Η Γαλλία δοκιμάζει στην πράξη πώς να αντιμετωπίζει τις ακραίες θερμοκρασίες
Ζέστη πρωτοφανή για το μήνα Μάιο καταγράφουν χώρες της βόρειας και της δυτικής Ευρώπης.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Στη Γαλλία και τη Βρετανία οι θερμοκρασίες χτύπησαν ήδη επίπεδα ρεκόρ και οι πολίτες προετοιμάζονται για ακόμα πιο δύσκολες μέρες.
Επιπλέον, ανέφεραν θανάτους που σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα με το κύμα καύσωνα, με τα περισσότερα περιστατικά να αφορούν πνιγμούς.
Συγκεκριμένα, στη Γαλλία έχουν καταγραφεί τουλάχιστον επτά θάνατοι λόγω ζέστης, οι πέντε πνιγμοί, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο τουλάχιστον τρεις έφηβοι πνίγηκαν σε διαφορετικά περιστατικά.
Ασυνήθιστη ζέστη βιώνουν επίσης η Ιρλανδία, το Βέλγιο, η βόρεια Ιταλία και τμήματα της Ισπανίας. Κάποιοι ειδικοί μιλούν για θερμοκρασίες Ιουλίου μέσα στον Μάιο.
Οι ειδικοί λένε ότι τα άνευ προηγουμένου και θανατηφόρα ακραία καιρικά φαινόμενα, που μερικές φορές χτυπούν σε ασυνήθιστες εποχές και σε ασυνήθιστα μέρη, θέτουν περισσότερους ανθρώπους σε κίνδυνο.
Η Γαλλία σε «θόλο» καύσωνα
Η Γαλλία κατέγραψε την πιο ζεστή ημέρα Μαΐου στην ιστορία της, την ώρα που προετοιμάζεται για ακόμη πιο ακραία ζέστη.
Η εθνική μετεωρολογική υπηρεσία Météo France ανακοίνωσε χθες Δευτέρα ότι σε 352 μετεωρολογικούς σταθμούς, κυρίως στα δυτικά, καταγράφηκαν νέα μηνιαία ρεκόρ, με την υψηλότερη θερμοκρασία, 37,1°C, να σημειώνεται κοντά στο Οσσεγκόρ, κοντά στο Μπιαρίτς. Οι κλιματικοί επιστήμονες εκτιμούν ότι αυτό το «πρωτοφανές» επεισόδιο έχει πιθανότητα εμφάνισης μία στις 1.000 για αυτήν την εποχή του χρόνου, με βάση τα αρχεία που χρονολογούνται από το 1979.
Οι προγνώσεις προειδοποιούν ότι η χώρα θα συνεχίσει να «ψήνεται» τις επόμενες ημέρες, καθώς βρίσκεται παγιδευμένη κάτω από έναν «εξαιρετικά ανώμαλο και ισχυρό» θόλο καύσωνα – ένα ατμοσφαιρικό μοτίβο που εγκλωβίζει τους καύσωνες και γίνεται ολοένα συχνότερο λόγω της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής.
Οι μέγιστες θερμοκρασίες αναμένεται σήμερα (26 Μαΐου) να αγγίξουν τους αποπνικτικούς 35°C στη Νάντη, ενώ Παρίσι, Λυών, Τουλούζη και Μπορντό θα φτάσουν τους 34°C. Ακόμη και οι βόρειες πόλεις, όπως η Λιλ, θα δουν μέγιστες θερμοκρασίες 30°C.
Ο καύσωνας, στον οποίο αποδίδονται ήδη πολλοί θάνατοι, ανάμεσά τους και αυτός ενός 53χρονου δρομέα που πέθανε την Κυριακή σε αγώνα στο Παρίσι, αποτελεί προειδοποιητικό καμπανάκι για το τι μπορεί να περιμένει η Γαλλία μπαίνοντας στο καλοκαίρι.
