Το Μουσείο Μπενάκη φιλοξενεί 12 χειροποίητα κοστούμια που έχει σχεδιάσει η βραβευμένη με Όσκαρ και BAFTA Χόλι Γουάντιγκτον για την ταινία «Poor Things» του Γιώργου Λάνθιμου
12 πρωτότυπα χειροποίητα κοστούμια που σχεδίασε η Χόλι Γουάντιγκτον για το «Poor Things», τη βραβευμένη ταινία του Γιώργου Λάνθιμου παρουσιάζονται στην εντυπωσιακή έκθεση που φιλοξενείται στο Μουσείο Μπενάκη, στο Κολωνάκι. Είναι η πρώτη έκθεση με κινηματογραφικά κοστούμια που φιλοξενείται στο δραστήριο μουσείο και γίνεται σε συνεργασία με την Searchlight Pictures. Είναι μια λαμπρή ευκαιρία να περιηγηθούμε στον σουρεαλιστικό κόσμο που δημιουργεί για άλλη μια φορά ο Έλληνας σκηνοθέτης.
Η ταινία βασίζεται στο μυθιστόρημα του Άλασντερ Γκρέι και εξιστορεί την πορεία της Μπέλα Μπάξτερ μιας νέας γυναίκας που επαναφέρει στη ζωή ο ευφυέστατος και ανορθόδοξος επιστήμονας Δρ. Γκόντγουιν Μπάξτερ. Ανυπομονώντας να μάθει και να βιώσει όλα όσα έχει να προσφέρει η ζωή, η Μπέλα το σκάει με έναν επιδέξιο και διεφθαρμένο δικηγόρο, σε μια τρελή περιπέτεια ανά τις ηπείρους. Απαλλαγμένη από τις προκαταλήψεις της εποχής της, η Bella αφοσιώνεται στον σκοπό της, να αποτελέσει πρότυπο για την ισότητα και την απελευθέρωση. Το «Poor Things» τιμήθηκε πέρσι με τον Χρυσό Λέοντα στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας. Στην ταινία απονεμήθηκαν ακόμα, τέσσερα βραβεία Όσκαρ και πέντε βραβεία BAFTA.
Στην έκθεση περιλαμβάνονται δώδεκα συνολικά κοστούμια από την ταινία. Τα έξι από αυτά έντυσαν τους χαρακτήρες των: Godwin Baxter (Willem Dafoe), Duncan Wedderburn (Mark Ruffalo), Max McCandles (Ramy Youssef), Harry Astley (Jerrod Carmichael), Madam Swiney (Kathryn Hunter) και κυρίας Prim (Vicki Pepperdine). Τα υπόλοιπα έξι φορέθηκαν από την Emma Stone, που ενσάρκωσε την ηρωίδα της ταινίας και σκιαγραφούν την εξέλιξη του χαρακτήρα της στη διάρκεια αυτής της ιδιότυπης ιστορίας.
Η έκθεση «Poor Things. Τα κοστούμια» παρουσιάστηκε πέρσι στο Barbican Centre του Λονδίνου. Το Μουσείο Μπενάκη δίνει τώρα την ευκαιρία στο κοινό να θαυμάσει από κοντά τα εξαιρετικά κοστούμια της πολυβραβευμένης διεθνούς κινηματογραφικής παραγωγής και να ανακαλύψει τη φαντασία και τη γοητεία που έχει η τέχνη του ενδύματος.
Η ενδυματολόγος Χόλι Γουάντιγκτον τιμήθηκε τόσο από την Αμερικανική όσο και από τη Βρετανική Ακαδημία Κινηματογράφου για την ευρηματική, ευφυή δουλειά της. Ήρθε στην Αθήνα για τα εγκαίνια της έκθεσης και μίλησε στο Euronews για τη συνεργασία της με τον Γιώργο Λάνθιμο και τα κοστούμια που έφτιαξε για την ταινία.
Πριν τρία χρόνια, βρισκόσασταν και πάλι εδώ στην Αθήνα για να συζητήσετε για την ταινία «Poor Things». Τι σας ζήτησε λοιπόν ο Γιώργος Λάνθιμος να κάνετε, όταν βρεθήκατε;
Νομίζω ότι ήθελε μια δημιουργική ανταπόκριση από μένα. Δεν ζήτησε κάτι πολύ συγκεκριμένο. Ήθελε από μένα μια δημιουργική απάντηση στην υπόθεση της ταινίας. Ήθελε να δει την ταινία και την ιστορία με έναν ευρύτερο τρόπο και να μην την αντιμετωπίσει, ως ένα δράμα εποχής. Είναι σίγουρα λίγο τρομακτικό, όταν δεν ξέρεις ακριβώς πώς θα εξελιχθεί η ταινία. Είναι πιο απλό, αν ξέρεις ότι υπάρχει μια συγκεκριμένη χρονική περίοδος στην οποία εκτυλίσσεται η ταινία και η δουλειά σου, ή αν ξέρεις ότι πρέπει να δημιουργήσεις ένα σύγχρονο κόσμο. Στη συγκεκριμένη περίπτωση υπήρχε ένας διαφορετικός τρόπος εργασίας. Είναι πιο θεατρικός ο τρόπος του. Μοιάζει περισσότερο με αυτό που συμβαίνει σε μια όπερα ή ένα θεατρικό έργο. Οπότε απόλαυσα πραγματικά την ευκαιρία που μου δόθηκε.
