Ο πόλεμος εναντίον του Ιράν αυξάνει απρόσμενα τις αντλίες θερμότητας στο Ηνωμένο Βασίλειο: αξίζουν πραγματικά την επένδυση;
Οι αντλίες θερμότητας απαλλάσσουν τους Ευρωπαίους από τις ασταθείς τιμές του φυσικού αερίου, παρότι έχουν εμπλακεί στον «πόλεμο των αξιών» γύρω από τον στόχο των μηδενικών εκπομπών.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat για το 2023, σχεδόν το 50% της ενέργειας που καταναλώνεται στην ΕΕ χρησιμοποιείται για θέρμανση και ψύξη, όμως η μεγαλύτερη ποσότητα εξακολουθεί να προέρχεται από ορυκτά καύσιμα (κυρίως φυσικό αέριο). Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει ότι η τεχνολογία των αντλιών θερμότητας αποτελεί πλέον «κλειδί» για την προώθηση της καθαρής ενεργειακής μετάβασης και την επίτευξη του στόχου της κλιματικής ουδετερότητας της ΕΕ έως το 2050.
Περίπου 2,8 εκατομμύρια αντλίες θερμότητας εγκαταστάθηκαν στην ΕΕ το 2022. Ο ρυθμός αυτός επιβραδύνθηκε σε ακόμη 2,7 εκατομμύρια το 2023, και σε 2,11 εκατομμύρια το 2024. Προκαταρκτικά στοιχεία από 13 κράτη μέλη δείχνουν ότι η αγορά αντλιών θερμότητας αυξήθηκε κατά 11% το 2025, με τις πωλήσεις να φτάνουν τα 2,34 εκατομμύρια μονάδες σε αυτές τις αγορές.
Έρευνες έχουν δείξει επανειλημμένα ότι παρανοήσεις σχετικά με τον θόρυβο, την εμφάνιση και την αποτελεσματικότητα έχουν φρενάρει την υιοθέτηση της τεχνολογίας, παρά τα στοιχεία που δείχνουν ότι τα νοικοκυριά μπορούν να εξοικονομήσουν έως και 270 ευρώ τον χρόνο.
Ωστόσο, καθώς ο πόλεμος στο Ιράν συνεχίζει να αναδεικνύει τους κινδύνους της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα, οι αντλίες θερμότητας έχουν επιστρέψει στο προσκήνιο. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, που παραδοσιακά είχε από τα χαμηλότερα ποσοστά διείσδυσης στην Ευρώπη, οι πωλήσεις αντλιών θερμότητας στις τρεις πρώτες εβδομάδες του Μαρτίου – όταν ξέσπασε η σύγκρουση ΗΠΑ–Ισραήλ στη Μέση Ανατολή – αυξήθηκαν κατά 51% σε σχέση με την ίδια περίοδο του προηγούμενου μήνα, σύμφωνα με την ενεργειακή εταιρεία Octopus Energy.
Αξίζουν οι αντλίες θερμότητας το κόστος τους;
Ο Ντόμινικ Κινγκ, ένας 43χρονος που ζει στο Μπαθ της Αγγλίας, είναι ένας από τους πολλούς Βρετανούς που αξιοποιούν το κυβερνητικό πρόγραμμα Boiler Upgrade Scheme. Η πρωτοβουλία, που απευθύνεται σε κατοίκους της Αγγλίας και της Ουαλίας, παρέχει στους δικαιούχους επιδότηση 7.500 λιρών (περίπου 8.658 ευρώ) για την εγκατάσταση αντλίας θερμότητας αέρα ή γεωθερμικής αντλίας.
Αυτό σήμαινε ότι ο Ντόμινικ πλήρωσε 3.500 λίρες (4.040 ευρώ) για την εγκατάσταση, η οποία περιλάμβανε τρία νέα καλοριφέρ στο ισόγειο του ημι-ανεξάρτητου σπιτιού του, κατασκευασμένου τη δεκαετία του 1950. Πλήρωσε επιπλέον 3.000 λίρες (3.463 ευρώ) για μια μπαταρία 10 kWh ώστε «να αποφεύγει τις υψηλές τιμές ρεύματος στις ώρες αιχμής».
