Έκτακτη είδηση
Αυτό το περιεχόμενο δεν είναι διαθέσιμο στην περιοχή σας

Αφγανιστάν: Οι Ταλιμπάν καταλαμβάνουν νέες περιοχές την ώρα που τα ξένα στρατεύματα αποχωρούν

Access to the comments Σχόλια
Από euronews with ΑΠΕ-ΜΠΕ-AFP-REUTERS
euronews_icons_loading
File photo: Afghanistan
File photo: Afghanistan   -   Πνευματικά Δικαιώματα  HASAN SARBAKHSHIAN/AP
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Οι Ταλιμπάν κατέλαβαν χθες Κυριακή την περιοχή-κλειδί Παντζουάι, παλιό τους προπύργιο στην επαρχία Κανταχάρ, έπειτα από νυχτερινές μάχες εναντίον των κυβερνητικών δυνάμεων, καταγάγοντας νέα στρατιωτική νίκη καθώς πλησιάζει ολοένα περισσότερο στην ολοκλήρωσή της η αποχώρηση των δυνάμεων των ΗΠΑ.

Αφότου η Ουάσινγκτον άρχισε την 1η Μαΐου τον επαναπατρισμό των στρατιωτικών που απέμεναν στο Αφγανιστάν, έπειτα από 20 χρόνια πολέμου, οι ισλαμιστές αντάρτες έχουν κλιμακώσει τις επιθέσεις εναντίον των αφγανικών δυνάμεων για να πάρουν τον έλεγχο διαφόρων περιοχών στις επαρχίες απ’ άκρου σ’ άκρο της χώρας.

Περίπου δεκαπέντε χιλιόμετρα από την πόλη Κανταχάρ, πρωτεύουσα της ομώνυμης επαρχίας, η Παντζουάι αποτελούσε για χρόνια προπύργιο των ισλαμιστών ανταρτών και υπήρξε επανειλημμένα θέατρο σφοδρών μαχών ανάμεσα στους Ταλιμπάν και τις δυνάμεις του NATO.

Η κατάληψη της περιοχής από τους Ταλιμπάν – ο ηγέτης τους, ο Χιμπατουλά Αχουντζάντα, κατάγεται απ’ αυτήν – ανάγκασε δεκάδες οικογένειες να την εγκαταλείψουν.

Σημειώθηκε δύο ημέρες μετά την αποχώρηση των δυνάμεων των ΗΠΑ και του NATO από τη βάση Μπαγκράμ, τη σημαντικότερη των ξένων δυνάμεων στο Αφγανιστάν, 50 χιλιόμετρα βόρεια από την Καμπούλ, νευραλγικό κέντρο των επιχειρήσεων του συνασπισμού τα τελευταία είκοσι χρόνια.

Σύμφωνα με τον κυβερνήτη της περιφέρειας Παντζουάι, τον Χάστι Μοχάμαντ, οι Ταλιμπάν και οι κυβερνητικές δυνάμεις ενεπλάκησαν σε μάχες στη διάρκεια της νύχτας και οι τελευταίες εγκατέλειψαν την περιοχή.

«Οι Ταλιμπάν κατέλαβαν το αρχηγείο της αστυνομίας στην περιφέρεια και το κτίριο του κυβερνείου», εξήγησε.

Ο πρόεδρος του επαρχιακού συμβουλίου της Κανταχάρ, ο Τζαν Χακριουάλ, επιβεβαίωσε την πτώση της Παντζουάι, κατηγορώντας τις κυβερνητικές δυνάμεις πως παρότι είχαν «επαρκή» δύναμη στην περιοχή αποσύρθηκαν «οικειοθελώς».

Η Κανταχάρ είναι το λίκνο του κινήματος των Ταλιμπάν, που κατέλαβαν την εξουσία στο Αφγανιστάν το 1996, επιβάλλοντας φονταμενταλιστικό ισλαμιστικό καθεστώς. Το τελευταίο ανατράπηκε από τον διεθνή συνασπισμό υπό τις ΗΠΑ που εισέβαλε στα τέλη του 2001, μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου.

