Η κίνηση αυτή γίνεται εν μέσω εύθραυστης κατάπαυσης του πυρός μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς, καθώς παραμένουν σημαντικές εντάσεις και αμφιβολίες για την τήρηση της συμφωνίας
Ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε τη δημιουργία ενός επταμελούς «Συμβουλίου Ειρήνης», με στόχο τη διαχείριση της ανοικοδόμησης της Λωρίδας της Γάζας και την επίβλεψη της μεταβατικής διοίκησής της. Όπως ανακοινώθηκε από τον Λευκό Οίκο του Συμβουλίου θα προεδρεύει ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπε, ενώ αναμένονται και περισσότεροι διορισμοί τις επόμενες εβδομάδες.
Σύνθεση του Συμβουλίου και ρόλοι
Στο συμβούλιο περιλαμβάνονται σημαντικές προσωπικότητες της αμερικανικής και διεθνούς πολιτικής και οικονομίας, όπως ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο, ο πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας Τόνι Μπλερ, ο γαμπρός και σύμβουλος του Τραμπ Τζάρεντ Κούσνερ, ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ και ο πρόεδρος της Παγκόσμιας Τράπεζας Ατζάι Μπάγκα.
Σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο, κάθε μέλος θα επιβλέπει συγκεκριμένο τομέα κρίσιμο για τη σταθεροποίηση και την μακροπρόθεσμη επιτυχία της Γάζας, όπως η ανάπτυξη κυβερνητικών ικανοτήτων, οι περιφερειακές σχέσεις, η ανοικοδόμηση, η προσέλκυση επενδύσεων, η χρηματοδότηση και η κινητοποίηση κεφαλαίων. Ο βούλγαρος διπλωμάτης Νικολάι Μλαντένοφ ορίστηκε ύπατος αντιπρόσωπος για τη Γάζα, ενώ ο Αμερικανός στρατηγός Τζάσπερ Τζέφερς θα ηγηθεί της λεγόμενης Διεθνούς Δύναμης Σταθεροποίησης, η οποία προβλέπεται να αναπτυχθεί στον παλαιστινιακό θύλακο με σκοπό τη διατήρηση της τάξης και την εκπαίδευση μονάδων της παλαιστινιακής αστυνομίας.
Η κατάσταση στο πεδίο και τα σχέδια για την ανοικοδόμηση
Από την έναρξη της κατάπαυσης του πυρός, το Ισραήλ έχει κατεδαφίσει χιλιάδες κτίρια που επέζησαν του πολέμου, συμπεριλαμβανομένων κατοικιών και θερμοκηπίων, σε περιοχές που εξακολουθεί να ελέγχει. Η Χαμάς δεν έχει δεσμευτεί δημόσια για πλήρη αφοπλισμό, κάτι που αποτελεί βασικό αίτημα του Ισραήλ και ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα σημεία του σχεδίου. Παράλληλα, μια πρόσφατα σχηματισμένη παλαιστινιακή τεχνοκρατική επιτροπή έχει ξεκινήσει να λειτουργεί προσωρινά για τη διαχείριση της Γάζας υπό την επίβλεψη του συμβουλίου.ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και διεθνείς οργανισμούς.
Το έργο της ανοικοδόμησης θα «βασιστεί ουσιαστικά» στο αιγυπτιακό και αραβοϊσλαμικό σχέδιο, σύμφωνα με τον πρόεδρο της επιτροπής, τον Αλί Σάαθ, μηχανικό και πρώην υφυπουργό της Παλαιστινιακής Αρχής, που παραχώρησε συνέντευξη στο τηλεοπτικό δίκτυο al-Qahera News, το οποίο φέρεται να βρίσκεται κοντά στην αιγυπτιακή υπηρεσία πληροφοριών.
Το συγκεκριμένο σχέδιο υιοθετήθηκε τον Μάρτιο του 2025, με την υποστήριξη ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, σε αντίδραση στο σχέδιο που είχε προτείνει την εποχή ο κ. Τραμπ και προέβλεπε οι ΗΠΑ να πάρουν «τον έλεγχο» του παλαιστινιακού θυλάκου και να τον μετατρέψουν στη «Ριβιέρα της Μέσης Ανατολής», αφού θα έδιωχναν προηγουμένως τους παλαιστίνιους κατοίκους.
Προοπτική και στόχοι του σχεδίου
Το σχέδιο του Τραμπ προβλέπει τον προοδευτικό αφοπλισμό της Χαμάς, τη σταδιακή αποχώρηση των ισραηλινών στρατευμάτων από τη Γάζα, την ανάπτυξη της Διεθνούς Δύναμης Σταθεροποίησης και την εκπαίδευση τοπικών δυνάμεων ασφαλείας, καθώς και την ανοικοδόμηση των υποδομών και την προσέλκυση επενδύσεων μέσω διεθνών κεφαλαίων. Σύμφωνα με αναλυτές, το σχέδιο ενστερνίστηκε το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ τον Νοέμβριο, ενώ θεωρείται κρίσιμη η εφαρμογή του για την αποφυγή νέας κλιμάκωσης της βίας και τη διασφάλιση μιας εύθραυστης, μακροπρόθεσμης σταθερότητας.
Αντιδράσεις και ανησυχίες
Η Χαμάς έχει επικρίνει το σχέδιο και δεν έχει δεχθεί δημόσια τον αφοπλισμό της, ενώ το Ισραήλ συνεχίζει να πραγματοποιεί αεροπορικές επιδρομές σε αντίποινα για πυρά. Οι διεθνείς παρατηρητές προειδοποιούν ότι η εύθραυστη κατάπαυση του πυρός μπορεί να καταρρεύσει, ενώ η επιτυχία του συμβουλίου και των σχεδίων ανοικοδόμησης εξαρτάται από την αποτελεσματική συνεργασία όλων των εμπλεκομένων. Η κίνηση του Τραμπ για τη δημιουργία του «Συμβουλίου Ειρήνης» θεωρείται από ορισμένους ως προσπάθεια ανάληψης ηγετικού ρόλου των ΗΠΑ στη διαχείριση της Λωρίδας της Γάζας, ενώ άλλοι εκφράζουν αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητα των προσωπικοτήτων που συμμετέχουν και την πραγματική επιρροή τους στο πεδίο.