Γίνεται η Γαλλία πιο ζεστή;
Πέρυσι, η Γαλλία βίωσε μια σειρά από καύσωνες, με τη θερμοκρασία να φτάνει τους 40°C σε ορισμένα σημεία της χώρας. Δεκάδες νομοί τέθηκαν σε πορτοκαλί συναγερμό, ενώ ο νομός Ωντ υπέστη μία από τις χειρότερες δασικές πυρκαγιές των τελευταίων 50 ετών, λόγω των θερμών και ξηρών συνθηκών. Το 2025 ήταν η χειρότερη χρονιά για δασικές πυρκαγιές στην ιστορία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σύμφωνα με την Υπηρεσία Κλιματικής Αλλαγής Κοπέρνικος της ΕΕ (C3S), η Γαλλία αντιμετώπισε θερμοκρασίες πάνω από τον μέσο όρο σε όλη τη θερινή περίοδο του 2025, με το μεγαλύτερο μέρος της χώρας να καταγράφει 15 περισσότερες «θερινές ημέρες» από το συνηθισμένο. Πρόκειται για ημέρες όπου η μέγιστη θερμοκρασία του αέρα είναι τουλάχιστον 25°C.
Η νοτιοδυτική Γαλλία κατέγραψε επίσης από τις μεγαλύτερες αποκλίσεις σε έντονη ζέστη, με τις θερμοκρασίες να ανεβαίνουν περίπου 6°C πάνω από το μέσο εποχικό ανώτατο όριο.
Μετά το καυτό καλοκαίρι, ταχεία ανάλυση από τη Σχολή Υγιεινής και Τροπικής Ιατρικής του Λονδίνου κατέληξε ότι η κλιματική αλλαγή ήταν υπεύθυνη για περίπου το 68 τοις εκατό από τους 24.000 θανάτους που σημειώθηκαν σε 854 ευρωπαϊκές πόλεις, καθώς οδήγησε τη θερμοκρασία έως και 3,6°C υψηλότερα.
Η μελέτη υπολόγισε ότι η κλιματική αλλαγή συνέβαλε σε 1.444 θανάτους από θερμική καταπόνηση στη Γαλλία, με το Παρίσι να καταγράφει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας.
Πρόκειται για ένα σενάριο που η Γαλλία περιμένει εδώ και χρόνια, μετά την πρωτοποριακή άσκηση κρίσης «Παρίσι στους 50°C».
Είναι η Γαλλία προετοιμασμένη για την έντονη ζέστη;
Το 2023, η πόλη του Παρισιού οργάνωσε την πρωτοβουλία «Παρίσι στους 50°C» σε δύο διαμερίσματα, για να βοηθήσει τους κατοίκους να προετοιμαστούν για ένα μέλλον με έντονη ζέστη.
Η πρωτοβουλία συγκέντρωσε πολεοδόμους, ειδικούς υγείας, επιστήμονες και δημόσιες αρχές, προκειμένου να αξιολογήσουν τις ευαλωτότητες σε βασικούς τομείς όπως η στέγαση, η υγεία, η ενέργεια και οι δημόσιοι χώροι.
Στο πλαίσιο της άσκησης, περίπου 70 παιδιά μπήκαν σε μια σκοτεινή σήραγγα όπου η θερμοκρασία διατηρείται στους 18°C. Μόλις βρέθηκαν υπόγεια, τους ζητήθηκε να υποδυθούν τις συνέπειες των ακραίων θερμοκρασιών που ενδέχεται σύντομα να αποτελούν τη νέα κανονικότητα.
Μεταξύ άλλων, τα παιδιά προσποιούνταν ότι είχαν δηλητηριαστεί από αλλοιωμένα τρόφιμα λόγω διακοπής ρεύματος, ενώ αναπαριστούσαν και τις επιπτώσεις διαρροής μονοξειδίου του άνθρακα από ελαττωματική γεννήτρια. Για τη συμμετοχή τους είχε δοθεί πλήρης συγκατάθεση από τους κηδεμόνες τους.
Εργαζόμενοι του Ερυθρού Σταυρού χρησιμοποίησαν τα σκηνοθετημένα σενάρια για να αποφασίσουν ποιον θα έστελναν πρώτο στο νοσοκομείο, γνωρίζοντας ότι τα δημόσια συστήματα υγείας κατακλύζονται κατά τη διάρκεια καυσώνων. Πυροσβέστες, δημοτικοί αξιωματούχοι και δάσκαλοι συμμετείχαν επίσης, προσομοιώνοντας το χάος που προκαλείται από ένα τέτοιο συμβάν.
Η αποτίμηση της άσκησης επισήμανε ότι η ακραία ζέστη συνιστά σοβαρή απειλή για τη δημόσια υγεία στη Γαλλία, ιδιαίτερα για τις ευάλωτες κοινότητες. Διαπιστώθηκε επίσης ότι υποδομές όπως το μετρό και οι σιδηροδρομικές γραμμές κινδυνεύουν από την έντονη ζέστη.
