Ο πόλεμος στο Ιράν έχει κάνει τα στενά του Ορμούζ πολιτικό όπλο που ταράζει τα χρηματιστήρια παγκοσμίως. Πηγές του ΥΠΕΞ λένε στο Euronews ότι το Ιράν διευκολύνει τη διέλευση πλοίων με ισπανικά συμφέροντα.
Διπλωματικές πηγές του Υπουργείου Εξωτερικών επιβεβαίωσαν στο Euronews ότι η κυβέρνηση έχει γνώση πως το Ιράν διευκολύνει τη διέλευση πλοίων με ισπανικά συμφέροντα από το αμφισβητούμενο πέρασμα, παρότι δεν υπάρχει καμία επίσημη συμφωνία.
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει μετατρέψει τα στενά του Ορμούζ σε θερμόμετρο της παγκόσμιας οικονομικής επιβίωσης, καθώς από εκεί διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και το 19% του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).
Από την περιοχή διέρχονται επίσης άλλες πρώτες ύλες, όπως λιπάσματα, αλουμίνιο και χημικά προϊόντα, επηρεάζοντας την παγκόσμια τροφοδοσία ενέργειας και αγαθών. Όλα αυτά προκαλούν μια έκδηλη αστάθεια στα χρηματιστήρια και άνοδο της τιμής της βενζίνης.
Σε αυτή τη σκακιέρα, όπου ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου εντείνουν τη στρατιωτική πίεση στο καθεστώς των αγιατολάχ, η κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ στην Ισπανία έχει αναδειχθεί σε νέμεση της πολεμοχαρούς πολιτικής της Ουάσινγκτον και του Τελ Αβίβ.
Ο Σάντσεθ έχει εδραιωθεί ως ο κύριος Ευρωπαίος παράγοντας που αντιτίθεται στη στρατηγική της αμερικανικής «μέγιστης πίεσης», αφήνοντας μάλιστα να εννοηθεί ότι η ευρωπαϊκή στάση έχει ευθυγραμμιστεί με το «όχι στον πόλεμο» της Ισπανίας.
Την ώρα που στην Ισπανία υφίσταται εκλογικές ήττες – στο τρέχον έτος το PSOE έχει χάσει στην Εξτρεμαδούρα, την Αραγονία και την Καστίλλη και Λεόν· η δημοτικότητά του μειώνεται στην κοινωνία· το περιβάλλον του δοκιμάζεται από δικαστικές υποθέσεις και, για τρίτο συνεχόμενο έτος, δεν παρουσιάζει τον Κρατικό Προϋπολογισμό, ο πρωθυπουργός Σάντσεθ έχει αποφασίσει να επικεντρώσει την προσοχή του στη διεθνή πολιτική με το «όχι στον πόλεμο» στο Ιράν, απλουστεύοντας μια σύγκρουση που υπερβαίνει τα συνθήματα.
Το τέλος της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας: Το Ορμούζ ως πολιτικό όπλο
Τα στενά του Ορμούζ είναι ένα σημείο συμφόρησης που ελέγχεται από τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν. Η Τεχεράνη έχει περάσει από το πλήρες κλείσιμο σε στρατηγική «επιλεκτικού αποκλεισμού»: τα στενά είναι ανοιχτά για όλους, εκτός από όσους το Ιράν θεωρεί εχθρούς του.
Σε αυτό το πλαίσιο, η θέση της Ισπανίας φαντάζει προνομιακή αλλά και επικίνδυνη, καθώς ο Πέδρο Σάντσεθ έχει καταστεί πρόσωπο που υμνείται στο θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν, το οποίο έφτασε στο σημείο να χρησιμοποιήσει την εικόνα του Ισπανού πρωθυπουργού σε ιρανικούς πυραύλους.
Πλήθος σχολίων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και σε διεθνή μέσα μεσαίας εμβέλειας κάνει λόγο για πλοία με ισπανική σημαία που έχουν ελεύθερη διέλευση από αυτή τη ζώνη. Αν και δεν υπάρχουν επίσημες πληροφορίες επ’ αυτού, κυβερνητικές πηγές επιβεβαίωσαν σε αυτό το μέσο ότι «ανεπίσημα γνωρίζουν πως έτσι έχει συμβεί σε ορισμένες περιπτώσεις» και ότι τα συγκεκριμένα πλοία διέπλευσαν.
