Ιρανικά ΜΜΕ κάνουν λόγο για τα πλοία MSC Francesca και Epaminondas
Οι εντάσεις στα Στενά του Ορμούζ κλιμακώθηκαν την Τετάρτη, καθώς το Ιράν πυροβόλησε εναντίον τριών πλοίων και κατέλαβε τα δύο από αυτά, εντείνοντας τις επιθέσεις στο στρατηγικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα. Οι επιθέσεις σημειώθηκαν λιγότερο από ένα 24ωρο μετά την παράταση μιας εύθραυστης εκεχειρίας από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ενώ παράλληλα διατηρείται ο αμερικανικός αποκλεισμός ιρανικών λιμανιών.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η αντιπαράθεση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν έχει ουσιαστικά περιορίσει σχεδόν στο μηδέν τις εξαγωγές μέσω του στενού — από όπου διέρχεται σε καιρό ειρήνης περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου — και δεν φαίνεται να υπάρχει άμεση προοπτική αποκλιμάκωσης.
Ιρανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι το Σώμα των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) μετέφερε τα δύο πλοία προς το Ιράν, γεγονός που συνιστά περαιτέρω κλιμάκωση.
Τα ιρανικά μέσα ανέφεραν ότι τα πλοία MSC Francesca και Epaminondas συνοδεύονταν προς το Ιράν. Οι ΗΠΑ είχαν προηγουμένως κατασχέσει δύο ιρανικά πλοία, τη στιγμή που επρόκειτο να ξεκινήσουν συνομιλίες για την εκεχειρία στο Πακιστάν, με αποτέλεσμα η Τεχεράνη να αποσυρθεί από τον δεύτερο γύρο υψηλού ρίσκου διαπραγματεύσεων.
Επιθέσεις σε πλοία στο θαλάσσιο πέρασμα
Η Technomar, η εταιρεία διαχείρισης του πλοίου Epaminondas με σημαία Λιβερίας, δήλωσε ότι το πλοίο «πλησίασε και δέχθηκε πυρά από ένοπλη ταχύπλοη λέμβο» ανοιχτά των ακτών του Ομάν. Σύμφωνα με την εταιρεία, η γέφυρα του πλοίου υπέστη ζημιές.
Ένα δεύτερο φορτηγό πλοίο δέχθηκε πυρά λίγες ώρες αργότερα, χωρίς να αναφερθούν ζημιές, ενώ στη συνέχεια ακινητοποιήθηκε. Δεν υπήρξαν τραυματισμοί στα πληρώματα των δύο πλοίων. Ο Παναμάς καταδίκασε αυτό που χαρακτήρισε «παράνομη κατάληψη» πλοίου με σημαία του, κάνοντας λόγο για «σοβαρή επίθεση» στη ναυτική ασφάλεια.
Οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC) επιτέθηκαν σε τρίτο πλοίο, με την ονομασία Euphoria, το οποίο είχε «ακινητοποιηθεί» στις ιρανικές ακτές, σύμφωνα με ιρανικά μέσα ενημέρωσης, χωρίς περαιτέρω διευκρινίσεις.
Η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ δήλωσε ότι οι κατασχέσεις δεν παραβιάζουν τους όρους της εκεχειρίας, καθώς τα πλοία «δεν ήταν αμερικανικά ή ισραηλινά».
Έχουν σημειωθεί περισσότερες από 30 επιθέσεις σε πλοία στη Μέση Ανατολή από τότε που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν τον πόλεμο στις 28 Φεβρουαρίου με αιφνιδιαστική επίθεση στο Ιράν. Πριν από αυτό, το στενό ήταν πλήρως ανοικτό για κάθε θαλάσσια κυκλοφορία.
Η σύγκρουση έχει ήδη εκτοξεύσει τις τιμές του φυσικού αερίου πολύ πέρα από την περιοχή και έχει αυξήσει το κόστος των τροφίμων και πολλών άλλων προϊόντων.
Η τιμή του Brent, του διεθνούς σημείου αναφοράς, ξεπέρασε τα 100 δολάρια το βαρέλι, σημειώνοντας άνοδο περίπου 40% σε σχέση με τα προπολεμικά επίπεδα, ενώ οι χρηματιστηριακές αγορές φαίνεται προς το παρόν να μην αντιδρούν έντονα.
Ο Επίτροπος Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Νταν Γιόργκενσεν, προειδοποίησε για μακροχρόνιες επιπτώσεις σε καταναλωτές και επιχειρήσεις, συγκρίνοντάς τες με άλλες μεγάλες ενεργειακές κρίσεις των τελευταίων δεκαετιών. Εκτίμησε ότι η διαταραχή κοστίζει στην Ευρώπη περίπου 500 εκατομμύρια ευρώ ημερησίως.
Η Τεχεράνη ζητά άρση του αποκλεισμού για να συνεχιστούν οι συνομιλίες
Η δυνατότητα του Ιράν να περιορίζει τη ναυσιπλοΐα στα Στενά — τα οποία συνδέουν τον Περσικό Κόλπο με τον ανοικτό ωκεανό — αποτελεί σημαντικό στρατηγικό πλεονέκτημα. Αν και η εκεχειρία σημαίνει ότι έχουν σταματήσει οι αμερικανικές και ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές στο Ιράν και ότι οι ιρανικοί πύραυλοι δεν στοχεύουν πλέον το Ισραήλ και την ευρύτερη περιοχή, η ναυτική αντιπαράθεση συνεχίζεται και ενδέχεται να κλιμακωθεί.
