Μια διεθνής ομάδα επιστημόνων εντόπισε νέο είδος, το Paludocyon moyasolai, από κρανίο που βρέθηκε πριν 30 χρόνια στα Els Casots (Βαρκελώνη). Η δημοσίευση στο Journal of Mammalian Evolution εμπλουτίζει τις γνώσεις για τα μειοκαινικά σαρκοφάγα.
Το κρανίο βγήκε από το έδαφος τη δεκαετία του 1990, κατά τη διάρκεια μίας από τις εκστρατείες ανασκαφών στο Els Casots, στον δήμο Subirats στην Καταλονία που με τα χρόνια έχει εξελιχθεί σε έναν από τους βασικούς τόπους αναφοράς για το ευρωπαϊκό Μειόκαινο.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Τότε οι ερευνητές θεώρησαν δεδομένο ότι ανήκε σε ήδη γνωστό είδος του γένους Paludocyon, από το οποίο υπήρχαν αποσπασματικά κατάλοιπα στην περιοχή και σε άλλες χώρες. Χωρίς κάτι νέο προς μελέτη, το δείγμα αποθηκεύτηκε.
Μόνο το 2014, στο πλαίσιο εκπόνησης διδακτορικής διατριβής, κάποιος ξαναπρόσεξε εκείνο το κρανίο και κάτι δεν ταίριαζε. Το είδος με το οποίο είχε συγκριθεί ήταν πολύ πιο ογκώδες, περίπου στο μέγεθος λιονταριού ή τίγρης και με βάρος κοντά στα 200 κιλά.
Το απολίθωμα που είχαν στα χέρια τους έμοιαζε μικρότερο και, πιθανότατα, με λιγότερη μυϊκή μάζα. Η ομάδα του Καταλανικού Ινστιτούτου Παλαιοντολογίας Miquel Crusafont (ICP)αφιέρωσε τα δύο τελευταία χρόνια για να επιβεβαιώσει την υποψία: δεν επρόκειτο για γνωστό Paludocyon, αλλά για είδος που δεν είχε καταγραφεί ποτέ μέχρι σήμερα.
Το νέο είδος πήρε το όνομα Paludocyon moyasolai, προς τιμήν του παλαιοντολόγου Salvador Moyà-Solà, και καθιστά το Els Casots σημείο παγκόσμιας αναφοράς για το συγκεκριμένο είδος.
Στην έρευνα συμμετείχαν, εκτός από το ICP, το Εθνικό Μουσείο Φυσικών Επιστημών CSIC, το Πανεπιστήμιο της Βαλένθια, το Αυτόνομο Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης και Πανεπιστήμιο Complutense της Μαδρίτης, το Εθνικό Ινστιτούτο Βιοποικιλότητας του Ισημερινού και το μουσείο Iziko της Νότιας Αφρικής.
Ένας μεσαίου μεγέθους θηρευτής σε τροπική λιμνοθάλασσα
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς των ερευνητών, αυτό το νέο είδος, μέλος μιας εξαφανισμένης οικογένειας σαρκοφάγων που συνδύαζαν χαρακτηριστικά σκύλου και αρκούδας χωρίς να ανήκουν πραγματικά σε καμία από τις δύο ομάδες, είχε το μέγεθος μεγάλου σκύλου, με βάρος μεταξύ 50 και 70 κιλών.
Τα ευρήματα περιλαμβάνουν το κρανίο, μεγάλο μέρος της οδοντοστοιχίας και έναν απομονωμένο κάτω γομφίο, υλικό αρκετό ώστε να εντοπιστεί κάτι που τράβηξε την προσοχή της ομάδας: η ασυνήθιστη ανάπτυξη των οπίσθιων γομφίων, με έναν δεύτερο άνω γομφίο ιδιαίτερα φαρδύ και έναν τρίτο μεγαλύτερο από το συνηθισμένο για το γένος.
Η συγκεκριμένη οδοντοστοιχία παραπέμπει σε μια ποικίλη διατροφή, συμβατή με έναν μεσοσαρκοφάγο θηρευτή ικανό να καταδιώκει μικρά και μεσαία θηράματα, πρωτόγονα ελάφια, βοοειδή, προγονικές μορφές χοίρων, χωρίς να είναι το πιο ογκώδες ζώο στο περιβάλλον του. Μάλιστα, στο ίδιο τοποθεσία έχει βρεθεί και δεύτερο είδος, αρκετά μεγαλύτερο, περίπου στο μέγεθος λεοπάρδαλης, το οποίο δεν έχει ακόμη περιγραφεί επίσημα.
