Ο πρόεδρος της Σερβίας και ο πρωθυπουργός της Αλβανίας έγραψαν κοινό άρθρο σε γερμανική εφημερίδα. Σε αυτό, υποστηρίζουν ότι πρέπει να υπάρξει σταδιακή διαδικασία ένταξης στην ΕΕ, με παραίτηση από το δικαίωμα βέτο.
Σε ένα κοινό φιλοξενούμενο άρθρο στην Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ ), ο πρόεδρος της Σερβίας Αλεξάνταρ Βούτσιτς και ο πρωθυπουργός της Αλβανίας Έντι Ράμα ζητούν την ταχύτερη και σταδιακή ένταξη των προετοιμασμένων υποψήφιων χωρών των Δυτικών Βαλκανίων - και ιδίως της Σερβίας και της Αλβανίας - στην ΕΕ.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Δεν το ζητούν με τη μορφή πλήρους, άμεσης ένταξης. Αντίθετα, ένα είδος ένταξης light - με λειτουργική μερική ένταξη ως ενδιάμεσο βήμα για να επανέλθει η διεύρυνση της ΕΕ στο σωστό δρόμο και να γίνει η περιοχή πιο σταθερή. Η ιδέα περιγράφεται ως "ρεαλιστική πορεία προς την ΕΕ".
Σε αντάλλαγμα για τη σταδιακή ενσωμάτωση στην εσωτερική αγορά της ΕΕ και στον χώρο Σένγκεν, οι υποψήφιες χώρες θα παραιτηθούν από το δικαίωμα βέτο. Σε αντάλλαγμα θα παραιτούνταν επίσης από πρόσθετους επιτρόπους της ΕΕ.
Σε μια κλασική, πλήρη ένταξη στην ΕΕ, ένα μέλος θα είχε κανονικά όλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις (συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος βέτο στο Συμβούλιο, του Επιτρόπου της ΕΕ, των εδρών στο Κοινοβούλιο).
Η διαδικασία ένταξης της Σερβίας και άλλων χωρών των Δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ βρίσκεται σε αδιέξοδο εδώ και χρόνια, επειδή οι υποψήφιες χώρες έχουν σημειώσει μικρή πρόοδο όσον αφορά το κράτος δικαίου, την καταπολέμηση της διαφθοράς, την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και τις δικαστικές μεταρρυθμίσεις, ενώ ορισμένες υποψήφιες χώρες έχουν ακόμη και υποχωρήσει. Η διαδικασία βρίσκεται σχεδόν σε αδιέξοδο από το 2022.
"Τα Δυτικά Βαλκάνια αποτελούν μια νέα γραμμή μετώπου για επενδύσεις"
"Στο δικό μας τμήμα της Ευρώπης, τα Δυτικά Βαλκάνια -μια περιοχή που περιβάλλεται γεωγραφικά από την ΕΕ και συνδέεται ιστορικά με το πεπρωμένο της Ευρώπης- η προοπτική της ένταξης παραμένει ο ισχυρότερος μοχλός για μεταρρυθμίσεις, επενδύσεις και συμφιλίωση", γράφουν οι δύο πρόεδροι της Σερβίας και της Αλβανίας.
Απευθυνόμενοι στην ΕΕ, απευθύνουν έκκληση: "Είναι καιρός για την ΕΕ να αναγνωρίσει ότι τα Δυτικά Βαλκάνια αποτελούν μια νέα πρώτη γραμμή για επενδύσεις στη δύναμη της ΕΕ". Μαζί, οι υποψήφιες χώρες θα αναζητήσουν τώρα μια "ρεαλιστική πορεία" προς την πλήρη ένταξη.
Η ταχύτερη ένταξη των προετοιμασμένων υποψήφιων χωρών στην ενιαία αγορά και στον χώρο Σένγκεν θα μπορούσε να "ενισχύσει την οικονομική και πολιτική θέση της ΕΕ", συνεχίζει το άρθρο, "χωρίς να επιβαρύνει την αρχιτεκτονική λήψης αποφάσεων της ΕΕ".
Το αίτημα προς την ΕΕ αναφέρει συγκεκριμένα: "Δεν θα σήμαινε δικαιώματα βέτο, πρόσθετους επιτρόπους, μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή αλλαγές στις δομές ψηφοφορίας".
