Δεδομένου πως κάθε πλύσιμο ρούχων απελευθερώνει μικροπλαστικά, νεοφυής εταιρεία από το Μπρίστολ ανέπτυξε φίλτρο που τα συγκρατεί
Ένα μικρό πρόσθετο εξάρτημα, που πλέον διατίθεται μέσω ορισμένων από τις μεγαλύτερες μάρκες πλυντηρίων ρούχων, θα μπορούσε κάθε χρόνο να κρατά εκατομμύρια τόνους πλαστικών ινών μακριά από ποτάμια και ωκεανούς.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Το Euronews Earth μίλησε με τον Άνταμ Ρουτ, διευθύνοντα σύμβουλο της Matter, για να μάθει περισσότερα για την καινοτομία που έκανε την εταιρεία φιναλίστ στα βραβεία Earthshot το 2025.
Τα συνθετικά υφάσματα απελευθερώνουν αόρατη ρύπανση
Περίπου το 60% όλων των υφασμάτων που παράγονται σήμερα είναι συνθετικά, ουσιαστικά φτιαγμένα από πλαστικό. Κάθε φορά που ένα ρούχο πλένεται, η συσκευή φθείρει τις ίνες και απελευθερώνει μικροσκοπικά θραύσματα, τόσο μικρά ώστε τα υπάρχοντα φίλτρα να μην μπορούν να τα συγκρατήσουν.
«Σκεφτείτε το πλυντήριό σας· αν τρίψετε το χέρι σας στο εσωτερικό, είναι λίγο σαν τρίφτης τυριού», λέει ο Ρουτ στο Euronews Earth. «Σκεφτείτε το να φθείρει σιγά σιγά όλα αυτά τα κομμάτια πλαστικού και να τα μετατρέπει σε μικροσκοπικά θραύσματα που καταλήγουν στο νερό μας».
Η κλίμακα του προβλήματος είναι σημαντική. Η έρευνα της Matter εκτιμά ότι κάθε πλύση απελευθερώνει περίπου ένα γραμμάριο μικροπλαστικών. Μόνο στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου υπάρχουν περίπου 24 εκατομμύρια νοικοκυριά, τα περισσότερα με πλυντήριο ρούχων, αυτό αντιστοιχεί σε εκτιμώμενα 16 τόνους που εισέρχονται στο υδροδοτικό σύστημα κάθε μέρα. Σε όλη την Ευρώπη, με πάνω από 100 εκατομμύρια νοικοκυριά, οι αριθμοί αυξάνονται ακόμη περισσότερο.
Από τη στιγμή που καταλήγουν στα υδάτινα συστήματα, τα σωματίδια δεν αραιώνονται απλώς. Ο Ρουτ περιγράφει τα μικροπλαστικά σαν να λειτουργούν ως χάπι, μεταφέροντας χημικούς ρύπους στους οργανισμούς που τα απορροφούν.
«Αυτό το υλικό προστίθεται σε οργανισμούς όπως το φυτοπλαγκτόν και το ζωοπλαγκτόν», λέει. «Αυτοί οι οργανισμοί είναι το θεμέλιο της ζωής στη Γη. Δεσμεύουν περισσότερο άνθρακα από όλα τα φυτά και τα δέντρα του πλανήτη. Παράγουν τη μεγαλύτερη ποσότητα από το οξυγόνο του κόσμου».
Ένα φίλτρο μικροπλαστικών που προστίθεται στο πλυντήριό σας
Τα τυπικά φίλτρα πλυντηρίων ρούχων έχουν οπές περίπου πέντε χιλιοστών, σχεδιασμένες για να σταματούν κέρματα και κουμπιά ώστε να μην καταστρέψουν την αντλία, όχι για να συγκρατούν τα μικροπλαστικά. Η συσκευή της Matter είναι διαφορετική.
Η μονάδα διατίθεται ως πρόσθετο εξάρτημα: συνδέεται στο πίσω μέρος ενός υπάρχοντος πλυντηρίου και δεν απαιτεί αντικατάσταση της συσκευής. Ο Ρουτ λέει ότι η εγκατάσταση δεν πρέπει να ξεπερνά τα 10 λεπτά. Στις δοκιμές, το φίλτρο πέτυχε απόδοση 97% στη συγκράτηση σωματιδίων μεγέθους έως 10 μικρόν, περίπου ένα έκτο του πλάτους μιας ανθρώπινης τρίχας.