«Δεν θα υπάρξει ειρήνη»

Χθες Κυριακή, δεκάδες οικογένειες εγκατέλειψαν τα σπίτια τους στην Παντζουάι μετά την κατάληψή της από τους Ταλιμπάν, διαπίστωσε ανταποκριτής του Γαλλικού Πρακτορείου.

«Αναγκαστήκαμε να εγκαταλείψουμε το χωριό μας. Οι Ταλιμπάν άνοιξαν πυρ εναντίον του αυτοκινήτου μας ενώ φεύγαμε με την οικογένειά μου. Τουλάχιστον πέντε σφαίρες χτύπησαν το αυτοκίνητο», χωρίς πάντως να τραυματιστεί κανένας, αφηγήθηκε ο Γκιράν, κάτοικος της Παντζουάι που βρήκε καταφύγιο στην πόλη Κανταχάρ.

«Βρίσκονται σε υψώματα και πυροβολούν όλα τα αυτοκίνητα σε κίνηση», διευκρίνισε.

«Ο κόσμος θέλει ειρήνη, αλλά δεν θα υπάρξει ειρήνη. Οι Ταλιμπάν θέλουν την εξουσία, δεν θέλουν ειρήνη», πρόσθεσε.

Η Παντζουάι είναι η πέμπτη περιφέρεια της επαρχίας Κανταχάρ που πέφτει στα χέρια των Ταλιμπάν τις τελευταίες εβδομάδες.

Χθες το απόγευμα, ο γραμματέας του αυτοδιοικητικού συμβουλίου της Κανταχάρ σκοτώθηκε όταν εξερράγη βόμβα τοποθετημένη στο αυτοκίνητό του μπροστά στο κυβερνείο, ανακοίνωσε το υπουργείο Εσωτερικών.

Οι μάχες μαίνονται τις τελευταίες εβδομάδες σε πολλές αφγανικές επαρχίες και οι Ταλιμπάν διαβεβαιώνουν πως έχουν πλέον πάρει τον έλεγχο των 100 περιφερειών από τις συνολικά 400 όλης της χώρας.

Οι αφγανικές αρχές αμφισβητούν αυτόν τον αριθμό, αλλά παραδέχονται πως οι κυβερνητικές δυνάμεις έχουν αποσυρθεί από ορισμένες περιφέρειες· είναι πολύ δύσκολο να επαληθευτεί η κατάσταση στο πεδίο με ανεξάρτητο τρόπο.

Η αποχώρηση των ξένων δυνάμεων από την Μπαγκράμ και προσεχώς από το Αφγανιστάν επιτείνει την ανησυχία αρκετών παρατηρητών, που εκτιμούν ότι ο αφγανικός κυβερνητικός στρατός δεν θα μπορέσει να αντιμετωπίσει τους Ταλιμπάν χωρίς την αεροπορική υποστήριξη που του παρείχαν ως εδώ οι δυνάμεις των ΗΠΑ.

Ορισμένοι θεωρούν την απουσία αμερικανικής αεροπορικής υποστήριξης στις αφγανικές κυβερνητικές δυνάμεις μια από τις βασικές αιτίες των πρόσφατων κατακτήσεων εδαφών από τους Ταλιμπάν.

«Η αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων ενεθάρρυνε τους Ταλιμπάν, όπως επιδεικνύει η κλιμάκωση της βίας», τόνισε ο αφγανός αναλυτής Ραμίς Σαλιμί. «Αυτή η χρονιά θα είναι δύσκολη για το Αφγανιστάν (...) ιδιαίτερα καθώς στις συνομιλίες στη Ντόχα δεν έχει σημειωθεί καμία πρόοδος».