Ο πρόεδρος της Σερβίας Αλεξάνταρ Βούτσιτς και ο πρωθυπουργός της Αλβανίας Έντι Ράμα ήταν πεπεισμένοι ότι αυτό θα ανακούφιζε τις πολλές ανησυχίες των κρατών μελών.
Η Σερβία και η Αλβανία είχαν ήδη υπερασπιστεί την προθυμία τους για μεταρρυθμίσεις τον Νοέμβριο του
Τον Νοέμβριο του 2025, το Euronews καλωσόρισε τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων της Αλβανίας, της Μολδαβίας, του Μαυροβουνίου, της Βόρειας Μακεδονίας, της Σερβίας και της Ουκρανίας, καθώς και τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και τον Επίτροπο Διεύρυνσης της ΕΕ σε μια σύνοδο κορυφής.
Πραγματοποιήθηκε ταυτόχρονα με τη δημοσίευση της ετήσιας έκθεσης για τη διεύρυνση από τις Βρυξέλλες. Στην ετήσια έκθεση διεύρυνσης, η Επιτροπή τονίζει την έλλειψη υποστήριξης του Βελιγραδίου στις κυρώσεις της ΕΕ κατά της Μόσχας.
Στη σύνοδο κορυφής, ο πρόεδρος της Σερβίας Αλεξάνταρ Βούτσιτς υπερασπίστηκε την επιθυμία της χώρας του για μεταρρυθμίσεις. Υποστήριξε ότι οι κυρώσεις ήταν αναποτελεσματικές και επιβλαβείς για τον πληθυσμό. "Δεν θα δικαιολογήσω τον εαυτό μου που μίλησα σε κάποιον" δήλωσε στο Euronews αναφερόμενος στις σχέσεις του με τον Βλαντιμίρ Πούτιν.
Ο Βούτσιτς απέφυγε την ερώτηση σχετικά με τις διαδηλώσεις στη χώρα του και τόνισε τις ισχυρές οικονομικές επιδόσεις. Σύμφωνα με τον ίδιο, το δημόσιο χρέος της Σερβίας έχει μειωθεί.
Η Σερβία (6,6 εκατομμύρια κάτοικοι) βρίσκεται στα πρόθυρα της ένταξης στην ΕΕ από το 2009 -το έτος κατά το οποίο υπέβαλε αίτηση ένταξης- αλλά από τότε οι διαπραγματεύσεις ήταν δύσκολες. Εκτός από την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, τη μεταρρύθμιση του εκλογικού νόμου και τα περιθώρια ελιγμών της κοινωνίας των πολιτών, η εξωτερική πολιτική του Βελιγραδίου προκαλεί πονοκέφαλο στους Ευρωπαίους.
Η Αλβανία τόνισε επίσης στη Σύνοδο Κορυφής του Euronews ότι θέλει να γίνει πλήρες μέλος της ΕΕ το αργότερο μέχρι το 2030. "Το 2030 δεν είναι μια ονειρική ημερομηνία, αλλά μια προθεσμία που βασίζεται σε έναν απλό υπολογισμό", είπε στην ομιλία του. Επίσης, ανέμενε ότι οι διαπραγματεύσεις θα ολοκληρωθούν μέσα στα επόμενα δύο χρόνια.
Μαζί με το Μαυροβούνιο, η Αλβανία θεωρείται ένας από τους πιο υποσχόμενους υποψήφιους για την ένταξη στην ΕΕ. Μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της Αλβανίας στην πορεία προς την ένταξη στην ΕΕ είναι η καταπολέμηση της διαφθοράς.
"Δεχόμαστε υποστήριξη, εταιρική σχέση και βοήθεια, αλλά δεν παίρνουμε μαθήματα από κανέναν στον αγώνα κατά της διαφθοράς", δήλωσε ο Ράμα στην εκδήλωση του Νοεμβρίου. Από την υποβολή της αίτησής της για ένταξη στην ΕΕ, η Αλβανία εισήγαγε μέσα για την καταπολέμηση της διαφθοράς, όπως η ίδρυση της "αρχής κατά της διαφθοράς SPAK".