Στην καθημερινή χρήση, μια μικρή ενδεικτική λυχνία δείχνει πότε το φίλτρο χρειάζεται άδειασμα, συνήθως περίπου μία φορά τον μήνα. «Δεν θα πρέπει να αλλάξει τον τρόπο που πλένετε τα ρούχα σας ή που χρησιμοποιείτε τα πράγματα στην καθημερινότητά σας», λέει ο Ρουτ.
Η εταιρεία δραστηριοποιείται ήδη σε 11 χώρες, με σχέδια να επεκταθεί σε 22 έως το τέλος της χρονιάς και στη συνέχεια σε ολόκληρη την αγορά της ΕΕ. Οι συνεργασίες με μεγάλες μάρκες ήταν καθοριστικές για να επιτευχθεί αυτή η κλίμακα.
«Θα μπορούσα να πουλήσω μερικές χιλιάδες μονάδες σε όλο τον κόσμο, αλλά αυτό δεν θα άλλαζε τα εκατομμύρια σπίτια στα οποία πρέπει να φτάσουμε», λέει ο Ρουτ στο Euronews Earth.
Για να κλείσουν αυτές οι συνεργασίες χρειάστηκε επιμονή. «Η συνεργασία μιας μικρής επιχείρησης με μεγάλες εταιρείες είναι πάντα απαιτητική· χρειάζεται πολλή επιμονή», σημειώνει. «Όμως, από τη στιγμή που αποδείξαμε ότι η τεχνολογία λειτουργεί, η ανταπόκριση ήταν πέρα από κάθε προσδοκία μας».
Τι συμβαίνει με τα μικροπλαστικά;
Προς το παρόν, το συλλεγμένο υλικό μπορεί νόμιμα να οδηγηθεί σε χώρους υγειονομικής ταφής. Η ευρωπαϊκή νομοθεσία που ισχύει από τη δεκαετία του 1990 θεωρεί τους σφραγισμένους χώρους υγειονομικής ταφής αποδεκτή βραχυπρόθεσμη λύση διάθεσης. Η Matter, ωστόσο, πιέζει για μια πιο πράσινη λύση.
Μέσω ενός προγράμματος με την ονομασία Love Your Lint, η εταιρεία συλλέγει ήδη υλικό από χρήστες και δοκιμάζει τρόπους ώστε να το μετατρέπει ξανά σε νέα υλικά. «Μπορούμε τεχνικά να αποδείξουμε ότι αυτό είναι εφικτό, αλλά προς το παρόν δεν βρίσκεται ακόμη σε εμπορική κλίμακα», λέει ο Ρουτ. Η εταιρεία αναζητά ενεργά συνεργάτες για να αναπτύξει αυτή την κυκλική διαδικασία και εκστρατεύει υπέρ της συλλογής για ανακύκλωση υφασμάτων απευθείας από το πεζοδρόμιο σε όλη την Ευρώπη.
Η αναγνώριση έχει βοηθήσει στο να επιταχυνθούν αυτές οι συζητήσεις. Η επιλογή της Matter ως φιναλίστ για τα βραβεία Earthshot – του παγκόσμιου περιβαλλοντικού βραβείου που προωθεί ο πρίγκιπας Γουίλιαμ – έφερε την εταιρεία μπροστά σε κοινό 34 εκατομμυρίων ανθρώπων στην περσινή τελετή στο Ρίο ντε Τζανέιρο. «Δεν θα μπορούσαμε να φανταστούμε τέτοια προβολή», λέει ο Ρουτ.
Νέα νομοθεσία που θα απαιτεί όλα τα νέα πλυντήρια ρούχων να πωλούνται με φίλτρο μικροπλαστικών βρίσκεται προ των πυλών σε όλη την ΕΕ, μια εξέλιξη που θα μπορούσε να διευρύνει θεαματικά την αγορά για λύσεις όπως αυτή της Matter.
Παρότι τα μικροπλαστικά είναι μικρά, η αντιμετώπισή τους αποτελεί μεγάλο βήμα για την ανθρώπινη υγεία και την υγεία του πλανήτη – κάτι στο οποίο όλοι έχουμε μερίδιο.
«Είναι κάτι για το οποίο όλοι μπορούμε να κάνουμε κάτι», λέει ο Ρουτ. «Αν λύσουμε τα μικροϋλικά, λύνουμε τα μεγάλα προβλήματα».