Η πρωτοβουλία με χρηματοδότηση της ΕΕ καθαρίζει τον γεμάτο σκουπίδια βυθό και μπορεί να αξιοποιηθεί για τον εντοπισμό κρυμμένων ναρκών.
Τεχνολογία αιχμής, συμπεριλαμβανομένων ρομπότ ικανών για βαριές ανυψώσεις, επιστρατεύεται για να βοηθήσει στον καθαρισμό των γεμάτων σκουπίδια νερών της Ευρώπης, στο πλαίσιο πιλοτικής δοκιμής που χρηματοδοτείται από την ΕΕ.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Επιστήμονες και επιχειρήσεις πίσω από τα προγράμματα SeaClear2.0 και τον προκάτοχό του SeaClear έχουν αναπτύξει έναν στόλο από drones που μπορούν αυτόνομα να εντοπίζουν σκουπίδια που βρίσκονται στον βυθό της θάλασσας. Τα ρομπότ, που λειτουργούν με τεχνητή νοημοσύνη αλλά τελούν υπό ανθρώπινη επίβλεψη, μπορούν επίσης να εντοπίζουν καθημερινά αντικείμενα όπως μπουκάλια, λάστιχα και άλλα απορρίμματα και να ξεχωρίζουν τα σκουπίδια από βράχους, φυτά και θαλάσσια ζωή.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στην αποστολή της ΕΕ «Αποκατάσταση των ωκεανών και των υδάτων μας», που αποσκοπεί στη μείωση των θαλάσσιων απορριμμάτων περίπου κατά το ήμισυ έως το 2030. Δοκιμές έχουν ήδη πραγματοποιηθεί σε μαρίνα στη Μασσαλία της Γαλλίας, καθώς και στη Γερμανία.
Περαιτέρω δοκιμές προγραμματίζονται στη Βενετία, το Ντουμπρόβνικ και την Ταραγόνα, όμως οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η τεχνολογία χρειάζεται ακόμη βελτιστοποίηση.
«Τεράστιες ποσότητες σκουπιδιών» στις θάλασσες της Ευρώπης
«Υπάρχουν τεράστιες ποσότητες σκουπιδιών που καταλήγουν στη θάλασσα», λέει ο Bart De Schutter, καθηγητής στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Delft στην Ολλανδία και συντονιστής των προγραμμάτων SeaClear και SeaClear2.0.
Το μεγαλύτερο μέρος αυτών των απορριμμάτων βυθίζεται από την επιφάνεια προς τον βυθό της θάλασσας, όπου είναι αόρατο με γυμνό μάτι.
«Πολλά έργα επικεντρώνονται στα σκουπίδια στην επιφάνεια, αλλά εμείς κοιτάζουμε τον βυθό της θάλασσας», προσθέτει ο De Schutter. «Είναι σημαντικό να απομακρυνθούν τα απορρίμματα εκεί, γιατί μπορούν να μολύνουν το περιβάλλον».
Όταν το πλαστικό βυθίζεται στον βυθό, σταδιακά διασπάται σε ολοένα και μικρότερα κομμάτια. Τελικά, μετατρέπεται σε μικροπλαστικά, τα οποία είναι διαβόητα δύσκολο να απομακρυνθούν και έχουν γίνει πανταχού παρόντα στη Γη.
Πώς λειτουργούν τα ρομπότ που μαζεύουν σκουπίδια;
Οι συνήθεις επιχειρήσεις καθαρισμού περιλαμβάνουν την κατάδυση δυτών στον βυθό για τη συλλογή απορριμμάτων. Για βαριά αντικείμενα, οι δύτες πρέπει να προσαρτούν καλώδια στα συντρίμμια ώστε να μπορούν να ανασυρθούν στην επιφάνεια και να απομακρυνθούν.
Ωστόσο, αυτή η διαδικασία είναι πολύ δαπανηρή και μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τους δύτες. Το SeaClear2.0 στοχεύει να αντιμετωπίσει το ζήτημα στέλνοντας μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας στις στοχευμένες περιοχές.
Στη συνέχεια αναπτύσσονται ιπτάμενα drones εντοπισμού για να εντοπίσουν τα απορρίμματα και να καταγράψουν τη θέση τους, πριν σταλούν κάτω για να ανακτήσουν τα συντρίμμια είτε πιάνοντάς τα είτε ρουφώντας τα. Για βαρύτερα αντικείμενα, από γερανό κατεβαίνει μια «έξυπνη» αρπάγη.
Οι ερευνητές δοκιμάζουν επίσης επιπλέον συστήματα, μεταξύ των οποίων και μια αυτόνομη φορτηγίδα που λειτουργεί σαν «πλωτό απορριμματοφόρο». Αυτή θα συλλέγει τα απόβλητα που μαζεύουν τα drones και θα τα μεταφέρει πίσω στην ακτή.
«Στις δοκιμές έχουμε ήδη απομακρύνει ελαστικά αυτοκινήτων, μεταλλικές περιφράξεις και τμήματα πλοίων», λέει ο De Schutter. «Χρησιμοποιώντας τον γερανό στο σκάφος επιφανείας, μπορούμε να ανασύρουμε ακόμη βαρύτερα αντικείμενα».
Βελτιώνοντας την τεχνολογία
Παρότι οι δοκιμές έχουν αποδώσει θετικά αποτελέσματα, οι ερευνητές λένε ότι η τεχνολογία χρειάζεται ακόμη βελτιώσεις προτού ολοκληρωθεί το έργο στα τέλη του 2026.
«Δεν βρισκόμαστε ακόμη ακριβώς στο σημείο που θέλουμε», λέει ο Ιβ Σαρντάρ, διευθύνων σύμβουλος της γαλλικής εταιρείας Subsea Tech, εταίρου και στις δύο εκδοχές του SeaClear (πηγή στα Αγγλικά). «Αλλά δεν είμαστε μακριά. Ο στόχος τώρα είναι να βελτιστοποιήσουμε την τεχνολογία».
Οι ερευνητές εξετάζουν επίσης το ενδεχόμενο χρήσης των ρομπότ για τον εντοπισμό μη εκραγέντων ναρκών στον βυθό, που έχουν απομείνει από ιστορικούς πολέμους. Έως το τέλος του έτους, η ομάδα ελπίζει ότι τα συνεργεία καθαρισμού της θα είναι έτοιμα να συνεργαστούν με τις τοπικές αρχές σε όλη την Ευρώπη.