Καθώς οι Ευρωπαίοι σπεύδουν να εγκαταστήσουν φωτοβολταϊκά στις στέγες ή άλλες λύσεις plug-in, η ανάγκη για συστήματα αποθήκευσης μπαταριών αυξάνεται.
Η ηλιακή ενέργεια έχει χαρακτηριστεί ως το «λαμπρό αστέρι» της καθαρής μετάβασης της Ευρώπης, αυξάνοντας γρήγορα το ενδιαφέρον για συστήματα αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες.
Εν μέσω του πολέμου με το Ιράν, οι εγχώριες ανανεώσιμες πηγές βοηθούν να μετριαστούν τα σοκ στις τιμές των ορυκτών καυσίμων, με πρόσφατη ανάλυση να δείχνει ότι η ηλιακή ενέργεια εξοικονόμησε για την Ευρώπη πάνω από 100 εκατ. ευρώ την ημέρα σε όλη τη διάρκεια του Μαρτίου, περιορίζοντας τις εισαγωγές φυσικού αερίου.
Αν οι τιμές του φυσικού αερίου παραμείνουν υψηλές, κάτι που οφείλεται κυρίως στον ασφυκτικό έλεγχο του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ, οι ειδικοί εκτιμούν ότι οι συνολικές εξοικονομήσεις το 2026 ενδέχεται να φτάσουν τα 67,5 δισ. ευρώ.
Η ηλιακή ενέργεια κερδίζει έδαφος σε όλη την Ευρώπη
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, νέα κυβερνητικά στοιχεία δείχνουν ότι τον Μάρτιο του 2026 ολοκληρώθηκαν περισσότερες από 27.000 εγκαταστάσεις φωτοβολταϊκών, ο υψηλότερος μηνιαίος αριθμός από το 2012. Αυτό σημαίνει ότι η εγκατεστημένη ηλιακή ισχύς αυξήθηκε κατά 11,7% τον τελευταίο χρόνο, προσθέτοντας 2,3 GW καθαρής, εγχώριας ηλεκτρικής ενέργειας στο ενεργειακό μίγμα της Βρετανίας.
Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος, ένα εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας ισχύος 1 GW θα μπορούσε, με βάση τα τυπικά επίπεδα κατανάλωσης στα αμερικανικά νοικοκυριά, να τροφοδοτεί περίπου 876.000 κατοικίες για έναν χρόνο.
Στη Γερμανία, η εταιρεία ενέργειας Enpal BV διαπίστωσε ότι τα ερωτήματα για φωτοβολταϊκά και αντλίες θερμότητας έχουν αυξηθεί κατά περίπου 30% από την έναρξη της σύγκρουσης ΗΠΑ-Ισραήλ στη Μέση Ανατολή, ενώ η εταιρεία ηλιακής ενέργειας 1KOMMA5° GmbH έχει επίσης καταγράψει σχεδόν διπλασιασμό του ενδιαφέροντος για φωτοβολταϊκά.
Το Ηνωμένο Βασίλειο είναι η πιο πρόσφατη ευρωπαϊκή χώρα που δίνει το πράσινο φως και για την εμπορική πώληση plug-in ηλιακών πάνελ, για νοικοκυριά που δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά την εγκατάσταση παραδοσιακών φωτοβολταϊκών στις στέγες ή για όσους ζουν σε κοινόχρηστα ή ενοικιαζόμενα καταλύματα.
Οι μικρές αυτές συσκευές, που δεν απαιτούν επαγγελματική εγκατάσταση, θα μπορούσαν να εξοικονομήσουν σε ένα τυπικό βρετανικό νοικοκυριό 1.100 λίρες (περίπου 1.261 ευρώ) σε ορίζοντα 15 ετών, σύμφωνα με ανάλυση της Carbon Brief (πηγή στα Αγγλικά), και αποτελούν εδώ και χρόνια βασικό στοιχείο της εγχώριας παραγωγής ενέργειας στη Γερμανία.
Τι είναι η αποθήκευση ενέργειας με μπαταρίες;
Η αποθήκευση ενέργειας με μπαταρίες επιτρέπει στα νοικοκυριά να κρατούν ηλεκτρική ενέργεια αποθηκευμένη και έτοιμη, ώστε να τη χρησιμοποιούν όταν τη χρειάζονται.
Οι μπαταρίες αυτές φορτίζονται χρησιμοποιώντας την πλεονάζουσα ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται από φωτοβολταϊκά ή άλλες μορφές οικιακής παραγωγής, ή μπορούν ακόμη και να φορτίζονται μέσω του δικτύου ηλεκτροδότησης του σπιτιού.