Αυτή η ευνοϊκή μεταχείριση θα αποτελούσε απάντηση στην πολιτική «ουδετερότητας» του Σάντσεθ, ο οποίος όχι μόνο αρνήθηκε να συμμετάσχει στον υπό την ηγεσία της Ουάσινγκτον στρατιωτικό συνασπισμό (αν και έστειλε τη φρεγάτα «Colón» στην Κύπρο για την υπεράσπιση των ευρωπαϊκών συνόρων και διατηρεί τη συμμετοχή της χώρας σε αποστολές για την προστασία των συμμάχων στο ΝΑΤΟ), αλλά και απαγόρευσε τη χρήση των βάσεων Ρότα και Μορόν, προκαλώντας την οργή και τις επικρίσεις της κυβέρνησης Τραμπ και του Ισραήλ, που θεωρούν πως πρόκειται για στήριξη ενός δικτατορικού καθεστώτος, επικίνδυνου για τη Δύση λόγω των πυρηνικών του προγραμμάτων.
Η αλγερινή σύνδεση: Ενεργειακή θωράκιση του Αλμπάρες
Ο κίνδυνος της ναυσιπλοΐας από τα στενά του Ορμούζ έχει αναγκάσει τη Μαδρίτη να αναζητήσει ένα σχέδιο Β για να διασφαλίσει τον εφοδιασμό της σε φυσικό αέριο. Μετά από χρόνια εντάσεων με το Αλγέρι, λόγω της αλλαγής στάσης της κυβέρνησης Σάντσεθ στο θέμα της Δυτικής Σαχάρας και της στήριξής της στο σχέδιο του Μαρόκου για την περιοχή, ο υπουργός Εξωτερικών Χοσέ Μανουέλ Αλμπάρες έχει ξεκινήσει ταξίδι στην Αλγερία για να υπογράψει νέα συμβόλαια, ώστε η Ισπανία να εξαρτάται λιγότερο από τον εφοδιασμό από τη Μέση Ανατολή και να μπορεί να διατηρεί χαμηλές τις τιμές της ενέργειας.
Παρότι η Ισπανία δεν έχει μεγάλη εξάρτηση από τον ενεργειακό εφοδιασμό που διέρχεται από τα στενά του Ορμούζ, ο πόλεμος επηρεάζει τη μεταβλητότητα των τιμών σε μια τόσο παγκοσμιοποιημένη αγορά όπως αυτή του πετρελαίου και του φυσικού αερίου. Η Αλγερία αποτελεί αναντικατάστατη πηγή ενέργειας για την ισπανική επικράτεια και, μαζί με τις ΗΠΑ, είναι ο μεγαλύτερος προμηθευτής φυσικού αερίου της χώρας, με συνολικά 128.500 GW/h που εστάλησαν το 2025 και σχεδόν 40% του συνόλου των εισαγωγών.
Επιπτώσεις για την Ισπανία σε μια ανοιχτή πρόκληση
Αν επιβεβαιωθεί επισήμως αυτή η προνομιακή μεταχείριση εκ μέρους της Τεχεράνης, οι συνέπειες για τη Μαδρίτη θα μπορούσαν να επιφέρουν έναν πολιτικό σεισμό με αντίκτυπο στην ΕΕ.
Ο Λευκός Οίκος έχει ήδη απειλήσει με δασμούς στα ισπανικά προϊόντα και με απόσυρση της συνεργασίας στις υπηρεσίες πληροφοριών. Ο Τραμπ δεν δίστασε να επιτεθεί στον Πέδρο Σάντσεθ και να θέσει εν αμφιβόλω τον ρόλο της Ισπανίας εντός της Ατλαντικής Συμμαχίας. Το Ισραήλ, από την πλευρά του, θεωρεί τη στάση του Σάντσεθ «ανταμοιβή της κρατικής τρομοκρατίας του Ιράν», κάτι που έχει παγώσει τις διπλωματικές σχέσεις, οι οποίες ήταν ήδη τεταμένες λόγω της σύγκρουσης στη Γάζα.
Ενώ χώρες όπως η Γαλλία παρακολουθούν με ενδιαφέρον την ισπανική αυτονομία, ο ατλαντικός άξονας ενδέχεται να αντιταχθεί στο να δεχθεί η Μαδρίτη οφέλη από το ιρανικό καθεστώς. Αυτή η «λευκή επιταγή» θα σήμαινε για τον Σάντσεθ μια πολιτική νίκη, η οποία όμως αμαυρώνεται από τη «χειραψία» που τη συνοδεύει, καθώς πρόκειται για ένα κατασταλτικό καθεστώς που στις αρχές της χρονιάς προκάλεσε τον θάνατο περίπου 30.000 ανθρώπων. Ενδέχεται να πρόκειται για πρόσκαιρο θρίαμβο που τελικά θα οδηγήσει στη διπλωματική απομόνωση της Ισπανίας εντός του δυτικού μπλοκ.