υπάρχουν τυχόν επιπλοκές.

Έτσι, ιδιαίτερα επιτυχημένο κρίνεται το μοντέλο του Άαρχους της Δανίας, το οποίο μέσα από την διαδικασία της «θεσμικής συνεργασίας» επιτυγχάνει να αποτρέψει τους ανθρώπους να εγκαταλείψουν την χώρα, κάτι που είναι ίσως και το σημαντικότερο.

Το euronews δεν είναι διαθέσιμο στον Internet Explorer. Ο συγκεκριμένος browser δεν είναι ενημερωμένος από την Microsoft και δεν ακολουθεί τις τεχνολογικές εξελίξεις. Χρησιμοποιήστε κάποιον άλλο φυλλομετρητή, όπως Edge, Safari, Google Chrome ή Mozilla Firefox.