Πώς ήταν η συνεργασία σας;
Ήταν καλή. Κάναμε πολλές συναντήσεις, πολλές συζητήσεις. Είναι ένας πολύ καλός σκηνοθέτης. Θέλω να πω, ότι ξέρει να κατευθύνει αυτό το μεγάλο πλοίο και απλά σε ωθεί απαλά σε διαφορετικές κατευθύνσεις. Οπότε, συζητήσαμε σχεδόν τα πάντα: όλες τις επιλογές υφασμάτων, όλες τις ιδέες, τα σχήματα, τα πάντα. Πρόσεχε τα πάντα. Κάναμε συζητήσεις για όλα, όχι όμως με έναν τρόπο που σου έβαζε εμπόδια, αλλά που σε βοηθούσε να προχωρήσεις μπροστά, οδηγώντας απαλά το «πλοίο» (την ταινία).
Ποια είναι η άποψή σας γι’ αυτόν και το κινηματογραφικό του σύμπαν;
Μου αρέσει πολύ η δουλειά του. Γι' αυτό ήταν τόσο συναρπαστικό να δουλέψω μαζί του. Έχει μια ξεχωριστή άποψη για τα πράγματα. Το κινηματογραφικό του σύμπαν είναι ιδιοσυγκρασιακό και αναχρονιστικό. Δεν μοιάζει με κανένα άλλο σύμπαν που γνωρίζουμε. Μιλάει όμως πολύ ξεκάθαρα για το πώς είμαστε ως ανθρώπινα όντα και για τον κόσμο στον οποίο ζούμε. Είναι πολύ επιδέξιος σε όλους τους τομείς της κινηματογραφικής παραγωγής. Έτσι είναι σε θέση να καταλάβει πραγματικά το πιο απλό σκίτσο ή οποιαδήποτε αναφορά. Καταλαβαίνει τα πάντα πολύ γρήγορα και η οπτική του είναι πολύ εκλεπτυσμένη.
Ποιες ήταν οι μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίσατε στο σχεδιασμό των κοστουμιών του «Poor things»;
Η μεγαλύτερη πρόκληση ήταν σίγουρα να καταφέρουμε να πούμε την ιστορία της. Η Μπέλα Μπάξτερ έπρεπε να περάσει τα πάντα και εγώ να υποστηρίξω, με τη δουλειά μου, την εξέλιξή της, από μικρό παιδί, μέχρι να γίνει ένα ολοκληρωμένο άτομο. Στο τέλος είναι στην ιατρική σχολή. Δίνει τις εξετάσεις της. Έπρεπε να βοηθήσω στην αποτύπωση των αλλαγών της, στην ψυχική και σωματική ανάπτυξή της, μέσα από τα ρούχα. Αυτό ήταν το πιο κομβικό. Αυτή ήταν η μεγαλύτερη πρόκληση.
Τι στοιχεία χρησιμοποιήσατε σε αυτά τα κοστούμια και τι έρευνα κάνατε για τις ανάγκες της ταινίας;
Η έρευνα είναι πάντα ένα σπουδαίο μέρος της δουλειάς μου. Όλοι οι σχεδιαστές κοστουμιών λατρεύουμε την έρευνα. Άντλησα ενδυματολογικά στοιχεία καταρχάς από τα τέλη του 19ου αιώνα, κοιτάζοντας τι φορούσαν οι άνθρωποι τότε. Στη συνέχεια μελέτησα τη μόδα των αρχών του 20ου αιώνα, τη μόδα που οι φουτουριστές επινόησαν, για να βρω στοιχεία για τον χαρακτήρα της Μπέλα Μπάξτερ. Μελέτησα τη μόδα της διαστημικής εποχής. Είναι μια ταινία επιστημονικής φαντασίας.
