Τα αρσενικά χταπόδια μπορούν να γονιμοποιήσουν το ταίρι τους ακόμη και όταν δεν το βλέπουν.
Όταν τα χταπόδια ζευγαρώνουν, το αρσενικό κρατά το θηλυκό κυριολεκτικά σε απόσταση ενός πλοκαμιού.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Για την πράξη αυτή, το αρσενικό διαθέτει ένα ειδικό πλοκάμι, τον λεγόμενο ηεκτοκότυλο, το οποίο χρησιμοποιεί για να εναποθέτει έναν σάκο με σπέρμα στο αναπαραγωγικό σύστημα του θηλυκού.
Ωστόσο, οι επιστήμονες δεν είχαν κατανοήσει με ακρίβεια πώς αυτό το πλοκάμι βρίσκει το σωστό σημείο, όταν το αρσενικό δεν μπορεί να δει τι κάνει. Τώρα, μια νέα μελέτη αποκαλύπτει πώς καθοδηγείται ο ηεκτοκότυλος.
Τα αρσενικά χταπόδια «γεύονται» τις ορμόνες των θηλυκών
Κατά τη διάρκεια της επαφής, το αρσενικό χταπόδι εισάγει τον ηεκτοκότυλο μέσα στον μανδύα του θηλυκού – μια σακοειδή δομή πίσω από τα μάτια που περιέχει όλα τα βασικά της όργανα, συμπεριλαμβανομένων των αναπαραγωγικών – και ψηλαφεί ώσπου να εντοπίσει τον ωαγωγό της.
Ο τρόπος με τον οποίο το καταφέρνει αυτό αποκαλύπτεται σε μια μελέτη (πηγή στα Αγγλικά) που δημοσιεύτηκε αυτή την εβδομάδα στην επιθεώρηση Science.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το πλοκάμι της σύζευξης είναι ένα αισθητήριο όργανο το οποίο, όπως και τα υπόλοιπα πλοκάμια των χταποδιών, είναι γεμάτο με βεντούζες που περιέχουν χημειοαισθητικούς υποδοχείς.
Στα άλλα επτά πλοκάμια, οι υποδοχείς βοηθούν τα ζώα να «γευτούν» το περιβάλλον τους, λειτουργώντας σαν γλώσσα για τον εντοπισμό τροφής ή την αναγνώριση βλαβερών μικροοργανισμών.
Στον ηεκτοκότυλο όμως, ο οποίος όταν το ζώο δεν ζευγαρώνει κρατιέται συνήθως κοντά στο σώμα, η λειτουργία τους δεν ήταν σαφής.
Κατά τη διάρκεια της έρευνάς τους, οι επιστήμονες βρήκαν ότι ο ωαγωγός του θηλυκού χταποδιού παράγει ένζυμα που συνθέτουν τη σεξουαλική ορμόνη προγεστερόνη.
Ανακάλυψαν ότι οι υποδοχείς επιτρέπουν στο πλοκάμι της σύζευξης των αρσενικών να ανιχνεύει την προγεστερόνη, πράγμα που σημαίνει ότι μπορούν να γονιμοποιήσουν το ταίρι τους, ακόμη και όταν δεν βλέπουν τον σεξουαλικό τους σύντροφο.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι ακρωτηριασμένα εξειδικευμένα πλοκάμια αρσενικών χταποδιών κινούνταν ως αντίδραση στην προγεστερόνη, αλλά όχι όταν έρχονταν σε επαφή με άλλες, παρόμοιες ορμόνες.
Μετά την εξέταση κυττάρων από τον ηεκτοκότυλο τριών ατόμων, η ομάδα εντόπισε έως και τριπλάσιο αριθμό χημειοαισθητικών υποδοχέων και τριπλάσιο αριθμό νευρώνων στο πλοκάμι της σύζευξης σε σύγκριση με ένα κανονικό πλοκάμι.
Τα χταπόδια μπορούν να ζευγαρώνουν χωρίς να βλέπουν
Είναι συνηθισμένο τα ζώα να χρησιμοποιούν την ανίχνευση ορμονών στις διαδικασίες ζευγαρώματος, όμως το αισθητήριο όργανο είναι συνήθως διαφορετικό από αυτό που απελευθερώνει το σπέρμα.
Στα αρσενικά χταπόδια, ωστόσο, ο ηεκτοκότυλος είναι υπεύθυνος και για τις δύο λειτουργίες, κάτι που, σύμφωνα με τους ερευνητές, συνδέεται με τον μοναχικό τρόπο ζωής των χταποδιών.
«Έχει νόημα το πλοκάμι να είναι και αισθητήρας και αναπαραγωγικό όργανο, γιατί σε αυτές τις τυχαίες συναντήσεις το πλοκάμι πρέπει να μπορεί να εντοπίζει το θηλυκό, να εντοπίζει τον ωαγωγό και πολύ γρήγορα είτε να ξεκινά το ζευγάρωμα είτε να απομακρύνεται», δηλώνει ο καθηγητής Νίκολας Μπελόνο, επικεφαλής της μελέτης στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ, στη βρετανική εφημερίδα The Guardian.
Η προτίμηση των χταποδιών για ανεξαρτησία αποτέλεσε επίσης πρόκληση για τα εργαστηριακά πειράματα των ερευνητών.
Ένα ζευγάρι, αρσενικό και θηλυκό, τοποθετήθηκε σε ενυδρείο και χωρίστηκε με ένα διαχωριστικό, καθώς τείνουν να γίνονται επιθετικά και να σκοτώνουν το ένα το άλλο.
Το διαχωριστικό είχε τρύπες που επέτρεπαν στα χταπόδια να περνούν τα πλοκάμια τους και να «ζεσταίνονται» μεταξύ τους.
Οι επιστήμονες σκόπευαν να αφαιρέσουν τα διαχωριστικά μόλις τα χταπόδια εξοικειώνονταν, αλλά εξεπλάγησαν όταν είδαν το αρσενικό να περνά το πλοκάμι της σύζευξης μέσα από μία από τις τρύπες και να το εισάγει στον μανδύα του θηλυκού.
Οι ερευνητές τοποθέτησαν και άλλα ζευγάρια στο ίδιο πειραματικό setup και διαπίστωσαν ότι προέκυπτε το ίδιο αποτέλεσμα.
Σημαντικό είναι ότι η ίδια συμπεριφορά παρατηρήθηκε και στο απόλυτο σκοτάδι, στοιχείο που ενισχύει την υπόθεση ότι τα χταπόδια μπορούν να ζευγαρώνουν χωρίς καν να βλέπουν το ένα το άλλο.