Τα φερριμπότ σε ορισμένες ευρωπαϊκές πόλεις ευθύνονται για περισσότερη τοξική ατμοσφαιρική ρύπανση από όλα τα αυτοκίνητα εκεί, προειδοποιεί νέα μελέτη.
Τα φέρι μποτ που κινούνται με ορυκτά καύσιμα πνίγουν τα ευρωπαϊκά λιμάνια, την ώρα που οι ειδικοί ζητούν μια ταχεία μετάβαση στον εξηλεκτρισμό.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Τα φέρι διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στη σύνδεση των νησιών της Ευρώπης με την ηπειρωτική χώρα και συχνά θεωρούνται μια πιο φιλική προς το περιβάλλον εναλλακτική του αεροπλάνου. Πολλά πλοία, όμως, είναι παλιά και ρυπογόνα, εκθέτοντας τους κατοίκους σε τοξική ατμοσφαιρική ρύπανση.
Μια νέα μελέτη της ΜΚΟ Transport & Environment (T&E) διαπίστωσε ότι μόνο το 2023, 1.043 ευρωπαϊκά φέρι εξέπεμψαν 13,4 εκατομμύρια τόνους CO2. Αυτό αντιστοιχεί στις ετήσιες εκπομπές 6,6 εκατομμυρίων αυτοκινήτων.
Στις λιμενικές πόλεις όπως η Βαρκελώνη, το Δουβλίνο και η Νάπολη, τα φέρι ευθύνονται για περισσότερη τοξική ρύπανση από οξείδια του θείου (SOx) από ό,τι όλα τα αυτοκίνητα σε αυτές τις πόλεις, προειδοποιεί η μελέτη.
Τα οξείδια του θείου είναι ατμοσφαιρικοί ρύποι που μπορούν να προκαλέσουν αναπνευστικά προβλήματα, να επιδεινώσουν το άσθμα και να συμβάλουν στην όξινη βροχή και στη ρύπανση από αιωρούμενα σωματίδια.
Ποια ευρωπαϊκά λιμάνια φέρι είναι τα πιο ρυπογόνα;
Το Δουβλίνο, στην Ιρλανδία, είναι σήμερα η πιο επιβαρυμένη λιμενική πόλη στην Ευρώπη όσον αφορά την έκθεση σε SOx από τα φέρι, ακολουθούμενο από το Λας Πάλμας στη Γκραν Κανάρια και το Χόλιχεντ στην Ουαλία.
Αυτό, όμως, πρόκειται να αλλάξει από το επόμενο έτος, όταν θα τεθούν σε ισχύ νέες ζώνες ελέγχου εκπομπών που θα περιορίζουν την ατμοσφαιρική ρύπανση από ναυτιλιακά καύσιμα στον βορειοανατολικό Ατλαντικό. Καθώς τα Κανάρια δεν περιλαμβάνονται σε αυτούς τους κανονισμούς, το Λας Πάλμας αναμένεται να είναι το πιο ρυπογόνο λιμάνι το 2027, ακολουθούμενο από τη Σάντα Κρουθ της Τενερίφης.
Η Βαρκελώνη είναι το λιμάνι φέρι με τις μεγαλύτερες εκπομπές CO2 στην Ευρώπη, με τα πλοία της να εκπέμπουν επίσης 1,8 φορές περισσότερα SOx από όλα τα αυτοκίνητα της πόλης, παρά τους περιορισμούς που ήδη ισχύουν στη Μεσόγειο.
Από την 1η Μαΐου 2025, ολόκληρη η Μεσόγειος έχει χαρακτηριστεί Ζώνη Ελέγχου Εκπομπών Θείου, γεγονός που υποχρεώνει τα πλοία να μειώσουν την περιεκτικότητα θείου στα καύσιμά τους από 0,5 σε 0,10 τοις εκατό. Τα μέτρα αυτά θεσπίστηκαν για να μειώσουν δραστικά την ατμοσφαιρική ρύπανση και να βελτιώσουν την ποιότητα του αέρα στις παράκτιες περιοχές.
Είναι ο εξηλεκτρισμός η λύση;
Η T&E διαπίστωσε ότι ο μέσος όρος ηλικίας των φέρι στην Ευρώπη είναι 26 έτη, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη για μια «καθαρή ανανέωση» του στόλου.
Η έκθεση αναφέρει ότι ο εξηλεκτρισμός και η υβριδοποίηση θα μπορούσαν να μειώσουν τις εκπομπές CO2 των φέρι έως και κατά 42%, να βελτιώσουν την ποιότητα του αέρα στις λιμενικές πόλεις και να μειώσουν το λειτουργικό κόστος. Τουλάχιστον το 60% του ευρωπαϊκού στόλου φέρι θα μπορούσε να λειτουργεί με μπαταρίες έως το 2035, με πολλές γραμμές να είναι ήδη σήμερα φθηνότερες όταν εκτελούνται με ηλεκτρικά πλοία.
Στο Στοκχόλμη της Σουηδίας, μια πιλοτική γραμμή με ηλεκτρικό υδροπτέρυγο φέρι διαπιστώθηκε ότι μειώνει τις εκπομπές έως και κατά 94% και τον χρόνο ταξιδιού από 55 σε περίπου 30 λεπτά.
Κύριο εμπόδιο για την ανάπτυξη των ηλεκτρικών φέρι είναι οι υποδομές φόρτισης, αλλά η T&E υποστηρίζει ότι η πρόκληση είναι «μικρότερη απ’ όσο θεωρείται».
«Το 57% των λιμανιών θα χρειαζόταν μόνο μικρούς φορτιστές, κάτω των 5 MW, για να υποστηρίξει τη λειτουργία ηλεκτρικών φέρι», προσθέτει η μελέτη.
«Να ενώνουν τις κοινότητες, όχι να τις ρυπαίνουν»
«Τα φέρι θα έπρεπε να ενώνουν τις κοινότητες, όχι να τις ρυπαίνουν», λέει ο Φίλιξ Κλαν της T&E. «Πάρα πολλά φέρι καίνε ρυπογόνα ορυκτά καύσιμα, διοχετεύοντας τοξικό αέρα στις ευρωπαϊκές λιμενικές πόλεις».
Ο Κλαν υποστηρίζει ότι ο εξηλεκτρισμός των φέρι στην Ευρώπη θα μπορούσε να μειώσει «δραματικά» τις εκπομπές και να φέρει μια «ανάσα φρέσκου αέρα» σε εκατομμύρια ανθρώπους. Προσθέτει: «Τα ηλεκτρικά φέρι είναι ήδη φθηνότερα στη λειτουργία σε πολλές γραμμές και ακόμη περισσότερα θα γίνουν ανταγωνιστικά σε κόστος τα επόμενα χρόνια.
«Με τον μέσο όρο ηλικίας των φέρι στην Ευρώπη στα 26 χρόνια, τώρα είναι η στιγμή για μια καθαρή ανανέωση».