Ο Γιώργος Λάνθιμος δεν ήθελε όμως να μοιάζει με ταινία επιστημονικής φαντασίας, όπως τις ξέρουμε. Δεν ήθελε να μοιάζει ούτε με ταινία εποχής. Έτσι έπρεπε να χρησιμοποιήσω όλα αυτά τα διαφορετικά στοιχεία, όλη αυτή την έρευνα για να καταφέρουμε να βρούμε μια ξεχωριστή ταυτότητα για το «Poor Things». Μελέτησα πολλή τέχνη. Πάντα βλέπω πολλή τέχνη. Μελέτησα πολλές υφές, πολλά σχέδια βοτανικών κήπων από τον 19ο αιώνα, για να καταλήξω σε αυτές τις υφές. Επίσης τον γερμανικό εξπρεσιονισμό. Από εκεί προήλθαν τα χρώματα. Υπήρχαν πολλά διαφορετικά πεδία έρευνας. Η σύγχρονη μόδα επίσης. Χρησιμοποίησα κάποιες αναφορές από την πρώιμη μόδα, τη σουρεαλιστική μόδα. Η Έλσα Σκιαπαρέλι ήταν μια επιρροή. Το ίδιο και το έργο της Μαντλέν Bιονέ. Ξέρετε, υπάρχουν τόσα πολλά πράγματα.
Σε τι εστιάσατε και τι θέλατε να συλλάβετε μέσα από τη δουλειά σας;
Η δουλειά μου είναι να πω την ιστορία. Ήθελα λοιπόν να υπηρετήσω την πλοκή. Ήθελα να δημιουργήσω οπτικά την αίσθηση ότι τα κοστούμια τοποθετούνται κατά κάποιο τρόπο στα τέλη του 19ου αιώνα. Αλλά όχι απόλυτα στον κόσμο που βλέπουμε στις φωτογραφίες εκείνης την εποχής. Έπρεπε να υπάρχει με έναν τρόπο η αίσθηση του παραμυθιού, χωρίς όμως να είναι εντελώς παραμύθι. Χρειαζόταν λοιπόν κάτι διακριτικό. Να βρω μια λεπτή ισορροπία μεταξύ παραμυθιού, πραγματικότητας και επιστημονικής φαντασίας. Αυτό που μου ζήτησε ο Γιώργος είναι να μην κάνω τα κοστούμια να είναι σαν σε δράμα εποχής, να μην φαίνονται επιστημονικής φαντασίας, ούτε πολύ «μοδάτα». Προσπάθησα λοιπόν να δημιουργήσω αυτό το ασαφές σύμπαν.
Ποια είναι η άποψή σας για την ταινία; Τι αφορά;
Νομίζω ότι έχει να κάνει με την τρέλα του κόσμου που ζούμε, με τον τρόπο που κατασκευάζουμε τους εαυτούς μας, τις κοινωνίες μας. Βλέπει τον κόσμο όπως ήταν, όχι μόνο όπως είναι σήμερα. Η ταινία αναφέρεται πολύ στο πώς είμαστε σήμερα. Τοποθετώντας τη δράση στον 19ο αιώνα, ο σκηνοθέτης διάλεξε μια περίοδο, όπου η πατριαρχία αποτυπώνεται πραγματικά σε κάθε πτυχή της ζωής, στον τρόπο που ντύνονται οι άνθρωποι. Υπάρχουν πραγματικά διαφορετικοί τρόποι που ντύνονται οι άνδρες και οι γυναίκες. Διαχωρίζουν το πώς ντύνονται το βράδυ, το πρωί, τις διαφορετικές ώρες της ημέρας. Ήταν λοιπόν μια αρκετά πλούσια εποχή για να επιλέξουμε ρούχα. Είναι η εποχή που εκτυλίσσεται το μυθιστόρημα.
Οπότε η συγκεκριμένη εποχή είναι μια εξαιρετική επιλογή για να μιλήσουμε για την τρέλα των ανθρώπων και το πώς οργανώνουμε τα συστήματα και τις κοινωνίες μας. Νομίζω ότι η ταινία μιλά για αυτό. Έχει να κάνει πολύ και με τις γυναίκες. Η Μπέλα είναι μια γυναίκα, που βιώνει τον κόσμο, χωρίς να έχει υποστεί προηγουμένως πλύση εγκεφάλου. Είτε μας αρέσει είτε όχι, όλοι μας σε κάποιο βαθμό έχουμε υποστεί πλύση εγκεφάλου, από τη στιγμή που γεννιόμαστε σε αυτόν τον κόσμο, με όλα όσα βλέπουμε και με όλα όσα μας λένε. Αυτός ο χαρακτήρας δεν έχει τίποτα από όλα αυτά. Είναι ένας αμόλυντος άνθρωπος σε αυτόν τον κόσμο.
ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΚΘΕΣΗΣ
Μουσείο Μπενάκη Ελληνικού Πολιτισμού
Κουμπάρη 1, τηλ. 210 3251311
«Poor Things. Τα κοστούμια»
Διάρκεια: 12 Ιουνίου – 29 Σεπτεμβρίου 2024
Ώρες λειτουργίας: Δευτέρα, Τετάρτη, Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή:10:00-18:00, Πέμπτη:10:00-00:00, Τρίτη: κλειστά
Τιμή εισιτηρίου έκθεσης: €9, €2
Δυνατή η προαγορά εισιτηρίου μέσω tickets.benaki.org