Τον Φεβρουάριο του 2026, τον πρώτο πλήρη μήνα λειτουργίας της αντλίας θερμότητας, ο Ντόμινικ δαπάνησε 180 λίρες (207 ευρώ) για αέριο και ηλεκτρικό ρεύμα, από 255 λίρες (294 ευρώ) την αντίστοιχη περίοδο του 2025 – εξοικονόμηση 78 λιρών (90 ευρώ).
«Αν αυτό συνεχιστεί, θα έχουμε βγει κερδισμένοι σε περίπου επτά χρόνια», λέει ο Ντόμινικ στο Euronews Earth.
Απαλλαγή από τον φόβο των ανατιμήσεων στα ορυκτά καύσιμα
Πέρα από τις μηνιαίες του εξοικονομήσεις, ο Ντόμινικ λέει ότι η αντλία θερμότητας του προσφέρει «πολύ μεγαλύτερη σιγουριά» όσον αφορά τους λογαριασμούς ενέργειας.
«Λυπάμαι όσους πρέπει να αντιμετωπίζουν τις ασταθείς τιμές φυσικού αερίου, για παράδειγμα όταν οι γεωπολιτικές εξελίξεις εκτινάσσουν τις τιμές στα ύψη, αλλά είμαι πολύ χαρούμενος που δεν χρειάζεται πλέον να ανησυχώ γι’ αυτό», προσθέτει.
Η αντλία θερμότητας του Ντόμινικ κρατά το σπίτι του γύρω στους 20°C όλη την ημέρα, ανεξάρτητα από τη θερμοκρασία έξω. Μία από τις βασικές παρανοήσεις γύρω από τις αντλίες θερμότητας είναι ότι δεν λειτουργούν σε κρύες χώρες, παρότι ορισμένα από τα πιο ψυχρά κράτη της Ευρώπης έχουν τα υψηλότερα ποσοστά εγκατάστασης.
Οι αντλίες θερμότητας λειτουργούν άψογα σε χώρες όπου οι θερμοκρασίες τον χειμώνα σπάνια πέφτουν κάτω από τους -10°C, κάτι που ισχύει για το μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης. Ακόμη και όταν οι θερμοκρασίες πέφτουν στους -30°C, οι αντλίες θερμότητας μπορούν να είναι πιο αποδοτικές από την ηλεκτρική θέρμανση.
Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι, ακόμη και σε συνθήκες υπό το μηδέν, ο εξωτερικός αέρας και το νερό εξακολουθούν να περιέχουν αξιοποιήσιμες ποσότητες ενέργειας.
«Η σύζυγός μου δεν έχει παραπονεθεί», λέει. «Παλαιότερα τσακωνόμασταν συχνά για το θερμοστάτη, ενώ τώρα ζούμε σε μια κατάσταση απρόσκοπτης συζυγικής ευτυχίας – τουλάχιστον ως προς τη θερμοκρασία του σπιτιού.
«Ούτε τα παιδιά μου παραπονιούνται. Τους αρέσει να κάνουν τόσο ζεστά ντους που το μπάνιο θυμίζει χαμάμ, αλλά μέχρι στιγμής δεν έχουμε ακούσει παράπονα για την ποσότητα του καυτού νερού.
«Δεν φοράω πλέον μάλλινο σκουφί όταν δουλεύω από το σπίτι: αυτό μειώνει τον κίνδυνο για “μαλλί-κράνος” στις βιντεοκλήσεις και νιώθω πιο παραγωγικός όταν δεν κρυώνει η μύτη μου».
Απαντώντας στις ανησυχίες ότι οι αντλίες θερμότητας είναι αντιαισθητικές, ο εγκαταστάτης του από την Octopus Energy επισημαίνει ότι οι εξωτερικές όψεις των σπιτιών συχνά «χαλάνε» από κάδους σκουπιδιών και σωληνώσεις, για τα οποία κανείς δεν φαίνεται να διαμαρτύρεται.
«Για παν ενδεχόμενο πάντως, ρώτησα τον γείτονά μου τι γνώμη έχει για τη νέα εγκατάσταση», λέει ο Ντόμινικ. «Επιβεβαίωσε ότι μάλλον δεν πρόκειται να τσακωθούμε σύντομα γι’ αυτήν, γεγονός που είναι ανακούφιση».