Οι περισσότεροι άνθρωποι χρησιμοποιούν λιγότερη ηλεκτρική ενέργεια στη διάρκεια της ημέρας, καθώς βρίσκονται στη δουλειά ή στο σχολείο. Τότε όμως τα φωτοβολταϊκά παράγουν τη μεγαλύτερη ποσότητα ηλεκτρισμού.
Οι μπαταρίες επιτρέπουν έτσι στα νοικοκυριά να χρησιμοποιούν την αποθηκευμένη ενέργεια τη νύχτα ή σε πολύ συννεφιασμένες ημέρες, όταν τα φωτοβολταϊκά τους δεν παράγουν αρκετό ρεύμα. Μπορεί επίσης κανείς να διοχετεύει στο δίκτυο την ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται από τα φωτοβολταϊκά και να πληρώνεται γι’ αυτό.
«Οι μπαταρίες, όταν συνδυάζονται με έξυπνα τιμολόγια, μπορούν να μειώσουν σημαντικά τους λογαριασμούς ενέργειας», δηλώνει στο Euronews Earth ο Phil Steele, από τη βρετανική εταιρεία ενέργειας Octopus Energy.
«Αντί να πληρώνουν την ίδια ενιαία χρέωση όλο το 24ωρο, τα έξυπνα τιμολόγια όπως το Agile Octopus φορτίζουν αυτόματα την μπαταρία όταν η ηλεκτρική ενέργεια είναι στη χαμηλότερη τιμή της και την αποφορτίζουν όταν οι τιμές είναι στο υψηλότερο επίπεδο, ώστε οι πελάτες να αξιοποιούν στο έπακρο κάθε μονάδα αποθηκευμένης ενέργειας.»
Πόσο κοστίζουν οι μπαταρίες και πόσο διαρκούν;
Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (πηγή στα Αγγλικά), το μέσο κόστος των μπαταριών έχει μειωθεί κατά 90% από το 2010, χάρη στις εξελίξεις στη χημεία και στην παραγωγή τους.
Την τελευταία πενταετία έχουν προστεθεί παγκοσμίως περισσότερα από 2.000 GWh χωρητικότητας μπαταριών λιθίου-ιόντων, που τροφοδοτούν 40 εκατομμύρια ηλεκτρικά οχήματα και χιλιάδες έργα αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες.
Η τιμή μιας μπαταρίας εξαρτάται από τις ανάγκες του κάθε σπιτιού. Για παράδειγμα, μια μπαταρία 5 kWh της Octopus Energy, που μπορεί να τροφοδοτεί ένα τυπικό βρετανικό νοικοκυριό για περίπου έξι έως οκτώ ώρες, ξεκινά από τις 3.447 λίρες (περίπου 4.028 ευρώ). Μπαταρίες μεγαλύτερης χωρητικότητας, όπως ένα μοντέλο 10 kWh, μπορεί να κοστίζουν πάνω από 7.000 ευρώ, αλλά αποθηκεύουν ενέργεια αρκετή για περίπου μιάμιση ημέρα.
Η τυπική διάρκεια ζωής μιας μπαταρίας, ανάλογα με το πώς χρησιμοποιείται, είναι περίπου 10-12 χρόνια, αλλά καθώς η έρευνα πάνω στις συσκευές αυτές προχωρά, αυτός ο χρόνος θα μπορούσε σύντομα να επιμηκυνθεί.
Μπορεί η αποθήκευση ενέργειας με μπαταρίες να βελτιώσει το ευρωπαϊκό δίκτυο ηλεκτρισμού;
Η Ευρώπη αντιμετωπίζει σήμερα ολοένα συχνότερα φαινόμενα αρνητικών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, όταν η προσφορά υπερβαίνει τη ζήτηση. Αυτό έχει ενισχύσει τις εκκλήσεις για ενδυνάμωση των βιομηχανικών συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες σε όλη την ήπειρο.
Πέρυσι, η ΕΕ εγκατέστησε 27,1 GWh νέων συστημάτων αποθήκευσης με μπαταρίες, κάτι που σηματοδοτεί 12η συνεχόμενη χρονιά ρεκόρ ανάπτυξης. Ωστόσο, έκθεση της Solar Power Europe (πηγή στα Αγγλικά) αναφέρει ότι η ΕΕ πρέπει να πετύχει εκ νέου δεκαπλασιασμό της αγοράς, προκειμένου να επιτύχει τους στόχους της για το 2030.
Πέντε αγορές της ΕΕ παρείχαν πάνω από το 60% της νέας εγκατεστημένης δυναμικότητας συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες (BESS) το 2025, με τη Γερμανία και την Ιταλία να ηγούνται. Η Βουλγαρία αναδείχθηκε ταχύτερα αναπτυσσόμενη αγορά, ανεβαίνοντας στην τρίτη θέση, ακολουθούμενη από τις Κάτω Χώρες και την Ισπανία.