Σύγκρουση στη Μέση Ανατολή αυξάνει το ενεργειακό κόστος: ΟΗΕ προειδοποιεί για ένα από τα πιο αδύναμα έτη της παγκόσμιας οικονομίας από το 2008, με την Ευρώπη να πλήττεται περισσότερο.
Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών μείωσε την πρόβλεψή του για την παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη και αναθεώρησε προς τα πάνω τις εκτιμήσεις για τον πληθωρισμό φέτος, αντιδρώντας στην κρίση στη Μέση Ανατολή και την άνοδο των τιμών του πετρελαίου.
Οικονομολόγοι του ΟΗΕ δήλωσαν ότι η αύξηση του παγκόσμιου ΑΕΠ προβλέπεται πλέον στο 2,5% για το 2026, από 2,7% που ήταν η εκτίμηση του Ιανουαρίου, και θα μπορούσε να πέσει έως και στο 2,1% «σε ένα πιο δυσμενές σενάριο».
Αυτό θα ήταν ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά ανάπτυξης του αιώνα, εξαιρουμένων της πανδημίας COVID-19 και της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008, δήλωσε ο Σαντάνου Μουκέρτζι, διευθυντής οικονομικής ανάλυσης στο Τμήμα Οικονομικών και Κοινωνικών Υποθέσεων του ΟΗΕ.
«Δεν βρισκόμαστε κοντά» σε ύφεση, είπε, αλλά προειδοποίησε ότι η ζωή μπορεί να γίνει πιο δύσκολη για δισεκατομμύρια ανθρώπους και ότι ορισμένες χώρες ενδέχεται να δουν τις οικονομίες τους να συρρικνώνονται.
Ο παγκόσμιος πληθωρισμός προβλέπεται να αυξηθεί στο 3,9% φέτος, κατά 0,8 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερα από την πρόβλεψη του Ιανουαρίου, πριν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εξαπολύσουν αεροπορικές επιδρομές στο Ιράν. Το Ιράν απάντησε μπλοκάροντας τα Στενά του Ορμούζ, μια κρίσιμη θαλάσσια οδό για τις μεταφορές πετρελαίου, φυσικού αερίου, λιπασμάτων και άλλων πετρελαϊκών προϊόντων.
«Οι αυξημένες τιμές της ενέργειας είναι καθοριστικός παράγοντας, όπως και οι τιμές των διυλισμένων προϊόντων που είναι κρίσιμα για τη βιομηχανική παραγωγή και τις εμπορικές μεταφορές», δήλωσε ο Μουκέρτζι.
Δεν θα βιώσουν όλες οι χώρες τον ίδιο ρυθμό πληθωρισμού, υπογράμμισε. Στις πλουσιότερες ανεπτυγμένες χώρες, ο πληθωρισμός προβλέπεται να αυξηθεί από 2,6% το 2025 σε 2,9% το 2026.
Στις αναπτυσσόμενες χώρες, προβλέπεται να επιταχυνθεί από 4,2% σε 5,2%, καθώς το υψηλότερο κόστος ενέργειας, μεταφορών και εισαγόμενων αγαθών ροκανίζει τα πραγματικά εισοδήματα.
Οι επιπτώσεις του πολέμου με το Ιράν είναι ιδιαίτερα άνισες, με τις πιο σοβαρές οικονομικές ζημιές να συγκεντρώνονται στη Δυτική Ασία, μια περιοχή 21 αραβικών χωρών, συμπεριλαμβανομένων εκείνων στον Περσικό Κόλπο, σύμφωνα με την έκθεση «Παγκόσμια Οικονομική Κατάσταση και Προοπτικές» για τα μέσα του 2026.
Η οικονομική ανάπτυξη στην περιοχή προβλέπεται να μειωθεί από 3,6% το 2025 σε 1,4% το 2026, «εξαιτίας όχι μόνο του ενεργειακού σοκ αλλά και των άμεσων ζημιών στις υποδομές και των σοβαρών διαταραχών στην παραγωγή πετρελαίου, στο εμπόριο και στον τουρισμό».
Στην Αφρική, ο μέσος ρυθμός ανάπτυξης προβλέπεται να μειωθεί ελαφρά, από 4,2% πέρυσι σε 3,9% φέτος. Στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική, η ανάπτυξη αναμένεται να επιβραδυνθεί από 2,5% σε 2,3%.
Η οικονομία των ΗΠΑ αναμένεται να παραμείνει «σχετικά ανθεκτική», με ρυθμό ανάπτυξης 2% που προβλέπεται για φέτος, σε γενικές γραμμές αντίστοιχο με εκείνον του 2025.
Η Ευρώπη, αντίθετα, «είναι πιο εκτεθειμένη, καθώς η μεγάλη εξάρτηση από τις εισαγωγές ενέργειας πιέζει τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις». Η οικονομική ανάπτυξη στην ΕΕ αναμένεται να επιβραδυνθεί από 1,5% το 2025 σε 1,1% το 2026, ενώ η ανάπτυξη στο Ηνωμένο Βασίλειο προβλέπεται να υποχωρήσει ακόμη περισσότερο, από 1,4% πέρυσι σε 0,7% φέτος.
Στην Ασία, το διαφοροποιημένο ενεργειακό μείγμα της Κίνας, τα σημαντικά στρατηγικά αποθέματα και η στήριξη από την κυβέρνηση λειτουργούν ως ανάχωμα, με την οικονομική ανάπτυξη να αναμένεται να επιβραδυνθεί μόλις από 5% το 2025 σε 4,6% φέτος.
Η Ινδία αναμένεται να παραμείνει μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες μεγάλες οικονομίες, με ρυθμό ανάπτυξης 6,4% φέτος, από 7,5% το 2025.
«Το ερώτημα για την Κίνα, όπως και για την Ινδία και άλλες χώρες, είναι πόσο θα διαρκέσει αυτή η σύγκρουση και οι επιπτώσεις της, διότι όλα αυτά τα διάφορα «μαξιλάρια» είναι σαφώς περιορισμένα», δήλωσε ο ανώτερος οικονομολόγος του ΟΗΕ Ίνγκο Πίτερλε.