Χωρίς καμία διπλωματική συμφωνία, οι επιθέσεις πιθανότατα θα αποτρέψουν πλοία από το να επιχειρούν διέλευση από το πέρασμα, σφίγγοντας περαιτέρω τον κλοιό στις παγκόσμιες ενεργειακές προμήθειες.
Ο Μοχάμαντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου και επικεφαλής διαπραγματευτής που συναντήθηκε με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς στο Πακιστάν νωρίτερα αυτόν τον μήνα, δήλωσε ότι μια πλήρης εκεχειρία «έχει νόημα μόνο» εφόσον δεν παραβιάζεται από τον αμερικανικό αποκλεισμό ιρανικών λιμανιών.
«Η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ είναι αδύνατη με μια τόσο κατάφωρη παραβίαση της εκεχειρίας», έγραψε στην πλατφόρμα X.
Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν απαιτήσει την πλήρη άρση του ναυτικού αποκλεισμού των ΗΠΑ ώστε να επαναληφθούν οι συνομιλίες, όμως ο Τραμπ επέμεινε την Τετάρτη ότι ο αποκλεισμός θα παραμείνει μέχρι το Ιράν να άρει τους περιορισμούς στη θαλάσσια διέλευση στο στρατηγικής σημασίας στενό.
Ο Αμερικανός πρόεδρος συνεχίζει επίσης να ισχυρίζεται ότι έχει σημειώσει επιτυχίες στον πόλεμο. Αργά την Τετάρτη, υποστήριξε ότι το Ιράν «σεβάστηκε» το αίτημά του και ακύρωσε την εκτέλεση οκτώ Ιρανών γυναικών που είχαν συμμετάσχει και συλληφθεί σε αντικυβερνητικές διαδηλώσεις τον Ιανουάριο.
«Εκτιμώ ιδιαίτερα ότι το Ιράν και οι ηγέτες του σεβάστηκαν το αίτημά μου, ως Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, και σταμάτησαν την προγραμματισμένη εκτέλεση», έγραψε σε ανάρτηση στο Truth Social.
Η Τεχεράνη χαρακτήρισε το ζήτημα «κατασκευασμένο» και απόπειρα «διάσωσης προσώπου», υποστηρίζοντας ότι οι γυναίκες δεν επρόκειτο ποτέ να εκτελεστούν.
«Η αδυναμία του Τραμπ στο πεδίο της μάχης τον έχει οδηγήσει στο να κατασκευάζει επιτυχίες από ψευδείς ειδήσεις», ανέφερε το πρακτορείο της ιρανικής δικαιοσύνης Mizan την Τετάρτη.
Ισραηλινές επιθέσεις συνεχίζονται στον Λίβανο
Στον νότιο Λίβανο, τρεις ξεχωριστές ισραηλινές επιθέσεις σκότωσαν τουλάχιστον έξι ανθρώπους και τραυμάτισαν άλλους, σύμφωνα με τις τοπικές αρχές, παρά το γεγονός ότι οι δύο πλευρές είχαν συμφωνήσει σε 10ήμερη εκεχειρία.
Το Ισραήλ αρνήθηκε ότι πραγματοποίησε μία από τις επιθέσεις και δεν σχολίασε άμεσα τις υπόλοιπες.
Οι επιθέσεις σημειώθηκαν ενώ Ισραηλινοί και Λιβανέζοι πρέσβεις προετοιμάζονταν για νέα συνάντηση στην Ουάσιγκτον την Πέμπτη, με στόχο την παράταση της εύθραυστης εκεχειρίας που ξεκίνησε την περασμένη εβδομάδα και άνοιξε παράθυρο για πιθανή αποκλιμάκωση της ευρύτερης σύγκρουσης μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών.
Το υπουργείο Υγείας του Λιβάνου ανέφερε ότι δύο ισραηλινές επιθέσεις στο χωριό αλ-Τίρι σκότωσαν τρεις ανθρώπους, μεταξύ των οποίων έναν δημοσιογράφο, και τραυμάτισαν ακόμη ένα άτομο. Πρόσθεσε ότι ισραηλινές δυνάμεις πυροβόλησαν εναντίον ασθενοφόρου, εμποδίζοντας διασώστες να φτάσουν στο σημείο.
Το Ισραήλ ισχυρίστηκε ότι άτομα στο αλ-Τίρι παραβίασαν την εκεχειρία και αποτελούσαν απειλή για τις δυνάμεις του, ενώ αρνήθηκε ότι εμπόδισε διασώστες ή ότι στοχοποιεί δημοσιογράφους.
Το υπουργείο ανέφερε επίσης ότι ξεχωριστή ισραηλινή επίθεση στο χωριό Γιοχμόρ σκότωσε δύο ανθρώπους και τραυμάτισε άλλους δύο. Σύμφωνα με τα τελευταία κυβερνητικά στοιχεία, οι ισραηλινές επιθέσεις στον Λίβανο έχουν σκοτώσει σχεδόν 2.300 ανθρώπους και έχουν εκτοπίσει πάνω από 1,2 εκατομμύρια.