Οι ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις ανάμεσα στους Ταλιμπάν και την κυβέρνηση στην Καμπούλ, που άρχισαν τον Σεπτέμβριο του 2020 στην πρωτεύουσα του Κατάρ, δεν έχουν προχωρήσει.

Μολαταύτα ο υπουργός Εσωτερικών του Αφγανιστάν, ο Άμπντουλ Σάταρ Μιρζακουάλ, διαβεβαίωσε το ιδιωτικό τηλεοπτικό δίκτυο Tolo News ότι η κυβέρνηση διαθέτει πλέον «ισχυρή αεροπορία».

«Οι πόλεις είναι κόκκινη γραμμή», «θα τις υπερασπιστούμε με όλες μας τις δυνάμεις» έναντι των Ταλιμπάν, πρόσθεσε.

Ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι η αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων θα αποπερατωθεί στα τέλη Αυγούστου, βάζοντας τέλος στον πιο μακρόχρονο πόλεμο στην ιστορία των ΗΠΑ.

Anja Niedringhaus/AP
File photo: AfghanistanAnja Niedringhaus/AP

«Ποιο ήταν το νόημα;»: Αφγανοί αναθεματίζουν δεκαετίες πολέμου

Καθώς το σύνολο των αμερικανικών και νατοϊκών δυνάμεων εγκατέλειψαν την Παρασκευή το Μπαγκράμ, τη σημαντικότερη στρατιωτική τους βάση στο Αφγανιστάν, παραδίδοντάς την επισήμως στον αφγανικό στρατό, σηματοδοτώντας ένα συμβολικό τέλος στον μακροβιότερο πόλεμο στην ιστορία των ΗΠΑ, ντόπιοι που ζούσαν κοντά στη βάση και στην γειτονική πρωτεύουσα Καμπούλ έμειναν μετανιώνοντας πικρά για το παρελθόν, και προετοιμαζόμενοι για το τι πρόκειται να επακολουθήσει.

Η βία μαίνεται σε ολόκληρο το Αφγανιστάν από τότε που ο Αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν ανακοίνωσε την άνευ όρων αποχώρηση των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων από την χώρα έως τις 11 Σεπτεμβρίου.

Με τις ενδοαφγανικές ειρηνευτικές συνομιλίες στο Κατάρ να μην καταγράφουν πρόοδο και περίπου το ένα τέταρτο των περιφερειών της χώρας να έχει πέσει στον έλεγχο των Ταλιμπάν τις τελευταίες εβδομάδες σύμφωνα με μια μελέτη, πολλοί εκφράζουν φόβους ότι επίκειται χάος.

Ο Μαλέκ Μιρ, μηχανικός στο Μπαγκράμ που είδε τον Σοβιετικό Στρατό και έπειτα τους Αμερικανούς να έρχονται και να φεύγουν, είπε ότι έμεινε με μια βαθιά αίσθηση θλίψης για τη ματαιότητα της παρουσίας ξένων δυνάμεων.

«Ήρθαν βομβαρδίζοντας τους Ταλιμπάν και ξεφορτώθηκαν το καθεστώς τους - αλλά τώρα φεύγουν όταν οι Ταλιμπάν είναι τόσο ενδυναμωμένοι που θα πάρουν σύντομα τον έλεγχο», είπε.

«Ποιο ήταν το νόημα όλων των καταστροφών, των δολοφονιών και της δυστυχίας που μας έφεραν; Μακάρι να μην είχαν έρθει ποτέ».

Πάνω από 3.500 ξένοι στρατιωτικοί έχουν σκοτωθεί σε ένα 20ετή πόλεμο, ο οποίος έχει στοιχίσει τη ζωή σε πάνω από 100.000 αμάχους μόνο από το 2009, σύμφωνα με έναν απολογισμό των Ηνωμένων Εθνών.

Ορισμένοι, ωστόσο, αναφέρουν ότι η παρουσία ξένων στρατιωτικών δυνάμεων επέφερε στρεβλώσεις στην αφγανική οικονομία και ότι είναι καιρός η χώρα να ορθοποδήσει μόνη της.