Το περιβάλλον στο οποίο ζούσε, πριν από περίπου 15,9 εκατομμύρια χρόνια, ήταν πολύ διαφορετικό από το σημερινό: μια ρηχή λιμνοθάλασσα περιτριγυρισμένη από τροπικό δάσος, με κροκόδειλους, φίδια, ψάρια και αξιοσημείωτη ποικιλία θηλαστικών να μοιράζονται τον ίδιο χώρο.
Αυτό το υδάτινο περιβάλλον, σημειώνουν οι υπεύθυνοι της ανασκαφής, ήταν ακριβώς ο παράγοντας που επέτρεψε τόσο καλή διατήρηση των απολιθωμάτων: τα σώματα παγιδεύονταν στη λάσπη μετά τον θάνατο, κάτι που τα προστάτευε από την αποσύνθεση.
Ένα ακόμη κομμάτι στον χάρτη των σαρκοφάγων του Μειόκαινου
Το εύρημα προστίθεται σε ένα ευρύτερο ερευνητικό έργο για το πώς οργανώνονταν οι κοινότητες μεγάλων σαρκοφάγων κατά το Μειόκαινο στην Ιβηρική χερσόνησο. Προηγούμενη μελέτη, με συμμετοχή του Universidad Complutense de Madrid, είχε ήδη εξετάσει ελαφρώς νεότερα απολιθωματοφόρα πεδία, τα Los Valles de Fuentidueña, στη Σεγόβια, και το Cerro de los Batallones, στη Μαδρίτη, όπου συμβίωναν ασυνήθιστα μεγάλος αριθμός ειδών σαρκοφάγων: «σκύλοι-αρκούδες», αιλουροειδή, ύαινες και αρκούδες.
Χάρη σε αναλύσεις σταθερών ισοτόπων σε περισσότερα από 200 δείγματα οδοντικού σμάλτου, η συγκεκριμένη έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Palaeontology, έδειξε ότι ο ανταγωνισμός μεταξύ τους ήταν έντονος, εκτός από περιπτώσεις όπως ο ίδιος ο αμφικυονίδης ή η πρωτόγονη ύαινα, που αναζητούσαν διαφορετικά θηράματα σε πιο ανοιχτά ενδιαιτήματα.
Αυτός ο τύπος εργασίας με ισότοπα επιτρέπει να ανασυγκροτηθεί με αρκετή ακρίβεια τι έτρωγε κάθε ζώο χωρίς να φθαρεί ουσιαστικά το απολίθωμα: αρκεί να αφαιρεθούν λίγα χιλιοστόγραμμα σμάλτου με ένα τροχό οδοντιάτρου και να αναλυθούν με φασματομετρία μάζας.
Εφαρμοζόμενη σε διαφορετικές τοποθεσίες και χρονικές φάσεις του Μειόκαινου, αυτή η προσέγγιση σχηματίζει σταδιακά μια ολοένα πιο λεπτομερή εικόνα για τον τρόπο με τον οποίο η πανίδα ανταποκρινόταν στις περιβαλλοντικές αλλαγές της εποχής, στη μετάβαση από κλειστά δάση σε πιο ανοικτά και ξηρά τοπία, και ποιες στρατηγικές επέτρεπαν σε ορισμένα είδη να συνυπάρχουν με τόσο έντονο ανταγωνισμό για την ίδια επικράτεια.
Το Paludocyon moyasolai εντάσσεται σε αυτή την αφήγηση ως ένα ακόμη στοιχείο, λίγο παλαιότερο χρονικά από τα επεισόδια που έχουν μελετηθεί στη Fuentidueña ή στους Batallones, αλλά ανήκει στην ίδια οικογένεια αμφικυονιδών που κυριάρχησε σε μεγάλο μέρος της Ευρασίας και της Βόρειας Αμερικής κατά το Κενοζωικό. Κάθε νέο δείγμα που περιγράφεται, όπως συμφωνούν οι ερευνητές, βοηθά να διευκρινιστεί καλύτερα το εξελικτικό δέντρο της ομάδας και να κατανοήσουμε πώς εξαφανίστηκε πλήρως πριν από λίγα εκατομμύρια χρόνια.