Η έκθεση ζητά το Παρίσι να μετατραπεί σε «πόλη-όαση», με αύξηση της βλάστησης, περισσότερους σκιασμένους δημόσιους χώρους, μείωση των επιφανειών που συσσωρεύουν θερμότητα και προσαρμογή σχολείων και δημόσιων υποδομών στις συνθήκες ακραίας ζέστης.
Το Παρίσι, όπως και πολλές άλλες ευρωπαϊκές πόλεις, πέφτει συχνά θύμα του φαινομένου της αστικής θερμικής νησίδας. Σε αυτή την περίπτωση, η αστική υποδομή, όπως το σκυρόδεμα και η άσφαλτος, απορροφά τη θερμότητα, διατηρώντας τις θερμοκρασίες σε υψηλά επίπεδα. Η χρήση κλιματιστικών εσωτερικού χώρου εντείνει αυτό το φαινόμενο, παρότι αποτελεί σωτήρια λύση για πολλούς πολίτες.
«Οι χώρες που θα τα πάνε καλύτερα την επόμενη δεκαετία δεν θα είναι εκείνες με τα περισσότερα χρήματα – είναι εκείνες που αντιμετωπίζουν τη ζέστη ως επείγον ζήτημα δημόσιας υγείας και όχι ως απλή είδηση για τον καιρό», δηλώνει στην Euronews Earth η Ιόνα Βεργκίνι, ιδρύτρια της υπηρεσίας παγκόσμιων μετεωρολογικών προβλέψεων WFY24.
Τι κάνει η Γαλλία για να αντιμετωπίσει την ακραία ζέστη;
Το Παρίσι έχει υποστεί ριζικό μετασχηματισμό τις τελευταίες δύο δεκαετίες, καθώς η πόλη επιδιώκει να γίνει πιο πράσινη. Σύμφωνα με τη Διεθνή Ένωση για τη Διατήρηση της Φύσης (IUCN), από το 2020 έχουν φυτευτεί στο Παρίσι περισσότερα από 100.000 δέντρα, εκ των οποίων 40.000 τον χειμώνα του 2023.
Από το 2020 έχουν αφαιρεθεί πάνω από 6.000 θέσεις στάθμευσης και 1,3 εκτάρια ασφάλτου, ώστε οι δρόμοι να μπορούν να αποκτήσουν πράσινο. Μέχρι το 2024, σχεδόν 100 παρισινοί δρόμοι διέθεταν ζαρντινιέρες, επιτρέποντας στη φύση να συνυπάρχει με την αστική ζωή. Τα δέντρα και τα φυτά βελτιώνουν την ποιότητα του αέρα, προσφέροντας πρόσθετο όφελος για τις ρυπασμένες πόλεις.
«Οι μεταμορφώσεις αυτές θα απλοποιηθούν και θα γίνουν ο κανόνας χάρη στο μελλοντικό βιοκλιματικό Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο (PLUb), το οποίο κατοχυρώνει την πορεία του Παρισιού προς περισσότερη βλάστηση και φύση, με στόχο τη δημιουργία 300 επιπλέον εκταρίων φυσικών χώρων στην πόλη», αναφέρει η IUCN.
Παράλληλα με τις συστάσεις που επανέλαβε η άσκηση «Παρίσι στους 50°C», η Γαλλία επιχειρεί να αντιμετωπίσει κατά μέτωπο τη ρίζα της ακραίας ζέστης.
Κατά τη διάρκεια της διάσκεψης της Σάντα Μάρτα για τα ορυκτά καύσιμα τον Απρίλιο, η Γαλλία δημοσίευσε τον εθνικό της οδικό χάρτη για τη σταδιακή απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, με έμφαση στον εξηλεκτρισμό.
Το σχέδιο προβλέπει τον τερματισμό της χρήσης άνθρακα έως το 2030, πετρελαίου έως το 2045 και φυσικού αερίου για παραγωγή ενέργειας έως το 2050, στο πλαίσιο του ευρύτερου στόχου για επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας.
Συγκεντρώνει και ενοποιεί υφιστάμενα μέτρα – μεταξύ άλλων την απαγόρευση εγκατάστασης λεβήτων φυσικού αερίου σε νέα κτίρια από το 2026 και τον στόχο ώστε τα δύο τρίτα των νέων αυτοκινήτων να είναι ηλεκτρικά έως το 2030 – ενώ ταυτόχρονα επαναβεβαιώνει τις δεσμεύσεις για στήριξη της μετάβασης σε άλλες χώρες.