«Οι Αμερικανοί αφήνουν μια κληρονομιά αποτυχίας, απέτυχαν να συγκρατήσουν τους Ταλιμπάν ή τη διαφθορά», δήλωσε ο Σάγιεντ Ναγκιμπουλάχ, ιδιοκτήτης καταστήματος στο Μπαγκράμ. «Ένα μικρό ποσοστό Αφγανών έγινε πολύ πλούσιο, ενώ η συντριπτική πλειονότητα εξακολουθεί να ζει σε συνθήκες ακραίας φτώχειας».

«Κατά κάποιον τρόπο, είμαστε χαρούμενοι που έφυγαν... Είμαστε Αφγανοί και θα τον βρούμε τον δρόμο μας».

Στην γειτονική πρωτεύουσα, η είδηση της αποχώρησης των αμερικανικών και νατοϊκών δυνάμεων από το Μπαγκράμ ξανάφερε τον αυξανόμενο πανικό που επικρατεί σε πολλά κομμάτια της αφγανικής κοινωνίας, ιδιαίτερα στις αστικές περιοχές, από τότε που ο πρόεδρος Μπάιντεν ανακοίνωσε τον Απρίλιο την απόσυρση όλων των αμερικανικών δυνάμεων.

«Όλοι ανησυχούν ότι εάν οι ξένες στρατιωτικές δυνάμεις φύγουν από το Αφγανιστάν, οι Ταλιμπάν θα πάρουν τον έλεγχο. Τότε τι θα κάνουμε;» διερωτήθηκε ο Ζουμαράι Ουάφα, καταστηματάρχης στην Καμπούλ.

Ο Ουάφα και άλλοι αναφέρθηκαν σε μια βουτιά της επιχειρηματικής δραστηριότητας και τόνισαν πως υπάρχουν ενδείξεις ότι πολλοί κάτοικοι πόλεων ψάχνουν τρόπους να εγκαταλείψουν τη χώρα, με εκατοντάδες να σχηματίζουν ουρές έξω από πρεσβείες επιδιώκοντας να εκδώσουν βίζα.

Η 22χρονη φοιτήτρια Ιατρικής, Μούζντα, η οποία θέλησε να μην αναφέρει το επώνυμό της για λόγους ασφαλείας, δήλωσε ότι η οικογένειά της έχει αποφασίσει να εγκαταλείψει τη χώρα λόγω της επιδείνωσης της κατάστασης της ασφάλειας.

Αναρωτήθηκε τι μέλλον επιφυλάσσεται για τις γυναίκες αν οι Ταλιμπάν επιστρέψουν στην εξουσία και περιορίσουν στις γυναίκες την πρόσβαση στην εκπαίδευση, όπως έκαναν την τελευταία φορά που οι ισλαμιστές αντάρτες βρέθηκαν στην εξουσία.

Οι Ταλιμπάν αναφέρουν ότι έχουν αλλάξει και ότι θα διασφαλίσουν τα δικαιώματα των γυναικών σύμφωνα με τις πολιτιστικές παραδόσεις και τους θρησκευτικούς κανόνες.

Ωστόσο, η Μούζντα δήλωσε ότι αισθάνεται απογοητευμένη από την αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων.

«Η αποχώρηση των ξένων στρατιωτικών στην τρέχουσα κατάσταση είναι παράλογη», τόνισε. «Είναι πλέον ξεκάθαρο ότι οι Αμερικανοί ήρθαν εδώ για δικούς τους σκοπούς, όχι για να βοηθήσουν και να συνεργαστούν με το Αφγανιστάν».

«Είμαι πολύ λυπημένη και απογοητευμένη, είχα πολλά όνειρα που δεν θα γίνουν πραγματικότητα», είπε η 22χρονη φοιτήτρια Ιατρικής.